भारतीय वरिष्ठ पत्रकार कुलदीप नैयर रहेनन्

नयाँदिल्ली- भारतका ख्यातिप्राप्त लेखक तथा वरिष्ठ पत्रकार कुलदीप नैयरको ९५ वर्षको उमेरमा बिहीबार बिहान निधन भएको छ ।

उनी १४ अगस्ट १९२३ मा हाल पाकिस्तानमा पर्ने पञ्जाब प्रान्तको सियालकोटमा जन्मेका थिए । सन् १९७५ देखि १९७७ सम्म तत्कालीन प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीले लगाएको संकटकालको विरोध गरेको आरोपमा पक्राउ गरिएका पहिलो पत्रकार थिए, उनी । त्यतिबेला उनी दी स्टेट्सम्यान दैनिकको सम्पादक थिए ।

मानव अधिकारकर्मी र शान्ति कार्यकर्ता पनि उनको परिचय हो । सन् १९९६ मा उनी संयुक्त राष्ट्रसंघमा भारतीय प्रतिनिधिमण्डलका सदस्य बनेका थिए । सन् १९९० मा बेलायतमा भारतका उच्चायुक्त पनि नियुक्त भएका थिए । सन् १९९७ मा संसदको माथिल्लो सदन राज्यसभाका सदस्य मनोनित भएका थिए ।

भारतका १४ भाषाका ८० भन्दा बढी अखबारमा स्तम्भकार थिए, आफ्नो जीवनकालमा । उनी भारत र पाकिस्तानबीच शान्तिपूर्ण सम्बन्धका पक्षपाति थिए । आफ्नो अटो बायोग्राफी ‘बियोन्ड दी लाइन्स’मा उनले पाकिस्तानी परमाणु वैज्ञानिक अब्दुल कादिर खानसँग लिएको अन्तरवार्ताको प्रसंग उल्लेख गरेका छन् ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, केन्द्रीय गृहमन्त्री राजनाथ सिंह, दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवाललगायत नेताले ट्विटरमार्फत् श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन् । ‘उनी हाम्रो जमानाका असाधारण बौद्धिक व्यक्तित्व थिए । स्पष्ट वक्ता र निडर व्यक्ति उनको काम धेरै दशकसम्म जीवित रहनेछ,’ प्रधानमन्त्री मोदीले भनेका छन्, ‘संकटकाल, सार्वजनिक सेवा तथा समुन्नत भारतका प्रति उनको मजबुत अडान सधैं सम्झिरहनेछौं ।’

उनी नेपालका अखबारमा पनि लेख र विचार पनि प्रकाशित गरिरहन्थे । उनी नेपाल र नेपाली जनताका असल भारतीय मित्र मानिन्थे । उनी नेपालमा सधैं प्रजातन्त्र र मानव अधिकारका पक्षपाति रहे । खासगरी, दी राइजिङ नेपाल र दी काठमान्डु पोस्टमा स्तम्भकार नै रहे, लामो समय । नयाँदिल्लीमै वृद्धावस्थामा पनि उनी नेपाल मामिलामा अत्यधिक रुचि राख्थे । भारत सरकारको नेपाल नीतिका समेत कटु आलोचक थिए,नैयर।