मंगलबार, मंसिर २०, २०७९

कांग्रेस र माओवादी निर्णयको चाबी जसपाको हातमा

नेपाल समय  |  काठमाडौं, मंगलबार, चैत १०, २०७७

नेपाल समय

नेपाल समय

मंगलबार, चैत १०, २०७७, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं– प्रतिनिधिसभा विघटन बदर भएको एक महिनासम्म पनि सत्ता समीकरणबारे तीन दल अनिर्णयको बन्दी बनेका छन्। 

नेपाली कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्र र जनता समाजवादी पार्टीबीच सत्ता समीकरणबारे छलफल भइरहे पनि कुनै निर्णयमा पुग्न नसकेका हुन्। 

माओवादी केन्द्रले केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिन सकेको छैन। 

कांग्रेस परिस्थिति परिपक्व भएपछि मात्रै सहकार्य गर्ने पक्षमा छ भने जसपाभित्र ओलीलाई समर्थन गर्ने वा नयाँ समीकरण बनाउने भन्ने विषयमा मतभेद छ। जसपाको एक समूह ओलीलाई समर्थन गर्ने पक्षमा छ भने अर्को पक्ष नयाँ समीकरण बनाउनुपर्ने अडानमा छ। 

कांग्रेस र माओवादी केन्द्रका नेताहरू भने जसपाको निर्णयको पर्खाइमा रहेको बताउँछन्।

तर पछिल्लोपटक तीन दलबीच छलफल हुन छाडेको छ। यद्यपि तीनै दलका नेताहरू एकअर्काको निर्णयको पर्खाइमा रहेको बताउँछन्। 

तीन दलबीच फागुन १२ गतेदेखि नै ओलीलाई हटाउने गरी नयाँ सत्ता समीकरणको प्रयास हुँदै आएको छ। यसबारे पार्टीभित्र र सामूहिक रूपमा पटकपटक छलफल भएका छन्।

प्रतिनिधिसभा विघटन बदर भएको भोलिपल्टै बूढानीलकण्ठ पुगेर तत्कालीन नेकपा दाहाल–नेपाल समूहका अध्यक्षद्वय पुष्पकमल दाहाल र माधवकुमार नेपालले शेरबहादुर देउवालाई प्रधानमन्त्री बन्न प्रस्ताव गरे। त्यही बीचमा नेकपाको केपी ओली समूहले पनि देउवालाई प्रधानमन्त्रीको प्रस्ताव गर्‍यो। कांग्रेस नेकपाको दुवै समूहको तानातानमा थियो। 

देउवाले कानुनी रूपमा नेकपा फुटिनसकेको र पार्टीमा सल्लाह नगरी केही भन्न नसक्ने जबाफ फर्काएका थिए। भोलिपल्टै बसेको कांग्रेस पदाधिकारी बैठकले पनि नेकपा कानुनी रूपमा नफुटी कसैसँग सहकार्य नगर्ने निष्कर्ष निकालेको थियो। 

त्यही बीचमा दाहाल–नेपालले जसपाका नेताहरुसँग पनि छलफल गरे। जसपाका नेताहरुले दाहाल–नेपालसँग प्रश्न गरेका थिए– तपाईंहरुको पार्टी कुन हो? 

सत्ता समीकरणका विषयमा छलफल गर्न फागुन २० मा फेरि कांग्रेस पदाधिकारी बैठक बस्यो। बैठकले परिस्थिति परिपक्व नबनेको निष्कर्ष निकालेको थियो। 

फागुन २२ सम्म सत्ता समीकरणमा कांग्रेस निर्णायक देखिएको थियो। सर्वोच्च अदालतको २३ गतेको फैसलाले राजनीतिक अवस्था फेरियो। 

ऋषि कट्टेल नेतृत्वको नेकपाले वैधता पायो भने एमाले र माओवादी केन्द्र ब्युँतिए। त्यसपछि सत्ता समीकरणमा जसपा निर्णायक बन्न पुगेको छ। तर अहिलेसम्म जसपाले संसदीय दलको नेतासमेत चयन गर्न सकेको छैन।

