काठमाडौं- नेपालमा धर्म परिवर्तनलाई खुकुलो पार्न कुटनीतिक तहबाटै लविङ भइराखेको खुलासा भएको छ ।
अमेरिकाले सार्वजनिक गरेको अन्तर्राष्ट्रिय धार्मिक स्वतन्त्रता सम्बन्धी एक प्रतिवेदनमा नेपाल बारे यस्तो खुलासा गरिएको हो । सन् २०१८ को जनवरी पहिलो दिनदेखि डिसेम्बर अन्तिमसम्मका विभिन्न घटनाक्रम समेटेर अमेरिकाले नेपालसम्बन्धी प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ ।
अमेरिकाको स्टेट डिपार्टमेन्टको वेबसाइटमा राखिएको प्रतिवेदनमा नेपालबारे १४ पृष्ठ छ । पृष्ठ ११ मा धेरै विदेशी इसाई संस्थाको नेपालका स्थानीय चर्चसँग सम्बन्ध भएको र उनीहरूलाई विभिन्न धार्मिक कार्यक्रमका लागि विदेशमा लैजाने गरिएको उल्लेख छ ।
नेपालमा धर्म परिवर्तनमा गरिएको कडाइ, धर्म परिवर्तन गराउने विदेशी पादरीलाई गरिएको देशनिकालादेखि गाई काट्नेलाई कारबाही गरिएको घटना प्रतिवेदनमा समावेश छन् । धर्म परिवर्तन सहज पार्न अमेरिकी दूतावास सक्रिय भएको पनि बताइएको छ ।
प्रतिवेदनको अन्तिम पृष्ठमा भनिएको छ, 'दूतावासका अधिकारी तथा अन्य अमेरिकी सरकारका प्रतिनिधिले नागरिक समाज र धार्मिक समूहसँग दाहसंस्कार स्थलको पहुँच, धार्मिक बिदाको सार्वजनिक उत्सव, धर्म परिवर्तनको निषेध र इसाई समुदायमाथि हिन्दु राजनीतिज्ञबाट भएको मौखिक आक्रमण अन्त्य गर्ने विषयमा छलफल गरेका थिए ।'
प्रतिवेदनको पृष्ठ ८ मा नेपाललाई पुनः हिन्दु राष्ट्र बनाउन भारतको सत्तारुढ दल बिजेपीबाट सहयोग आउने गरेको समेत उल्लेख गरिएको छ ।
अमेरिकाको धार्मिक कुटनीति
विश्व महाशक्ति राष्ट्र अमेरिकाले पहिलोपटक धार्मिक कूटनीति प्रयोग गर्न थालेको छ । इसाई धर्मान्तरणदेखि इजरायलले कब्जा गरेको विदेशी भूभागको मान्यताजस्ता कुराले अमेरिकाले धार्मिक कूटनीति प्रयोग गरेको विज्ञहरुको दाबी छ ।
गत मार्च २५ मा अमेरिकाले गोलान हाइट्स इजरायलको भूभाग भएको मान्यता दियो । गोलान हाइट्स सिरियाबाट इजरायलले कब्जा गरेको भूभाग भएको बिबिसीले जनाएको छ । सन् १९६७ को मध्यपूर्व युद्धको समयमा कब्जा गरेको गोलान हाइट्सलाई अमेरिकाले इजरायलकै भएको मान्यता अहिले आएर दिएको हो ।
गोलान हाइट्स मात्रै हैन, सन् २०१७ को डिसेम्बरमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायलको राजधानी जेरुसेलम भनेर मान्यता दिए ।
इसाई र मुस्लिम दुवैले पवित्र मान्ने र प्यालेस्टाइनले आफ्नो राजधानी मानेको क्षेत्र जेरुसेलमलाई अमेरिकाले विश्वका अधिकांश राष्ट्रले मान्यता नदिए पनि राजधानीको मान्यता दिएको छ । कतिसम्म भने हालको इजरायलको राजधानी तेलअभिभबाट जेरुसेलममा आफ्नो दूतावास सार्नेसम्मको निर्णय अमेरिकाले गरेको छ ।
इसाईकरणमा मौन, धर्म परिवर्तनमा आलोचना
सन् २०१५ मा पहिलोपटक सार्वजनिक धार्मिक स्वतन्तत्रतासम्बन्धी अमेरिकी प्रतिवेदनले सन् २०१८ को रिपोर्ट पनि सार्वजनिक गरेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय धार्मिक स्वतन्तता आयोगको वार्षिक प्रतिवेदन आयुक्त तेन्जिन दोर्जीको संयोजकत्वमा सार्वजनिक भएको छ। प्रतिवेदनमा भारत, चीन, पाकिस्तान, मलेसिया र साउदी अरेबिया समेटिएको छ ।
यी देशका आदिवासी र सनातन धर्म मान्नेलाई इसाईकरण गरिएको विषयमा भने प्रतिवेदन मौन छ । तर, इसाईकरणविरुद्ध राज्यका नियमन प्रतिवेदनले औँल्याएको छ । प्रतिवेदनमा समेटिएका देश नै असन्तुष्ट देखिएका छन् ।
भारतले त सार्वजनिक रुपमा आलोचना गरेको अलजजिराले उल्लेख गरेको छ । इसाई धर्मावलम्बीलाई हिन्दुमा परिवर्तन गरिएको, मुस्लिम धर्मलाई दमन गरिएको जस्ता कुरा प्रतिवेदनमा आएपछि भारतले आलोचना गरेको छ ।
हेर्नुहोस अमेरिकी रिपोर्ट-
