वैद्यनाथ साह केही दिनअघिसम्म मिठाइ व्यवसायी थिए । जानकी मन्दिरको उत्तरतर्फ वैद्यनाथ मिठाइ बेचेर परिवारको गुजारा चलाइरहेका थिए । मिठाइ पसल चलाउन पनि उनीसँग ठूलो पूँजी थिएन । थोरै पैसा लगानी गरेर सानोतिनो मिठाइ पसल चलाएर बसेका थिए उनी ।
मिठाइ पसलबाट धेरै पैसा कमाउन नसके पनि परिवारको घरपरिवार चलाउन आम्दानी वैद्यनाथको भइरहेको थियो । घर खर्चलाई चाहिने पैसाबाहेक धेरथोर पैसा बचत पनि भइरहेको थियो, वैद्यनाथलाई ।
जनकपुरधाम–३ बस्ने २८ वर्षीय वैद्यनाथको श्रीमती तथा एक छोरा र छोरी गरी चारजनाको परिवार छ । बाबुको मृत्यु भएको केही दिन नबित्दै आमा पनि संसार छोडर गइसकेकी छिन् । बाबु छँदा घरपरिवार चलाउने चिन्ताबाट मुक्त वैद्यनाथमाथि अहिले ठूलो जिम्मेवारी आएको छ । भाडामा बस्दा घरबेटीले मिठाइ तयार पार्न कचकच गरेपछि ऋण लिएर आफ्नै घर बनाएका छन्, उनले ।
कोरोना संक्रमणका कारण लकडाउन भएपछि अहिले जानकी मन्दिर बन्द छ । पूजाअर्चना गर्न कोही जाने गरेको छैन । जानकी मन्दिर बन्द भएसँगै वैद्यनाथको मिठाइ व्यवसाय पनि बन्द भइसकेको छ । मन्दिरमा पूजाअर्चना गर्न आउनेहरु नै वैद्यनाथका ग्राहक हुन्थे । तर, लकडाउन का कारण सम्पूर्ण गतिविधि नै ठप्प भइसकेपछि वैद्यनाथको आयआर्जन गर्ने बाटो बन्द भए ।
लकडाउन लागू भएको झण्डै १५ दिनसम्म केही कामै नगरी वैद्यनाथले बिताए । मिठाइ तयार पार्ने एकमात्र सीप जानेका वैद्यनाथ लकडाउन पछि पूर्ण रुपले बेरोजगार भए ।
त्यतिकै बसेर घरपरिवार चलाउन कठिनाइ भएपछि अहिलेको संंकटको घडीमा गर्न सकिने व्यवसायबारे वैद्यनाथले आफन्तहरुसँग सरसल्लाह गरे । आफन्तहरुको सल्लाहपछि मिठाइको व्यवसाय गर्दै आइरहेका वैद्यनाथ अहिले तरकारी व्यवसायी बनेका छन् ।
लकडाउन भएपनि तरकारी व्यवसाय गर्न रोक नरहेको वडाध्यक्ष दीपेन्द्र साहले दिएको सल्लाहअनुसार उनी अहिले ठेलामा तरकारी बेचेर परिवारको गुजारा गरिरहेका छन् । तरकारी व्यवसाय सुरु गरेपनि लकडाउनमा तरकारी खरिद गरेर ल्याउन समस्या भइरहेको थियो, उनलाई ।
बाहिर निस्कँदा प्रहरीले बाटोमा हिँडडुल रोक लगाएपछि तरकारी खरिद गर्न कठिनाइ थियो । तर, वडाध्यक्ष साहले वडा कार्यालयबाट सिफारिस गरेर पत्र दिएपछि तरकारी खरिद गरेर ल्याउन अब प्रहरीले उनलाई अवरोध गरेको छैन । साइकल डोर्याउँदै गाउँसम्म पुगेर उनी तरकारी ल्याएर जनकपुरमा व्यवसाय गरिरहेका छन् । तरकारी व्यवसाय सञ्चालन गर्न वडाध्यक्ष साहले आर्थिक सहयोगसमेत गरेका छन्, वैद्यनाथलाई ।
मिठाइ व्यवसाय बन्द हुँदा बेरोजगार बनेपछि वडाध्यक्ष साहले आर्थिक सहयोग गरेपछि ठेला राखेर अहिले तरकारी व्यवसाय गरिरहेको वैद्यनाथले सुनाए । ‘वडाध्यक्षज्यूको आर्थिक सहयोग पाएपछि अहिले तरकारी व्यवसाय गर्न पाएको छु, उहाँले सिफारिस पनि गरिदिनु भएको छ, ठूलो कठिनाइ टरेको छ,’ वैद्यनाथ भन्छन् ।
मिठाइ व्यवसायजस्तो आम्दानी नरहे पनि परिवारलाई दुई छाकको जोहो गर्ने समस्या तत्काल टरेको उनको भनाइ छ । ‘मिठाइ व्यवसाय जस्तो आम्दानी तरकारी व्यवसायमा छैन, पैसा जोगाउन त सकेको छुैन,’ उनले भने, ‘तर भोकै बस्ने समस्या अन्त्य भएको छ ।’ बिहान र बेलुका ठेला डोर्याएर वडाभित्रमात्र व्यवसाय गर्दै आइरहेको उनले सुनाए ।
मिठाइ व्यवसाय बन्द भएपछि समस्यामा परेको देखेर उनलाई आफूबाट हुनसक्ने सहयोग गरेको वडाध्यक्ष साह बताउँछन् । लकडाउन पछि बेरोजगार भएर घरमै बसेको देखेर वैद्यनाथलाई आफूले सहयोग गरेको उनको भनाइ छ ।
वैद्यनाथले ठेलामा व्यवसाय सुरु गरेपछि वडावासीले पनि घरमै तरकारी पाउन थालेपछि बजारसम्म पुग्ने झन्झट सकिएको वडाध्यक्ष साहले बताए ।