अहिले तीन दलले एकअर्काको निर्णय पर्खिरहेका छन्। कांग्रेस र माओवादी केन्द्रका नेताहरू जसपाको निर्णय पर्खिरहेको बताउँछन्। उसो त तीन दलबीच छुट्टाछुट्टै छलफल नभएको होइन। 

फागुन २८ गते कांग्रेस र जसपाका नेताहरुबीच भएको छलफल सकारात्मक बनेको प्रतिक्रिया दुवै दलका नेताले दिएका थिए। 

जसपाले त्यसपछि माओवादी केन्द्रसँग पनि छलफल गरेको थियो। जसपाभित्र ओलीलाई समर्थन गर्ने वा नयाँ समीकरण बनाउने भन्ने विषयमा मतभेद छ। त्यसैले तीन दलबीचको छलफल अघि बढ्न नसकेको हो। जसपाका नेताहरु प्रधानमन्त्री ओलीसँग भने निरन्तर छलफलमा छन्।  

कांग्रेसको एउटै तर्क : परिस्थिति परिपक्व बनेको छैन

कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा विघटन बदरपछि अहिलेसम्म एउटै तर्क गरिरहेको छ– सत्ता समीकरणका लागि परिस्थिति परिपक्व बनेको छैन। एमाले र माओवादी ब्युँतिनुअघिसम्म कांग्रेस नेताहरूबीच सरकारमा जाने, नजाने वा तत्काल चुनावमा जाने विषयमा फरकफरक मत थियो। 

अहिले भने वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल समूहसमेत ओलीको विकल्प खोज्नुपर्ने र त्यसमा कांग्रेसले अग्रसरता देखाउनुपर्ने पक्षमा छ। 

फागुन २८ मा भएको पौडेल समूहको भेलाले ओलीको विकल्प खोज्न सभापति देउवालाई आग्रह गरेको थियो। देउवा भने परिस्थिति परिपक्व नभई कांग्रेसले हतारमा निर्णय लिन नहुने पक्षमा छन्।

अवसर आयो भने पछि नहट्ने तर प्रधानमन्त्रीका लागि मरिहत्ते नगर्ने उनको भनाइ छ। मंगलबार मात्रै उनले विराटनगर पुगेर आफू सत्तामा जाने तयारीमा नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।

देउवा निकट नेता रमेश लेखक सरकारको नेतृत्व गर्न कांग्रेस तयार रहे पनि त्यसका लागि परिस्थिति अनुकूल बनिनसकेको बताउँछन्। 

‘वैकल्पिक सरकार दिनुपर्ने अवस्थामा कांग्रेस तयार छ। तर अहिले अवस्था परिपक्व भएको छैन,’ उनी भन्छन्। 

परिस्थिति कहिले परिपक्व हुन्छ त? नेता डा. नारायण खड्का भन्छन्, ‘त्यसका लागि जसपाको निर्णय महत्त्वपूर्ण हुन्छ। अहिले सत्ता समीकरणमा जसपा निर्णायक छ। उसले निर्णय नलिँदा हामी पनि अनिर्णित बन्न पुगेका छौं।’ 

जसपालाई ओलीले लोभ्याइरहेको खड्का बताउँछन्। उनी भन्छन्, ‘जसपा त्यही ललिपपमा भुलिएको छ।’

प्रधानमन्त्री ओलीले जसपा नेताहरुलाई प्रधानमन्त्री बनाउने लोभ देखाएकाले उसले निर्णय लिन नसकेको खड्काको बुझाइ छ।

माओवादीले समर्थन फिर्ता लिँदा ओलीले एक महिनासम्म खेल्न सक्ने जोखिम रहेको उनी बताउँछन्। तीन दलबीच सहमतिको प्रयास भइरहेको उनको दाबी छ। 

‘माओवादीले समर्थन फिर्ता लियो भने ओलीले खेल्न सक्छन्। समर्थन फिर्ता लिुनअघि नै सहमतिको प्रयास गर्नुपर्छ,’ खड्का भन्छन्, ‘ओलीलाई हटाउने सर्तमा जसपाकै नेता प्रधानमन्त्री बने पनि फरक पर्दैन।’ 

माओवादी केन्द्रको डर : ओलीले संसद् भंग गर्न सक्छन्  

माओवादी केन्द्रले भने सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता गरेमा ओलीले संसद् भंग गर्ने जोखिम देखेको छ। 
सोही कारण समर्थन फिर्ता लिन नसकिएको माओवादीका नेता बताउँछन्। 

