सवारी दुर्घटना : उपत्यकामा ज्यान गुमाउने बढ्दै 

काठमाडौं- राजधानीको सिनामंगलमा आइतबार टिपरको ठक्करबाट बा३८प नम्बरका मोटरसाइकल चालक पासाङ भोटेको घटनास्थलमै ज्यान गयो । उक्त घटनामा अन्य तीन जना घाइते भए । 

यो प्रतिनिधि उदाहरण मात्र हो, चालू आर्थिक वर्षको साउनमा मात्रै सवारी दुर्घटनामा १६ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् । 

पछिल्लो चार वर्षको तथ्यांक हेर्ने हो भने उपत्यकामा बर्सेनि सवारी दुर्घटनामा परी ज्यान गुमाउने बढेका छन् । महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा २५४ जनाले सवारी दुर्घटनामा परी ज्यान गुमाएका थिए । यस्तै, आर्थिक वर्ष ०७४/७५ मा १९४ जना, आर्थिक वर्ष ०७३/७४ मा १८२ र आर्थिक वर्ष ०७२/७३ मा १६६ जनाले सवारी दुर्घटनामा ज्यान गएको थियो । 

उपत्यकाका सडक जोखिमपूर्ण भएकाले बर्सेनि दुर्घटना र त्यसमा ज्यान गुमाउनेको संख्या बढिरहेको ट्राफिक इण्जिनियर बताउँछन् । सडक पूर्वाधार कमी, चालकमा अनुशासन अभाव, अत्यधिक सवारी चापलगायत कारणले उपत्यकाका सडक जोखिमपूर्ण भएको उनीहरूको भनाइ छ । 

महाशाखाका प्रवक्ता तथा एसपी रविकुमार पौडेल ट्राफिक इण्जिनियरको भनाइमा सहमत जनाउँछन् । उनी भन्छन्, ‘खासगरी सवारी चालकको लापरवाहीले बढी दुर्घटना भइरहेको छ ।’ 
उनका अनुसार चालकको लापरवाहीका कारण ८६ प्रतिशत दुर्घटना हुने गरेको छ । 

सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐनको दफा १६१ मा सवारी चालकले जानाजानी दुर्घटना गराएर पैदलयात्रुको मृत्यु भएमा सर्वस्वसहित जन्मकैद हुने व्यवस्था छ । सवारी दुर्घटनाकै कारण कुनै व्यक्तिको मृत्यु भएमा भने दुईदेखि १० वर्षसम्म कैदको व्यवस्था छ । 

दुर्घटना पनि बढ्दै 

पछिल्लो समय सवारी दुर्घटना पनि बढिरहेको छ । पछिल्लो चार वर्षमा दुर्घटना झण्डै तीन हजार बढेको महाशाखाले जनाएको छ ।  

महाशाखाको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष ०७२/७३ मा ५६६८ सवारी दुर्घटना भएका थिए । आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा त्यो संख्या बढेर ८५११ पुगेको छ । 
यस्तै, आर्थिक वर्ष ०७३/०७४ मा ५५३० र ०७४/७५ मा ६३८१ दुर्घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ । 

अत्यधिक सवारी चाप, सडक पूर्वाधार अभाव, चालक अनुशासित नहुनुलगायत कारणले दुर्घटना बढिरहेको पौडेल बताउँछन् । ‘यो अवस्था हेर्दा नेपालमा दुर्घटना अझ बढी हुनुपर्ने हो,’ उनले भने । 
दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न कार्यक्रम सञ्चालन गरे पनि चालक अनुशासित नहुँदा कार्यक्रम प्रभावकारी हुन नसकेको उनको भनाइ छ । ‘दुर्घटना घटाउन ट्राफिक प्रहरीले मात्रै पहल गरेर हुँदैन, आवश्यक सडक पूर्वाधार निर्माणसँगै सवारी चालक पनि अनुशासित हुन आवश्यक छ,’ उनले भने । 

उपत्यकामा सवारी दुर्घटना र मृतकको संख्या

आर्थिक वर्ष        दुर्घटना     मृत्यु 
०७२/७३            ५६६८        १६६
०७३/७४            ५५३०        १८२
०७४/७५            ६३८१        १९४
०७५/७६            ८५११        २५४

स्रोत : महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखा ।