नेपालको आर्थिक वृद्धि २.५ प्रतिशतमा सीमित हुनसक्ने, विकसित देशको ऋणात्मक

अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले सन् २०२० मा विश्वको जीडीपी तीन प्रतिशतमा संकुचन हुने र नेपालको आर्थिक वृद्धिदर २.५ मा सीमित हुने प्रक्षेपण गरेको छ ।

गत जनवरीमा आईएमएफले नै सन् २०२० मा विश्वको जीडीपी ३.३ प्रतिशतले वृद्धि हुने अनुमान गरेको थियो । तर, विश्वभर कोरोनाको सन्त्रासका कारण आर्थिक वृद्धिमा कमी आउने आईएमएफको भनाइ छ। वर्ल्ड इकोनोमिक आउटलुक रिपोर्ट सार्वजनिक गर्दै आईएमएफले सन् १९३० पछिको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक मन्दीबाट विश्व गुज्रिरहेको पनि बताएको छ ।

आईएमएफले कोरोनाका कारण विश्वको आर्थिक गतिविधि ठप्प हुँदा विश्वका विकसित देशको आर्थक वृद्धिदर ऋणात्मक हुने दावी गरेको छ । अहिलेको अवस्थाअनुसार कोरोनाले सबैभन्दा बढी प्रभावित युरोपका देशहरु छन्। सबैभन्दा बढी इटाली र स्पेनको आर्थिक बृद्धि ९.१ र ८ प्रतिशतले ऋणात्मक हुने अनुमान छ । समग्र युरोप क्षेत्रको आर्थिक बृद्धि ७.५ प्रतिशतले ऋणात्मक हुने छ ।

यस्तैगरी बढी प्रभावित हुने देशमा अमेरिका वेलायत, जर्मनी, फ्रान्स र जापान पनि रहेका छन् । उनीहरुको आर्थिक वृद्धि सन् २०२० मा क्रमशः अमेरिकाको ५.९, बेलायतको ६.५, जर्मनीको ७, फ्रान्सको ७.२ र जापानको ५.२, प्रतिशत ऋणात्मक हुने आइएमएफको दावी रहेको छ ।

त्यस्तैगरी कोभिड १९ पहिलो पटक देखिएको चीनको आर्थिक वृद्धि भने १.२ र भारतको १.९ प्रतिशत रहने आइर्एमएफले जनाएको छ ।

सन् २००९ मा भएको ग्लोवल फाइनासियल क्राइसिसका बेलामा अमेरिका, युरोजोन र जापानको आर्थिक वृद्धिदर क्रमः ३, ४.५ र ५.८ प्रतिशतले ऋणात्मक रहेको थियो भने इमर्जिङ इकोनोमीको रुपमा रहेको भारत र चीनको आर्थिक वृद्धि ९ प्रतिशत र ८ प्रतिशत थियो ।

आउटलुक रिपोर्ट सार्वजनिक गर्दै आईएमएफकी प्रमुख अर्थशास्त्री गीता गोपिनाथले विश्वकै अर्थव्यवस्थाको वृद्धिदर ऋणात्मक हुने र यसले सबैभन्दा बढी विकासित देशलाई प्रभाव पार्ने बताइन् । उनले महामारी कहिलेसम्म हुन्छ भन्नेकुरा कसैले भन्न नसकेकोले यसले अर्थतन्त्रमा कति प्रभाव पार्छ भनी यकिन गर्न नसकिने बताइन् ।

उनका अनुसार हाल आईएमएफसँग ९० वटा देशले आकस्मिक फण्ड माग गरेका छन् । आइएमएफमा १८९ वटा देश सदस्य रहेका छन्। आईएमएफले यही अवस्था केही समय रहेमा वेरोजगारी र भोकमरी बढी विश्वमा नै असमानता सिर्जना हुन सक्ने दावी गरेको छ ।