ज्यानै लिने 'टिपर दादागिरि' : ५६ दिनमा १५ को हत्या

काठमाडौं- २७ असार बिहान ९ बजे कलंकीको त्रिशुल पेट्रोल पम्पनजिकै एक मोटरसाइकललाई टिपरले ठक्कर दियो । बा५२प ३६८९ नम्बरको मोटरसाइकलको पछाडि बसेकी ३९ वर्षीया सरिता प्रधानको अस्पताल पुग्न नपाउँदै प्राण गयो । 

२६ असार दिउँसो जडिबुटीमा टिपरकै ठक्करबाट १८ वर्षका रोयल सुवेदीको घटनास्थलमै मृत्यु भयो । साथी अमन ढुंगानाले चलाएको बा८५प ७१६ नम्बरको मोटसाइकल पछाडि बसेका थिए उनी । बा४ख ८७२५ नम्बरको टिपरले उनीहरू सवार मोटरसाइकललाई ठक्कर दिएको थियो । घटनामा गम्भीर घाइते सुवेदीका साथी अमनको ट्रमा सेन्टरमा उपचार भइरहेको छ । 

सामाजिक सञ्जालहरूमा टिपरको दादागिरि 'ट्रोल'कै रूपमा छ्यापछ्याप्ति भेटिन्छ । कतिपयले लेख्ने गरेका छन्, 'भगवान् सबै ठाउँमा पुग्न सक्दैनन्, त्यसैले आमा पठाए । यमराज सबै ठाउँमा हुँदैनन्, त्यसैले टिपर पठाए ।' टिपरका कारण सडक दुर्घटना बढेपछि सरकारले राति आठ बजेपछि मात्र चलाउन पाउने निर्देशन जारी गर्‍यो । त्यसलगत्तै फेसबुक ट्रोलमा देखियो, 'साँझ ७.५९ मा घरभित्र पस्नु नत्र टिपर नामको यमराजले १२ बजाउँछ ।'

सामाजिक सञ्जालहरूमा यस्ता अनगिन्ति ट्रोल, स्ट्याटस र कमेन्ट पाइन्छन्, टिपरलाई केन्द्रमा राखेर । ढुंगा, गिटी, बालुवालगायत निर्माण सामग्री बोकेर सडकहरूमा बेपर्वाह हुइँकिने टिपरका कारण पछिल्ला ५६ दिनमा मात्र १५ जनाको ज्यान गइसकेको छ । यो तथ्यांक काठमाडौं उपत्यकाका तीन जिल्लाको मात्र हो । 

३० असार दिउँसो काठमाडौं सोल्टीमोड नजिक चितवनकी अनुजा घिमिरेको टिपरकै ठक्करबाट मृत्यु भयो । उनका दाजुले चलाएको ना७ख ९४७५ नम्बरको मोटरसाइकलमा पछाडि बसेकी थिइन्, अनुजा । उनी उच्चशिक्षा पढ्ने र जिन्दगीको गोरेटो कोर्ने लक्ष्यका साथ २/३ दिनअघि मात्र काठमाडौं आएकी थिइन् ।

२६ जेठमा जडिबुटीमा टिपरले नै २४ वर्षीया अस्मिता राजभण्डारीको ज्यान लियो । उनी आफैंले चलाएको बा७प ९३९९ नम्बरको स्कुटीलाई बा४ख २५५८ को टिपरले ठक्कर दिएको थियो । घटनामा गम्भीर घाइते उनका श्रीमान्को ट्रमा सेन्टरमा उपचार भइरहेको छ । 
 

उपत्यकामा पछिल्ला दिनमा दुर्घटना गराउने सवारी साधनमा टिपर र ट्रक नै अग्रपंक्तिमा छन् । जेठ र असारमा मात्र दुई सय ३२ वटा दुर्घटना भइसकेका छन्, टिपर र ट्रकका । तिनमा परी १५ को मृत्यु र ९१ जना घाइते भएका छन् । तीमध्ये दुई जनाको अवस्था नाजुक छ । 

महानगरीय ट्राफिक महाशाखाको तथ्यांकअनुसार दुर्घटनामा परेका ६५ प्रतिशत १७ देखि ३५ वर्ष उमेर समूहका छन् । र, महिलाको तुलनामा  पुरुष चार गुणाले बढी छन् । 

महाशाखाका एसएसपी वसन्त पन्तका अनुसार ट्राफिक नियम पालना नगर्ने र लेन मिचेर तीव्र गतिमा हुइँकिने गरेकाले टिपरबाट हुने दुर्घटना बढेको हो । राति मात्र गुडाउन पाइने नियमबाट पनि टिपरको दादागिरि नरोकिए १ भदौदेखि दिउँसो पूर्ण रूप सबै मालवाहक सवारी साधन सडकमा निकाल्न नदिने तयारी भइरहेको एसएसपी पन्त बताउँछन् । 

काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक, धादिङलगायत जिल्लाका खानीबाट निर्माण सामग्री बोकेर उपत्यकामा भित्र्याउने टिपरहरूका कारण दुर्घटना बढेको हो । जानकारहरूका अनुसार जति धेरै पटक निर्माण सामग्री ओसार्न सक्यो, त्यति नै भत्ता पाइने भएकाले चालकले तीव्र गतिमा टिपर हुइँक्याउँछन् । काभ्रेमा त टिपरलाई यमराजकै पर्याय मान्ने गरेका छन्, स्थानीय बासिन्दाले । 

अधिकांश टिपरमा किशोर उमेरका चालक हुने गरेकाले पनि दुर्घटनाको दर उकालो लागेको ट्राफिक प्रहरीको भनाइ छ । किशोर उमेरको जोश, भत्ताको लोभ अनि तीव्र गति । मुलुकमै सबैभन्दा बढी सवारी चाप रहेको उपत्यकामा उकालो लागेको दुर्घटनाको ग्राफका मुख्य कारण तिनै हुन् । 

ट्राफिक प्रहरी निरीक्षक सीताराम हाछेथुका अनुसार टिपरको बनावट पनि दुर्घटनाको कारक हो । चालक सिटबाट नजिकमा सात फिट अग्लो सवारी साधन र यात्रु मात्र देखिन्छ । जबकि, स्कुटर चालकको बढीमा साढे चार फिट र मोटरसाइकलको बढीमा ६ फिट मात्र हुन्छ । 'टिपरबाट स्कुटी, मोटरसाइकललगायत साना सवारी साधन उच्च जोखिममा पर्नुको कारण त्यही हो,' प्रहरी निरीक्षक हाछेथु भन्छन् ।