छठ पर्वको तेस्रो दिन आज खरना मनाइँदै

जनकपुरधाम-सूर्यको उपासना गरी मनाइने छठ पर्वको तेस्रो दिन सोमबार खरना मनाइँदै छ । सन्तान प्राप्ति, निरोगिता, सुख, समृद्धी र चर्मरोग निको हुने जनविश्वासका साथ श्रद्धापूर्वक मनाइने छठ पर्वको दोस्रो दिन खरना मनाइने गरिन्छ ।

शुक्ल पञ्चमी तिथीको दिन खरनामा पूजा गरे पापको क्षय हुने जनविश्वाससमेत छ । सन्ध्याकलीन अर्घ दिनुभन्दा एक दिनअघि हुने खरनामा ब्रतालुहरु दिनभर ब्रत बसेर साँझको समय नुहाइधुवाई गरी माटोको नयाँ चुल्होमा प्रसाद बनाउने गर्दछन् ।

गाइको गोबरले लिपपोत गरी कुलदेवता रहेको घरमा चामलको पिठोले अरिपन दिएर ब्रतालुहरु पूजापाठ गर्ने गर्दछन् । खरनाको दिन घरका सबै सदस्य तथा छिमेकीहरु जम्मा भई प्रसाद ग्रहण गर्ने परम्परा छ । खरनाको दिनदेखि ब्रत बसेका ब्रतालुहरुले सप्तमी तिथीको दिन उदाउँदै गरेको सूर्यलाई अर्घ दिइसकेपछि छठ पर्व सम्पन्न हुन्छ । 

खरनामा प्रसादको रुपमा विशेष रुपले केरा र सख्खरमा तयार पारिएको खीर बनाइन्छ । खरना तथा छठ पूजाका लागि सामग्री तयार गर्दा शैद्धतालाई विशेष ध्यान दिइने गरिन्छ । पूजन सामग्री शुद्ध नभए अनिष्ट हुने जनविश्वास छ ।

सूर्य उपासना गर्ने संसारमा छठ एकमात्र यस्तो पर्वहो जसमा अस्ताउँदै र उदाउँदै गरेको सूर्यको पूजा गरिन्छ । खरनापछि तेस्रो दिन साँझ दिइने अर्घका लागि ब्रतालुहरु रातिदेखिनै पूजन सामग्री तयार गर्न जुट्दछन् ।

चामल र गहुँको पिठोले तयार पारिने ठकुवा, भुसुवा, खजुरका साथै केला, उँखु, स्याउ, नरिवललगायतका फलफूल छठ पर्वको प्रमुख प्रसादको रुपमा रहेको छ । विगतमा मधेशी हिन्दु समुदायले मात्र मनाउँदै आएको छठ पर्व अहिले राजधानी काठमाण्डुसहित पहाडी जिल्लाहरुमा समेत व्यापकता पाउँदै आएको छ ।