फुलबारी नाका : नेपाली भाषी चालकको त्रिदेशीय जमघटस्थल

इटहरी- नेपाली भाषी भुटानी चालक गणेश दर्जि नेपाल आएका छैनन । भुटानको फुङसिलिङमा घर भएका उनी नेपालीहरुलाइ  भेट्न भने हरेक हप्ता पाँउछन । फुङसिलिङदेखी ५ घन्टाको सवारी दुरिमा भारत-बंगलादेशको सिमा फूलबारी आउँदा उनी नेपालीलाइ भेट्छन ।

नेपालको पूर्वी नाकाबाट १ घन्टाको सडक दुरिमा आउन सकिने भारत र बंगलादेशको नाका हो  फूलबारी नाका । यहि नाकामा आएका मालबाहक चालकहरुसँगै फुलबारीको बोर्डर कस्टम कार्यालय परिसरमा दर्जिले नेपाली चालकहरु भेट्छन ।

हालसालै नेपाल समयसँग फूलबारीमै गफिएका दर्जिले भने, 'कस्टमको पास लिन लामो भिड हुन्छ । त्यै नेपालकोहरु भेट हुन्छ । भाषा मिल्दा खुशी लाग्छ ।' कस्टमको काम लम्बिँदा र लामो जाम हुँदा आफूहरुले नेपाली चालकहरुसँग गफिएर  र लुडो खेलेर बिताउने दर्जिले बताए । उनले भने, 'देश फरक भएपनि भाषा मिल्छ । नेपाली त जोङ्खा (भुटानको राष्ट्रिय भाषा) बोल्नेहरुले पनि जान्दछ ।'

बिपि-२ -ए९३८० नम्बरको गाडि कुदाउने दर्जि जस्तै फूलबारीमा अर्का एक नेपाली भाषी भारतिय ट्रक चालक किशोर प्रधानपनि फूलबारीमा ओहोर दोहोर गरिरहन्छन । बताउँदै उनी भन्छन, 'मैले भुटानी गाडि चलाएको पाँच बर्ष भयो । फूलबारी नाका आउँदा नेपाली बोल्नेहरु धेरै हुन्छ ।' 

नेपाली ट्रकहरुले विभिन्न कृषि उपजहरु, भारतियले उपभोग्य समानहरु र भुटानीले खोलाजन्य बस्तुहरु बोकेर बंगलादेश लान्छन । बंगलादेश जाँने मुख्य नाका फूलबारीमा लाग्ने प्रशाशनिक झन्झटले कुर्नुपर्ने असहजताले नेपालीहरु भेला हुने सहजता हुने चालकहरु बताउँछन । 



फूलबारीः जहाँबाट नेपाली गित र चलचित्र भुटान पुग्छन

फूलबारी नाकामा नेपाली चालकहरु भेटिन्छन । भारतिय चालकहरु र भुटानी चालकहरु  भेटिन्छन ।  उनीहरुको राष्ट्रियता फरक छ । भाषा भने समान छ । सबैले नेपाली बोल्छन । मात्रीभाषी नेपाली नहुनेहरुले पनि नेपाली बुझ्छन । दार्जिलिङ जिल्लामै पर्ने भएकाले सिलगुरि आफैमा नेपाली भाषाको पहुँच र प्रयोग हुने स्थान हो । 

नेपाली भाषी ट्रक चालकहरुको त्रिदेशिय जमघटले नेपाली भाषीहरुलाइ नजिक्याएको मात्रै छैन । नेपाली गीत, संगीत, म्युजिक भिडियो र चलचित्रहरु भुटान सम्म पुगेका छन । नेपाली चालकहरुको मोबाइलबाट सेयर गरेर नेपाली गीत, संगीत र म्युजिक भिडियोहरु भुटानी र भारतिय चालकहरुमाझ पुग्छन । 

नेपाली चालकहरुबाट नेपाली गीत, संगीत र चलचित्र लिनेमा पर्छन नेपाली भाषी भुटानी ट्रक चालक मनिकुमार राई । ३२ बर्षिय राईले नेपाली चलचित्रहरु, नयाँ नयाँ गीतका भिडियोहरु फूलबारीबाट लिन्छन । अनि, भुटानका आफ्ना साथीहरुलाइ दिन्छन । आफूहरुले युट्युब र अनलाइनमा हेर्न नपाउने भएकाले नेपाली चालकहरुले मोबाइलमा राखेका गीत र चलचित्रहरु मोबाइलमा सारेर हेर्ने राई बताउँछन ।

उनी भन्छन, 'नेपालीहरु भुटानमा भएपनि नेपालमा जस्तो राम्रो नेपाली गीत र फिल्महरु छैनन । त्यहि भएर म नेपाली फिल्महरु लान्छु ।' आफूले मोबाइलमा हालेका नेपाली गीत र चलचित्रले आफूलाइ र साथीहरुलाइ सजिलो भएको राई बताउँछन । 

लामो जाममा बस्नुपर्दा हेर्दै समय कटाउन सजिलो हुने  र भुटान पुगेपछि अरु नेपाली भाषीहरुलाइ दिन सजिलो हुने राई बताउँछन । भुटानका नेपालीहरु जस्तै नेपाली गीतहरुमा भुटानका जोङ्खा मात्रीभाषा हुनेहरु समेत आकर्षित हुने राईले सुनाए । 

आस्था राउतदेखी राजेशपायल राईसम्मका गीतहरु र अनमोल केसीदेखी दयाहांग राईसम्मका चलचित्रहरु धेरैले हेरेको राईले बताए । उनले भने, 'भुटानमा नेपाली अक्षरहरु बुझ्दैनन । तर, नेपाली गीत, फिल्महरु भने सबैले बुझ्छन ।' 

जब भुटानी शरणर्थीको चलचित्र भुटान पुग्यो

सन १९९० को दशकमा धेरै नेपाली भाषीहरु भुटानबाट भारतमा खेदिए । भारतिय भुमिमा आएका हजारौँ भुटानीहरुलाइ भारतिय प्रहरीले नेपाली सिमानामा ल्याएर छोड्यो । त्यो घटना पछि नेपाली भाषीहरुसँग भुटान शसंकित हुन थाल्यो । भुटानी राज्यको नियम मान्नेसँग लचक हुने राज्य बागि स्वरहरुसँग भने भुटान कठोर छ । त्यस्तै कठोरताको तनावमा फूलबारीमा आएका केहि चालहरु परेका चालकहरु बताउँछन । 

केहि समय अगाडि भुटानी शरणर्थीलाइ देश निकाला गर्दा गरिएको हिंसा, हत्या र बलात्कारका कुराहरु समेटेको एक चलचित्र नेपाली भाषीसँगै भुटान पुगेछ ।

भुटान पुगेपछि प्रहरीले त्यी चालकलाइ केरकार गरेको र मोबाइल जफत गरेको एक चालकले बताए । त्यो घटनापछि भने नेपाली भाषी भुटानी ट्रक चालकहरुले भुटानको राजतन्त्र विरोधि कुराहरु भने लान छाडेका त्यि चालकले बताए ।  उनले भने, 'भुटानमा नेपाली गीत र फिल्म लान मिल्छ तर भुटान बिरोधि लादाँ पुलिसले सताउँछ ।'