प्रदेश १ का ६ लेन सडक : सहरैपिच्छे फरकफरक चौडाइ 

इटहरी- सात मिटर चौडाइको विराटनगरको रानीदेखि इटहरी हुँदै धरानसम्मको सडकलाई ३० मिटर चौडा पार्ने गरी २०६९/७० मा ६ लेन सडक परियोजना सुरु भयो ।
 
६ लेन सडकको पहिलो सम्झौता विराटनगरको बगरगाछीदेखि एयरपोर्ट गेट अनि एयरपोर्ट गेटदेखि डिडिसीसम्म ठेकेदारहरुसँग २०७० असार २७ गते सम्झौता भयो ।

विभिन्न १४ खण्डमा विभाजन गरेर निर्माण भइरहेको परियोजनाको अन्तिम सम्झौता २०७४ पुसा २५ गते मोरङको बाँसबारी– निबुवा खण्डको भएर काम भइरहेको परियोजना कार्यालयले जनाएको छ । 

गच्छदारको गृहनगरमा साँघुरो सडक

दस अर्ब बढीको संशोधित लागत अनुमान गरिएको राष्ट्रिय राजमार्गको चौडाइमा भने एकरुपता छैन । बेलायतको सहयोगमा २०१६ सालमा बनेको रानी–धरान सडकको चौडाइ विश्व बैंकको लागतमा ३० मिटर (१०० फिट) हुने उल्लेख छ ।

उत्तर दक्षिण व्यापारिक मार्ग विस्तार आयोजना निर्देशनालयअन्तर्गतको इटहरीस्थित रानी–विराटनगर–इटहरी– धरान सडक योजना कार्यालयका इन्जिनियर तथा सूचना अधिकारी गौतम देवले कानुनी अड्चनले सडकमा एक रुपको नहुने बताए ।
 
विभिन्न चलखेल भएपछि सडकले ३० मिटर चौडाइको एकरुपता नपाउने भएको छ । सबैभन्दा साँघुरो दुहबी बजारमा १६.३ मिटर चौडाइ हुनेछ ।  

दुहबी बजारको ६ सय ४० मिटर खण्डमा ८.१५ मिटरको दरले सेन्टर लाइनबाट दुईतर्फी हुनेछ । २०५४ चैत ३ गते राजपत्रमै सूचना प्रकाशन गरेर सडकको चौडाइ घटाइएको थियो ।

दुहबी बजारको प्रभावमा परेर पूर्व उपप्रधानमन्त्री तथा सोही क्षेत्रमा चुनाव लढ्दै आएका विजयकुमार गच्छदारले राजपत्रमा सडकको चौडाइ घटाएको जानकारहरुको भनाइ छ ।


 
धरानमा बजार भत्काउने कि बाइपास भन्ने विवाद

धरानको गेटवेको तीनकुनेसम्म सहज पुग्ने ६ लेन सडक तीनकुनेबाट बजार हुँदै लाने कि सेउती किनार हुँदै बाइपास गर्ने भन्ने विवाद भएको छ ।

७ मिटर चौडाइको सडकमै टासिएर थुप्रै घर बनेका छन् । यी घर ६ लेन सडकको मापदण्डअनुसार भत्किन्छन् । घर नभत्काउन घरधनीले बाइपास सडकका पक्षमा लबिङ गरेका छन् ।
 
सेउती किनारबाट बाइपास सडक बने सुकुम्बासीहरु विस्थापित हुने भन्दै नेकपा नेता आइन्द्रविक्रम बेघासहित स्थानीय नेता विरोधमा छन् ।

धरानमा सबैभन्दा पहिला बाइपास सडकको कुरा उठाउने हाइप्रोफाइल व्याक्ति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली हुन् । २०७३ वैशाख १७ गते धरानमा चुनावी भाषण गर्न आएका ओलीले बाइपास निर्माण गर्ने बताएका थिए । 

प्रदेश १ का आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री हिक्मत कार्कीलगायत धेरै सरोकारवालाले भने बाइपास सडकले धरानलाई मृत सहर बनाउन सक्ने तर्क गर्दै आएका छन् । 


विराटनगरमा ३० मिटर, इटहरीमा ५० मिटर चौडाको सडक बन्ने

विराटनगरको सडक भने ३० मिटरकै हुनेछ । २०४८ वैशाख १३ गते  राजपत्रमा प्रकाशित सूचनाअनुसार विराटनगरको सडक सेन्टर लाइनबाट १५ मिटर दुवैतर्फ फैलिने इन्जिनियर गौतम देव बताउँछन् ।
 
इटहरीमा राजमार्गको आवश्यक सडकको मध्यलाइनबाट दुवैतिर २५/२५ मिटर कायम हुनेगरी सडक बन्ने देवले बताए ।

देवका अनुसार रानी–धरान ६ लेनको ४९ किलोमिटर क्षेत्रमा हाल ३२.६४ किलोमिटरमा काम भइरहेको छ । दुहबीको बूढी खोला पुलबाहेक विभिन्न चौध खण्ड बनाएर हाल सडक निर्माण भइरहेको र इटहरीदेखि तरहरासम्म दुई खण्डमा काम भइरहेको देवले बताए ।
 
इटहरीदेखि आँपगाछी यातायात कार्यालयसम्म र यातायात कार्यालयदेखि तरहरासम्म दुई खण्डमा काम भए पनि एकैनासले काम भइरहेको देवले बताए ।

उनले भने, ‘इटहरीदेखि तरहरासम्म ५० मिटर चौडा सडक बन्छ । यसमा सडकको पिच भएको क्षेत्र ३३.२० मिटर हुन्छ । यो भनेको १०९ फिट हो ।’ १०९  फिट त सडकको पिच भएको क्षेत्र हुने भन्दै इन्जिनियर देवले यसबाहेक ३ मिटरको हरियाली क्षेत्र २ मिटरको ढल क्षेत्र हुने बताए ।

यसबाहेक रिटेनिङ वालको थप क्षेत्र पनि सडकमा एकै नासले अटाइने उनले बताए । 

सार्वजनिक सडक ऐन २०३१ ले सडकको मध्यभागदेखि दायाँबायाँ ३१ मिटर सडको क्षेत्र तोकेको र राजपत्रमा प्रकाशित गरेकाले इटहरीदेखि तरहरा २५/२५ मिटर मध्यभागबाट सडक विस्तारमा कुनै समस्या नहुने देवले बताए ।