प्रमुख सचेतक देव गुरूङ प्रधानमन्त्री ओली संसद् भंग भएर मुलुक निर्वाचनमा जाओस् भन्ने पक्षमा रहेकाले समर्थन फिर्ता नलिएको बताउँछन्। 

‘राजनीतिक रूपमा त हामीले पुस ५ पछि नै प्रधानमन्त्रीको राजीनामा मागेका हौं’,’ गुरुङ भन्छन्, ‘कानुनी रुपमा समर्थन फिर्ताको टुंगो लागिसकेको छैन।’

उनले समर्थन फिर्ता लिने वा के गर्ने भन्ने विषयमा परामर्शमा रहेको बताए। यस विषयमा माओवादीले मंगलबार कानुनविद्हरूसँग परामर्श गरेको थियो।

‘हामीले समर्थन फिर्ता लिएपछि ओलीले ३० दिनभित्र विश्वासको मत पाउन सक्ने अवस्था भएन भने संसद्को भविष्य के हुन्छ’, गुरुङले भने, ‘त्यसैले हामी संविधान र सदनको रक्षा गर्नुपर्छ भन्ने पक्षमा छौं।’ 

जसपाले कांग्रेस र आफूहरुसँग मिलेर समीकरण बनाउने निर्णय गरेमा समर्थन फिर्ता लिने निर्णय गर्न सहज हुने आकलन माओवादीको छ। 

जसपामा फुट निम्तिने डर

सत्ता समीकरणमा निर्णायक देखिएको जसपाभित्र विवाद चर्किएको छ। यसले पार्टी नै फुट्ने आशंकासमेत गर्न थालिएको छ।  

२०७७ वैशाख १० गते तत्कालीन राष्ट्रिय जनता पार्टी र संघीय समाजवादी पार्टीबीच एकीकरण भए पनि संसदीय दल फरकफरक थियो। पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमकै बीच जसपाले संयुक्त संसदीय दलको बैठक बोलायो।

बैठकमा जसपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले सरकारसँग वार्ता गर्न दुई सदस्यीय कार्यदल बनाएको र प्रधानमन्त्रीतर्फबाट बनेको कार्यदलसँग छलफल भएको जानकारी दिए। उनले पार्टीमा सल्लाह नै नगरी कार्यदल बनाएको विषयमा विवाद भएको थियो। 

जसपाभित्र नेताहरु महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतो एमालेसँग सहकार्य गरेर अघि बढ्न खोजिरहेका छन्। 

डा. बाबुराम भट्टराई, उपेन्द्र यादव लगायत नेता कांग्रेस र माओवादी केन्द्रसँग सहकार्य गर्नुपर्ने पक्षमा देखिन्छन्।

यसबीचमा जसपाका नेताहरुले प्रधानमन्त्री ओली, कांग्रेस सभापति देउवा र माओवादी अध्यक्ष दाहालसँग पटकपटक छलफल गरिसकेका छन्।

जसपाका नेता लक्ष्मणलाल कर्ण आफूहरु कसैलाई सत्तामा पुर्‍याउनकै लागि समर्थन नगर्ने बताउँछन्। 

‘हाम्रो माग जसले सम्बोधन गर्छ, उसैलाई समर्थन गर्छौं,’ उनले भने, ‘अब विगतमा जस्तो आश्वासनमा मात्रै बसेर कसैलाई सहयोग गर्दैनौं।’

माग कार्यान्वयनका विषयमा सरकारसँग पनि वार्ता भइरहेको उनी बताउँछन्। उनले भने, ‘हाम्रो माग पूरा गर्ने ग्यारेन्टी भएपछि मात्रै निर्णयमा पुग्छौं।’

विश्लेषक भन्छन् : जसपाकै कारण सत्ता समीकरण बन्न सकेन 

राजनीतिक विश्लेषकहरु पनि जसपाभित्रको दुई धार नै नयाँ समीकरणको बाधक बनेको बताउँछन्। 

