लगानी सम्मेलन सुरु : ७७ आयोजनामार्फत ३० खर्ब भित्रिने अपेक्षा

काठमाडौं- कृषि, ऊर्जा, शिक्षा, उत्पादनमूलक उद्योग, पर्यटन, सहरी पूर्वाधारमा लगानी जुटाउन आज शुक्रबारबाट लगानी सम्मेलन सुरु भएकाे छ । 

सम्मेलनको शुक्रबार बिहान ९ बजेबाट उद्घाटन सत्र सुरु भएकाे छ । सो सत्रलाई प्रधानमन्त्री ओलीले विशेष सम्बोधन गरेका छन् । उनले सम्बोधनमा लगानीकर्ताहरुलाई ढुक्क भएर लगानी गर्न आह्वान गरेका छन् ।

नेपालमा राजनीतिक स्थिरता आएको, सुरक्षाको अवस्था मजबुद भएको र विकासको बाटोमा मुलुक अग्रसर भएको भन्दै लगानी गर्न कुनै संकोच नमान्न आग्रह गरेका हुन् । सरकारले सबैको लगानी सुरक्षित गर्ने जिम्मेवारी लिने उनको भनाइ थियो । 

 यस्तै अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले पनि सम्मेलनमा सम्बाेधन गरेका छन् । उनले नेपालले उदार अर्थनीति अवलम्बन गरेको भन्दै लगानीका लागि आग्रह गरेका छन् । 

सम्मेलनमा म्यान्माका लगानी तथा विदेश आर्थिकसम्बन्धी मन्त्री यू थाउङ टुन, विश्व बैंकका उपाध्यक्ष हार्टवीग स्याफर, एशियाली विकास बैंकका उपाध्यक्ष सिजिन चेन र लगानी बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारी लगायतले सम्बोधन गर्ने कार्यतालिका तय भएको छ।  । 

यस्तै शुक्रबार नै नेपालमा लगानीको अवसर विषय छलफल हुँदैछ । बोर्डले तयार पारेको कार्यतालिका अनुसार ‘ऊर्जा र सूचना तथा प्रविधि’ विषयक छलफल र व्यवसायमा महिला र युवा उद्यमशीलताको विकासका विषयमा समेत छलफल हुनेछ ।
 
दुई चल्ने सम्मेलनमा सरकारी ५० र निजी क्षेत्रका २७ गरी ७७ वटा आयोजनामार्फत करिब ३० खर्बको लगानी भित्रिने अपेक्षा गरिएको  छ। लगानी बोर्डका अनुसार सम्मेलनमा ४० भन्दा बढी देशका ६ सयभन्दा बढी सहभागी हुने भएका छन् । बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारीले सम्मेलनमा लगानी जुटाउन ७७ आयोजना ‘सोकेस’ गरिने जानकारी दिएका छन् ।

शनिबारसम्म चल्ने सम्मेलनमा कृषि, जलविद्युत, उद्योग, पर्यटन, यातायात शहरी पूर्वाधार एवं शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्रसम्बन्धी परियोजना प्रस्तुत गरिनेछ । सम्मेलनलाई नै ध्यानमा राखेर सरकारले हालै सङ्घीय संसद्बाट ‘सार्वजनिक निजी साझेदारी तथा लगानी ऐन’, ‘विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण ऐन’ पारित गर्नुका साथै ‘विशेष आर्थिक क्षेत्रसम्बन्धी ऐन’ समेत संशोधन गरिसकेको छ । 

सम्मेलनमा रु ६४ करोडदेखि रु तीन खर्ब ५० अर्बसम्मका परियोजना प्रस्तुत हुनेछन् । मुलुकको समृद्धिको प्रमुख आधारका रुपमा रहेको ऊर्जा क्षेत्रलाई विशेष प्राथमिकतामा राखी आठ ठूला परियोजना पनि छनोट गरिएको छ । त्यसमा नलगाड जलविद्युत् आयोजना, एआर–६, सुनकोशी दोस्रो र तेस्रो, तमोर जलाशयुक्त आयोजना, पश्चिम सेती, तल्लो अरुण, पश्चिम सेती र एसआर–६ संयुक्तलाई प्रमुख आयोजनाका रुपमा राखिएको छ । बोर्डका अनुसार रु ३१ खर्ब बराबरको परियोजनाको सूची तयार गरिएको छ ।
 
सम्मेलनमा एशियाली पूर्वाधार लगानी बैंकका लगानी तथा कार्यसञ्चालनसम्बन्धी उपाध्यक्ष होङ ली तथा माइक्रोसफ्ट, अमेजन, पावर चाइना, चाइना रेल्वे, डाबर, युनिलिभरलगायतका विश्व प्रसिद्ध कम्पनीका उच्चपदस्थ व्यक्तिको सहभागिता रहनेछ । सरकारको सङ्कल्पका रूपमा रहेको ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’लाई सफल बनाउनसमेत सम्मेलन महत्वपूर्ण अवसर भएको स्पष्ट पारेको छ । 

विसं २०४६ को परिवर्तनपछि बनेको सरकारले विसं २०४८ मा लगानी सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो । यस्तै दुई वर्ष पहिले २०७३ सालमा पनि लगानी सम्मेलनको आयोजना गरिएको थियो । राजनीतिक सङ्क्रमणकालको अन्त्य भई देशमा स्थिर सरकार बनेको सन्दर्भमा आयोजना गरिएको सम्मेलनले सरकारको आर्थिक समृद्धिको लक्ष्यलाई पहिल्याउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने सरकारको विश्वास छ ।