काठमाडौं- राजनीतिक विश्लेषक सीके लाले सीमा विवाद बढेका बेला सीमा क्षेत्रका जनताले दुख पाउने भएकाले निरन्तरको छलफलबाट समाधान गरिनुपर्ने बताएका छन्।
राजनीतिक सीमाना भन्दा भावनात्मक सीमालाई बढाउनु पर्ने भन्दै उनले सीमा क्षेत्रका जनतालाई राज्यले सुविधा, अपनत्व र सुरक्षा दिनु जरुरी रहेको बताएका छन्।
आदिवासी जनजाति महासंघले सीमा विवादको विषयमा आयोजना गरेको भचुअल छलफलमा लालले कालापानी क्षेत्रमा नेपालले झण्डा गाडने काम मात्र गरेको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।
लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी वा अन्य सीमा क्षेत्रका जनता काम, किनमेल र औषधि उपचारका लागि भारततर्फ नै जाने गरेको भन्दै त्यसता क्षेत्रमा राज्यले उपस्थिति बढाएर अपनत्वको अनुभव गराउनुपर्ने उनले सुझाव दिए।
त्यस क्षेत्रको अध्ययन गरेका डा. मुक्त सिंह लामाले भने, ‘त्यहाँका जनताले भन्छन्, चीनको राशन खान्छौं, भारतको शासनमा छौ, नेपालको भाषण सुन्छौं।’
विश्लेषक लालले सीमा क्षेत्रका जनतामाथि अविश्वास गर्दा राज्यलाई नै समस्या हुने बताए। ‘सिमा क्षेत्रका जनतालाई शासनमा मुख्य जिम्मेवारी दिइनु पर्छ,’ उनले भने, ‘सीमा क्षेत्रका जनतामाथि राज्यले अविश्वास गर्छ त्यसपछि जनताले पनि अविश्वास गर्न थाल्छ।’