‘जसपाभित्र एकमत छैन। महन्थ ठाकुर, राजेन्द्र महतो लगायत ओलीजीसँगै सहकार्य गर्न खोजिरहनुभएको छ। बाबुराम, उपेन्द्रलगायतका नेता कांग्रेस, माओवादी र जसपा मिलेर सरकार बनाउने पक्षमा हुनुहुन्छ,’ राजनीतिक विश्लेषक डा. लोकराज बराल भन्छन्। आन्तरिक विवादकै कारण पार्टीले सत्ता समीकरणबारे निर्णय गर्न सकेको छैन। बराल भन्छन्, ‘जसपा अनिर्णयको बन्दी बन्नु नै मुख्य समस्या हो।’

माओवादी केन्द्र जसपाले निर्णय गरेपछि ओलीलाई दिएकाे समर्थन फिर्ता लिने र कांग्रेससँग मिलेर सरकार बनाउने पक्षमा देखिएको उनको बुझाइ छ।

सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिँदा ओलीले फेरि संसद् विघटन गर्छन् भन्ने आशंका माओवादी केन्द्रमा देखिएको उनी बताउँछन्।

कांग्रेस दुई पार्टीले जे गर्छन् त्यसपछि निर्णय गर्ने भन्दै चुप लागेर बसेको उनले बताए। 

अर्का राजनीतिक विश्लेषक श्याम श्रेष्ठ भने समीकरण बन्न नसक्नुको कारण जसपा मात्रै नभएको बताउँछन्। ओलीको विकल्प खोज्ने हो भने कांग्रेस र जसपाले तत्काल निर्णय लिइहाल्नुपर्ने उनी बताउँछन्। 

उनी भन्छन्, ‘कांग्रेस पदाधिकारी बैठकले ओलीको विकल्प खोज्ने भनेको छ। जसपामा पनि उपेन्द्र यादवहरुले त्यसै भनेका छन्। महन्थ ठाकुरहरू त्यसमा असहमत छन्।' 

यही विवादले जसपा विभाजन हुने संकेत देखिएको उनी बताउँछन्। श्रेष्ठ भन्छन्, ‘माओवादी केन्द्रले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिन नसक्नुमा कतै कांग्रेस, जसपा र एमालेको गठबन्धन बन्ने हो कि भन्ने डर पनि होला।’ 

श्रेष्ठ कांग्रेस र जसपाले निर्णय गर्नासाथ समीकरण सोझिने बताउँछन्। तर, नयाँ समीकरणका लागि देउवा तयार नभएको उनको भनाइ छ।

‘ओलीले देउवालाई कुनै लोभ देखाएका हुन सक्छन्,’ उनी भन्छन्, ‘त्यही लोभमा फसेर देउवाले ढिलाइ गरिरहेका छन्। 

ओली नहटेसम्म सत्ता सहकार्यबारे छलफल हुँदैन : देव गुरुङ


प्रकाशित: March 23, 2021 | 11:43:00 काठमाडौं, मंगलबार, चैत १०, २०७७

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

समानुपातिकको मतगणना मंगलबार सकिने, त्यसपछि के हुन्छ प्रक्रिया?

प्रतिनिधिसभामा सो प्रणालीतर्फ हालसम्म एक करोड चार लाख ३० हजार चार सय ३९ मतगणना सकिएको छ।

आफूलाई निर्णायक दाबी गर्ने माओवादीका तीन दाउ

शनिबार र आइतबार माओवादी मुख्यालय पेरिसडाँडामा बसेको पदाधिकारी बैठकले दुईथरी कुरा बाहिर ल्यायो। पहिलो दिन अर्थात् शनिबारको बैठकमा माओवादीले एमालेसहितका अन्य दलसँग पनि सहकार्य गर्न सकिने कुरा बाहिर ल्यायो। तर आइतबारको बैठकमा भने सो कुरालाई ढाकछोप गरेर वर्तमान सत्ता गठबन्धनकै नेतृत्वमा सरकार बन्नेबारे छलफल भएको बताइयो।

न निर्णय न टेन्डर ! आफ्नै शोरुमबाट वडाध्यक्षका लागि भनेर मेयरले किनिन् १० मोटरसाइकल

करिब ४० लाख रुपैयाँ सरकारी बजेट दुरुपयोग गरी नगर कार्यपालिकामा प्रस्ताव नै नलगी स्वमर्जी मोटरसाइकल किनेपछि मेयर शाही विवादमा तानिएकी छन्।

