विजय बराल : विकेदेखि बादीकान्छासम्म

विजय बराल थिएटरका कलाकार हुन् । उनले 'डिग्री माइला', 'सिरूमा नानी' 'र-माइलो', 'बिल गेट्स' र 'मितज्यु'जस्ता नाटक खेलिसकेका छन् । पछिल्लो समय नेपाली फिल्ममा समेत व्यस्त हुँदै थालेका उनलाई दर्शकहरू 'कबड्डी'को 'विके' भनेर पनि चिन्छन् । चलचित्र 'पण्डित बाजेको लौरी'मा उनी 'बादी कान्छा'को भूमिकामा देखिएका छन् । प्रायः दलित समाजको पात्रको भूमिकामा देखिने उनीसँग नेपाल समयका लागि राज सरगमले गरेको कुराकानी :

फिल्म र थिएटरबीचमा तपाईंले देखेको फरकलाई कुन रेखाले छुट्याएजस्तो लाग्छ ?

फिल्म पूरै 'टेक्निकल' हो । नाटक भने निरन्तर 'इमोसनल' पाइन्छ । फिल्ममा 'इमोसन' कट हुन्छ, ब्रेक हुन्छ । एक्टिङ गर्ने एउटै हो तर थिएटरमा लाउडनेस हुन्छ र फिल्ममा सफ्ट हुन्छ । क्यामेरामा हामी ढाँट्न सक्दैनौं । भिजुअल नजिक भएकाले स-साना कुरामा ख्याल राख्नुपर्छ । थिएटर एक्टर मिडियम हो । फिल्म टेक्निकल हो । बिग्रियो भने बिग्रियो । फिल्ममा भने निर्देशक हाबी हुने गर्छन् । तर, एउटा कलाकारले दुवैमा उस्तै अभिनय गर्नुपर्छ । 

पछिल्लो समयमा 'स्लो ड्रामा' हराउँदै गएको छ । तपाईंलाई त्यस्ता नाटक गर्न मन छ कि छैन ?

'स्लो नाटक' खतरनाक नाटक लाग्छ । मैले स्लो नाटक खेल्ने सोचले दयाहाङ राईलाई भनेको थिएँ । उहाँले ३/४ वर्ष अझै मेहनत गर भनेपछि केही सिक्नु पर्छ भन्ने लागेर मैले 'स्लो नाटक' खेलिनँ । 
यस्ता नाटक गर्न आँट चाहिन्छ । दर्शकलाई घण्टाभरि होल्ड गर्न सक्नुपर्छ । त्यसो गर्न ठूलै चुनौती छ । म एक्टर भएकाले 'एक्टिङ' गर्ने हो । निर्देशकले गराएको खण्डमा गरिन्छ होला शायद । एउटा 'स्लो ड्रामा' गर्नुपर्छ भन्ने दिमागमा आइरहेको हुन्छ । र, राजनीतिलाई व्यंग्य गर्ने खालका कथामा 'स्लो नाटक' गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने पनि लाग्छ ।

कलाकारितामार्फत् जातीय छुवाछुतलाई न्यूनीकरण गर्न कत्तिको सहज छ ?

थिएटरमा मैले 'सर्जिवन' भन्ने नाटकमा भुत्ते पात्रको भूमिका गरेको थिएँ । काजीको पछिपछि हिँड्ने भुत्ते पात्रले बराल थरको हुँ भन्ने फिल कहिल्यै गराएन । बाजेहरूमा बाहुन संस्कृति भए पनि मभित्र त्यस किसिमको संस्कार लादिएन । 

मेरो जीवनमा विश्वकर्मा थरका साथी धेरै थिए र छन् । 'आर्टिस्टिक' हिसाबले विजय बरालले विकेको अभिनय गरेको छ । अब हरेक गैरदलित थरका कलाकारले अभिनयमार्फत् जातीय मुद्दाविरुद्ध वकालत गरियो भने अभिनयभन्दा बाहिर पनि वकालत गर्न सकिन्छ । र, जुन मुद्दामा हामीले वकालत गरेका हुन्छौं, आम दर्शकले पनि त्यही पक्षमा बोल्ने मान्छे हो भनेर सोचिरहेको हुन्छ । 

फिल्ममा 'आर्टिस्टिक' भूमिकामा हुने परिवेश र विजय बरालको 'म'लाई कलाकारितामार्फत् क्यारेक्टरमा भिज्नु अगाडिको फिलिङ्स कस्तो हुन्छ ?

म छटपटिन्छु । कुनै-कुनै बेला रोइरहन्छु, एकोहोरिन्छु । पण्डितबाजेको लौरीमा बादीकान्छाको भूमिकामा निर्वाह गरें । कुनै पनि चरित्रले मलाई दिमागमा प्रहार गर्छ । नाटकमा त्यो अझै हाबी हुन्छ । एउटा कलाकारले पात्रको विम्ब बनाएको हुन्छ । पात्रको 'ब्याकस्टोरी'ले झक्झकाइरहेको हुन्छ । 

मैले 'बादीकान्छा' भएर देखाउनुपर्ने थियो, देखाएँ । त्यतिबेला मभित्रको 'म'लाई विजय बरालले बिर्सनुपर्ने हुन्छ । त्यसकारण कलाकारले आफ्नो अस्तित्व बिर्सिएर पात्रको वास्तविक चरित्रमा प्रवेश गर्नुपर्छ । र, त्यसैमा हामी स्थापित हुन खोज्छौं । 

तपाईं फिल्म र नाटकलाई उत्तिकै समय दिइरहनु भएको छ । दुवैका कथामा पात्रहरू हुन्छन् । र, फरक-फरक पात्रको भूमिका निर्वाह गर्नु हुन्छ  । यस्तो अवस्थामा विजय बराल कत्तिको प्रेमिल हुने गर्छन् ?

धेरै प्रेमिल भएको छु । 'सिरुमा नानी', 'बिल गेट्स्', 'डिग्रीमाइला', मितज्यु'जस्ता नाटकमा त्यस किसिमको महशुस भएको थियो । ती पात्रहरूको माया खुब लाग्थ्यो, मलाई । म धेरैपटक रून्थें । नाटक सकिएपछि त्यो पात्र मारेर विजय बराल बाहिरिन्थ्यो । तर, दर्शकले सधैं सम्झन्थे । म रूँदा दर्शक पनि रून्थे । 

'बिल गेट्स' नाटकमा नाटक खेल्ने पात्रलाई एक पेन्टिङ गर्ने केटीले प्रेम गर्थिन् । त्यो प्रेमीको भूमिकामा विजय बराल थियो । ती पेन्टर प्रेमिकाले प्रेमीलाई नाटक छोड्न आग्रह गर्छिन् । तर, प्रेमीले नाटकमै जम्ने सपना देखेको थियो । पछि सपना 'साइको' भयो । त्यो 'साइको' पात्रले मलाई ३/४ महिना शून्य बनाइदिएको थियो । म हेर्दाहेर्दै 'पच' हुने रहेछु । सामुन्नेवालाले मलाई 'के भयो विजय' भन्दा म झल्याँस्स हुन्थें । फेरि एकोहोरो हुन्थें । फेरि 'पच' हुन्थें । ती पात्रहरू प्रिय भइसकेका थिए, जसले गर्दा म प्रेमिल हुन्थें ।