एलपी ग्यासको अभाव छैन, अस्वाभाविक मागले बजारमा दबाब

धनगढी- सुदूरपश्चिम प्रदेशमा खाना पकाउने एलपी ग्यासको अभाव भएको चर्चा बढे पनि नेपाल आयल निगमको तथ्यांकले आपूर्ति नियमित रहेको देखाएको छ। निगमका अनुसार पछिल्लो समय ग्यासको माग सामान्य अवस्थाको तुलनामा तीव्र बढ्दा बजारमा दबाब सिर्जना भएको हो।

धनगढीस्थित निगमको सुदूरपश्चिम प्रादेशिक कार्यालयका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउन २४ गतेसम्म प्रदेशमा १ लाख १५ हजार ९९० सिलिण्डर ग्यास बिक्री भइसकेको छ। कार्यालय प्रमुख मनोहर डिसीका अनुसार अघिल्ला दुई आर्थिक वर्षको साउन महिनाको समग्र बिक्रीसँग तुलना गर्दा यसपटक पहिलो २४ दिनमै बिक्रीको मात्रा बढी पुगेको छ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को साउन महिनामा १ लाख १२ हजार ७७० सिलिण्डर बिक्री भएको थियो भने त्यसअघिको आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा ९९ हजार ८४० सिलिण्डर बिक्री भएको निगमको विवरण छ। यस आधारमा चालु साउनको २४ दिनमै अघिल्लो वर्षको पूरै साउनभन्दा ३ हजार २२० सिलिण्डर बढी बिक्री भइसकेको हो।

निगमका अनुसार साउन महिनाको बाँकी अवधिका लागि थप करिब ५० हजार सिलिण्डर प्रदेशमा आउने क्रममा छन्। चालु साउन २४ गतेसम्म बिक्री भएको ग्यासको परिमाण १ हजार ६५७ मेट्रिक टन पुगेको छ। गत आर्थिक वर्षको साउन महिनाभर १ हजार ४१६ मेट्रिक टन ग्यास बिक्री भएको थियो। अर्थात् गत वर्षको पूरै साउनको तुलनामा यसपटक २४ दिनमै २४१ मेट्रिक टन बढी बिक्री भएको देखिन्छ।

तर, उपलब्ध तथ्यांकमा उल्लेख भएको गणनाअनुसार यसलाई ४६ मेट्रिक टन बढी भनिएको छ, जुन कुल परिमाणका आधारमा मेल खाँदैन। निगमको सिलिण्डर तथा मेट्रिक टनसम्बन्धी विवरणमा देखिएको यो अन्तरले तथ्यांकको पुनः प्रमाणीकरण आवश्यक देखिन्छ।

प्रदेशमा ग्यासको वार्षिक बिक्रीसमेत हरेक वर्ष समान रहेको छैन। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ११ लाख ८० हजार ८३० सिलिण्डर अर्थात् १६ हजार ८६९ मेट्रिक टन ग्यास बिक्री भएको थियो। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा भने बिक्री ११ लाख ५० हजार ८३४ सिलिण्डर अर्थात् १६ हजार ४४० मेट्रिक टनमा सीमित भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा पछिल्लो वर्ष सिलिण्डर बिक्री करिब २ दशमलव ५ प्रतिशतले घटेको देखिन्छ।

मासिक विवरणले पनि मागमा उल्लेख्य उतारचढाव रहेको देखाउँछ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा साउनमा १ लाख १२ हजार ७७० सिलिण्डर बिक्री भएकामा भदौमा यो संख्या ८८ हजार ३१० मा झरेको थियो। त्यसपछि असोजमा ९२ हजार ५४०, कात्तिकमा ९६ हजार ११०, मंसिरमा १ लाख १ हजार २९० र पुसमा ८३ हजार ५८० सिलिण्डर बिक्री भएको थियो।

त्यसै वर्ष माघमा १ लाख २ हजार ४१०, फागुनमा ९५ हजार ८३०, चैतमा ८० हजार ७८०, वैशाखमा १ लाख २ हजार ६०, जेठमा १ लाख ९ हजार ८३० तथा असारमा १ लाख १५ हजार ५०० सिलिण्डर बिक्री भएको निगमको अभिलेख छ।

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा भदौमा १ लाख ८ हजार ९९०, असोजमा १ लाख ८ हजार २२०, कात्तिकमा १ लाख १७०, मंसिरमा ९९ हजार ४००, पुसमा १ लाख ४ हजार ५८०, माघमा १ लाख ९४० र फागुनमा १ लाख २ हजार ६९० सिलिण्डर बिक्री भएको थियो। चैतमा ७७ हजार २१०, वैशाखमा ६६ हजार ७१०, जेठमा ७९ हजार १७० र असारमा १ लाख २ हजार ९१५ सिलिण्डर बिक्री भएको तथ्यांकमा उल्लेख छ।

दुई आर्थिक वर्षका समान महिनाको तुलना गर्दा पछिल्लो आर्थिक वर्षको भदौमा २० हजार ६८०, असोजमा १५ हजार ६८०, कात्तिकमा ४ हजार ६० र पुसमा २१ हजार सिलिण्डर बढी बिक्री भएको थियो। फागुनमा पनि अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६ हजार ८६० सिलिण्डर बढी बिक्री भएको थियो।

यसको विपरीत वैशाखमा ३५ हजार ३५०, जेठमा ३० हजार ६६० तथा असारमा १२ हजार ५८५ सिलिण्डर कम बिक्री भएको निगमको विवरणले देखाउँछ। यसबाट प्रदेशको एलपी ग्यास खपत स्थिर नभई महिनाअनुसार उल्लेख्य रूपमा परिवर्तन हुने गरेको देखिन्छ।

चालु साउनमा भने माग पुनः तीव्र भएको छ। साउन २४ गतेसम्म बिक्री भएका १ लाख १५ हजार ९९० सिलिण्डरमध्ये ७२ हजार ९४० रेडियन्ट (रोयल) र ४३ हजार ५० सैपाल ग्यासका सिलिण्डर रहेको निगमले जनाएको छ।

यसैबीच, जिल्ला प्रशासन कार्यालय कैलालीको नेतृत्वमा सोमबार धनगढीमा गरिएको बजार अनुगमनका क्रममा पनि ग्यासको नियमित आपूर्ति भइरहेको पाइएको छ। अनुगमनमा केही डिलरमा पर्याप्त मौज्दात रहे पनि केही स्थानमा उपभोक्ताको माग अस्वाभाविक रूपमा बढेको भेटिएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी खडानन्द खत्रीले बताए।

उनका अनुसार ग्यास अभावसम्बन्धी हल्लाका कारण उपभोक्ताले आवश्यकता भन्दा बढी सिलिण्डर सुरक्षित राख्न थालेपछि बजारमा मागको दबाब बढेको हुनसक्छ। आपूर्ति पर्याप्त रहेकाले अनावश्यक रूपमा अतिरिक्त सिलिण्डर सञ्चय नगर्न उनले आग्रह गरेका छन्।

निगमका प्रादेशिक कार्यालय प्रमुख डिसीले पनि विगतका वर्षको माग र अहिले भइरहेको आपूर्तिको तुलनात्मक विश्लेषण गर्दा प्रदेशमा आपूर्ति संकट नरहेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार हाल अघिल्ला वर्षको तुलनामा बढी ग्यास आपूर्ति भइरहेकाले अभावभन्दा पनि हल्लाका कारण उपभोक्ताको माग एकाएक बढेको हुनसक्ने देखिएको छ।