कांग्रेस केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउन नेता महरको माग

नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य नैनसिंह महरले कांग्रेसले तत्काल केन्द्रीय समिति बैठक बोलाएर आम निर्वाचनको समीक्षा र गठबन्धन तथा दलभित्र भएका घात-अन्तरघातको छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

नेपाल–भारत सीमामा ढुंगा हानाहान

दार्चुलास्थित नेपाल–भारत सीमामा तनाव भएको छ। भारतीय नागरिकले नेपाली नागरिकमाथि ढुंगा प्रहार गरेको बताइएको छ।

संसद्‍मा हुने १२ मध्ये ५ वटाले राष्ट्रिय दलको मान्यता नपाउने

७ वटा दलले समानुपातिकको थ्रेसहोल्ड कटाएर राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउने भएका छन् भने पाँच वटा राष्ट्रिय दल नहुने भएका छन् ।

विश्वकपमा मेस्सीले तोडे म्याराडोनाको रेकर्ड

त्यसै क्रममा टिमका लागी एक गोल गरेका अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनेल मेस्सीले आफ्ना देशका लिजेन्ड खेलाडी डिएगो म्याराडोनाको किर्तीमान तोडेका छन्।

विराटनगरबाट सुरु भयो नेपथ्यको मानवताका लागि संगीत अभियान

अभियानको पहिलो ध्वनि शुक्रबार बेलुकी विराटनगरस्थित हाटखोला मैदानमा फैलिँदा हजारौं दर्शकको उत्साह मिश्रित आवाजले रंगेली जोड्ने सडक वरपरका सिंगो भेग गुञ्जायमान भए।

काठमाडौंमा खानेपानी समस्या समाधानमा पहल गरिरहेको छु : प्रकाशमान सिंह

नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहले राजधानीबासीको खानेपानी समस्या छिटो समाधान होस् भनेर आफूहरू लागिपरेको बताएका छन्।

एक्काइसौं शताब्दीलाई सुकुम्बासी भ्रुणको गाली

विनोदविक्रम केसीको कविता 'एक्काइसौं शताब्दीलाई सुकुम्बासी भ्रुणको गाली'

थप समाचार

नेपाल समय
समाज

जुम्लामा सबैभन्दा चिसो, तापक्रम माइनस ३.९ डिग्री सेल्सियसमा झर्‍यो

पछिल्लो समय देशभर चिसो बढ्दै गएको छ। देशमा न्यूनतम र अधिकतम तापक्रम क्रमशः घट्दै गएसँगै चिसो बढ्दै गएको हो।
नेपाल समय
समाज

काठमाडौं महानगरले लोकसेवाका वैकल्पिक उम्मेदवारलाई जागिर दिने

लोकसेवा आयोगले लिएको परीक्षामा वैकल्पिक उम्मेदवारका रूपमा सिफारिस भएकाहरूलाई काठमाडौं महनागरपालिकाले जागिर दिने भएको छ।
नेपाल समय
समाज

हेली एभरेष्टद्वारा ६ जना पाइलटका लागि विज्ञापन आह्वान

हेली एभरेष्ट प्रालिले ६ जना पाइलटका लागि विज्ञापन आह्वान गरेको छ। हालै सिम्रिक एयरसँग एउटा हेलिकोप्टर खरिद गरेसँगै हेली एभरेष्टले पाइलटको विज्ञापन आह्वान गरेको हो।
नेपाल समय
समाज

मोटरसाइकल अनियन्त्रित भएर सेती नदीमा खस्यो

बझाङमा मोटरसाइकल सेती नदीमा खसेको छ।
नेपाल समय
समाज

काभ्रेमा रेबिज : प्रभावित क्षेत्रमा खोप

काभ्रेको दक्षिणी क्षेत्र डाँडापारिस्थित महाभारत गाउँपालिकाको रेबिज रोगका कारण पशुचौपाया मरेपछि स्थानीयलाई रेबिजविरुद्ध खोप दिन थालिएको छ। कुकुरको टोकाइले रेबिज सङ्क्रमणका कारण केही दिनअघि दुई गाउँमा दुई गाई मरेका थिए।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना