जहाँ कुवामै गरिन्छ छठ पूजा

जनकपुरधाम-यतिबेला तराईका जिल्लामा छठ पर्वको चटारो छ । छठका ब्रतालुदेखि पूजाको जोरजाममा जुटेका छन् । छठपर्वमा ब्रतालुहरु जलाशयमा केही बेर उभिएर पूजा सामग्री हातमा राखेर भगवान् सूर्यको उपासना गर्छन् । जलाशयमै पूजा गर्नुपर्ने भएकाले ती स्थानको सरसफाइ र शुद्धतातर्फ विशेष ध्यान दिइन्छ ।

आइतबारदेखि छठ पर्व सुरु भइसके पनि मुख्य विधि मंगलबार र बुधबार हुनेछ । मंगलबार साँझ अस्ताउँदो र बुधबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएर छठ पर्व मनाइँदैछ । 

तराईका जिल्लामा श्रद्धालुहरू छठ पर्व मनाइने पोखरी, नदी, तलाउजस्ता जलाशयको सरसफाइमा जुटेका छन् । जनकपुरमा एक दर्जनभन्दा बढी पोखरी सरसफाइमा स्थानीय बासिन्दा शनिबारदेखि नै जुटिसकेका छन् ।

धनुषाकै उत्तरवर्ती बटेश्वर गाउँपालिकाको चित्रपुर, कुसुम बिछौना, भुचक्करपुर, जमुनीवासलगायतका स्थानका बासिन्दालाई भने जनकपुरझैँ सरसफाइ तथा सरसजावटको खासै चटारो छैन । बटेश्वर गाउँपालिकाका ती स्थानमा कुवा (इनार) मै सूर्यको उपासना गरिन्छ ।
 

पिउन र नुहाउन कुवाकै पानी प्रयोग गर्नुपर्ने भएकाले छठ पूजा हुनुभन्दा एक दिनअघि मात्र सरसफाइ हुने गरेको चित्रपुरका स्थानीय रामदुलार महतो बताउँछन् । इनारमा छठ पूजा गर्नु आफूहरूको बाध्यता रहेको रामदुलारको भनाइ छ । उनले भने, ‘हामीलाई पनि पोखरीमा गएर छठ पूजा गर्ने रहर छ । तर गाउँमा पोखरी नहुँदा कुवामै पूजा गर्न बाध्य छौं ।’ साँझको अर्घ दिनुभन्दा एक दिनअघि मात्र घर छेउको कुवामा सरसफाइ गरिने रामदुलारले बताए । 

‘जलाशयको पानीमा उभिएर सूर्यको उपासना गर्ने परम्परा हामीलाई पनि थाहा छ,’ चित्रपुरका स्थानीय विजय महतोले भने, ‘तर कुवाको पानीमा उभिन मिल्दैन । त्यसैले हामी कुवाबाट पानी झिकेर स्नान गरी सूर्यको उपासना गर्छौं ।’

ब्रतालुका परिवारका सदस्यहरूले सोमबार सरसफाइ गरेर पूजा गर्न स्थान सजावट गर्ने विजयले बताए । धनुषाका उत्तरवर्ती गाउँका बासिन्दा पानीको समस्या भोग्न बाध्य छन् । खानेपानी सुविधा नपुगेका त्यस भेगका स्थानीय कुवाकै पानी पिउन बाध्य भएकाले उनीहरूले छठ पूजा पनि कुवामै गर्दै आएका छन् ।