कञ्चनजंघा क्षेत्रमा पर्यटकीय चहलपहल सुरु, विदेशीसँगै आन्तरिक पर्यटकको पनि आकर्षण

ताप्लेजुङ- विश्वको तेस्रो अग्लो हिमाल कञ्चनजंघा क्षेत्रमा यतिबेला पर्यटकहरूको चहलपहल सुरु भएको छ। भदौको तेस्रो सातादेखि नै यस क्षेत्रमा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरू भ्रमणका लागि आउन थालेका हुन्। 

कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र व्यवस्थापन परिषद् घुन्सा पर्यटन जाँच चौकीका अनुसार हालसम्म १७० जना बाह्य पर्यटक कञ्चनजंघा हिमालको आधार शिविरतर्फ प्रस्थान गरिसकेका छन्। केही पर्यटक आधार शिविर पुगिसकेका छन् भने केही घुन्सा क्षेत्रमा अनुकूलन (एक्लिमिटाइजेसन) का लागि विश्राम गरिरहेका छन्। 

विशेष गरी साहसिक यात्रा, पदयात्रा (ट्रेकिङ) र हिमाल आरोहणका लागि कञ्चनजंघा रोज्ने विदेशी पर्यटकहरूको संख्या बर्सेनि बढ्दै गएको छ। यस याममा मुख्यतया फ्रान्स, अस्ट्रेलिया, जर्मनी र अमेरिकालगायत मुलुकबाट पर्यटकहरू आएको पर्यटन सहायक टासीतेन्जिङ शेर्पाले जानकारी दिए। गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष पर्यटकको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भएपछि स्थानीय व्यवसायीहरू उत्साहित बनेका छन्। 

वर्षमा दुई पर्यटकीय याम
कञ्चनजंघा क्षेत्रमा वर्षभरिमा दुई मुख्य पर्यटकीय याम हुन्छन्। पहिलो याम वसन्त ऋतुअन्तर्गत चैत, वैशाख र जेठमा चल्छ भने दोस्रो याम शरद ऋतुअन्तर्गत भदौदेखि मंसिरसम्म सञ्चालन हुन्छ। असार र साउनमा अत्यधिक वर्षाका कारण पदमार्ग अवरुद्ध हुने तथा पुस, माघ र फागुनमा हिमपातका कारण यात्रा जोखिमपूर्ण हुने भएकाले पर्यटक आगमन न्यून रहने गर्छ। 

पछिल्ला वर्षहरूमा बाह्यसँगै आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पनि कञ्चनजंघा पर्न थालेको छ। विशेष गरी दशैं–तिहारको बिदामा नेपाली पर्यटकहरू परिवार तथा साथीभाइसहित आधार शिविरसम्म पुग्ने गरेका छन्। होटल व्यवसायी सेराप शेर्पाका अनुसार चाडपर्वका बेला कञ्चनजंघा क्षेत्रका होटल तथा लजहरू आन्तरिक पर्यटकले भरिभराउ हुने गरेका छन्। यद्यपि, आन्तरिक पर्यटकको आधिकारिक लगत भने जाँच चौकीमा दर्ता हुने गरेको छैन। 

पर्यटक आगमन बढेसँगै स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ। पदयात्रा गाइड, भरिया, होटल तथा लज व्यवसायी, यातायात व्यवसायी र स्थानीय हस्तकला व्यापारीहरूको आम्दानी बढेको छ। व्यवसायीहरूका अनुसार यस याममा होटल व्यवसायको आम्दानीमा ३० प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ। विदेशी पर्यटकहरू लामो समय बस्ने भएकाले गाइड, पोर्टर र क्याम्पिङ सामग्रीको माग उच्च रहेको व्यवसायी फुपुछोहाङ शेर्पा बताउँछन्। 

आधार शिविर पुग्ने मार्गहरू
समुद्री सतहबाट ८,५८६ मिटर उचाइमा रहेको कञ्चनजंघाको भ्रमण तथा अवलोकनका लागि उत्तरी र दक्षिणी गरी दुईवटा आधार शिविर रहेका छ। 

उत्तरी आधार शिविर (पाङपेमा – ५,१४३ मिटर):
सदरमुकाम फुङ्लिङबाट सवारीसाधनमार्फत जापानटारसम्म पुगिन्छ। त्यसपछि करिब तीन दिनको पैदल यात्रापछि प्रसिद्ध घुन्सा गाउँ पुग्न सकिन्छ। घुन्साबाट थप दुई–तीन दिनको यात्रापछि उत्तरी आधार शिविर पाङपेमा पुगिन्छ। यस मार्गमा आधारभूत सुविधायुक्त होटल, लज र होमस्टेहरूको राम्रो व्यवस्था छ।

दक्षिणी आधार शिविर (ओक्ताङ/यालुङ – करिब ४,७३० मिटर):
फुङ्लिङ बजारबाट करिब सात घण्टाको सवारी यात्रापछि याम्फुदिन पुगिन्छ। त्यहाँबाट तीन दिनको पदयात्रापछि दक्षिणी आधार शिविर ओक्ताङ पुगिन्छ। यस मार्गमा पनि स्थानीय बस्ती, होमस्टे र गाइडहरूको सुविधा उपलब्ध छ।

आरोहणको चुनौती र सम्भावना
कञ्चनजंघा प्राविधिक हिसाबले आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालहरूमध्ये निकै कठिन र चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। बदलिँदो मौसम, उच्च उचाइ (पातलो अक्सिजन) र हिमपहिरोको जोखिमका कारण यसको आरोहणमा उच्च स्तरको शारीरिक तयारी, तालिम र अनुभवी शेर्पाहरूको सहयोग अपरिहार्य हुन्छ।

कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र व्यवस्थापन परिषद् र स्थानीय प्रशासनले यस क्षेत्रमा पर्यटन पूर्वाधार विस्तारका लागि नयाँ पदमार्गको विकास, भरपर्दो सञ्चार (इन्टरनेट) सुविधा, प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र तथा पर्यावरणमैत्री शौचालय निर्माणमा जोड दिएका छन्। पदमार्गमा थप सूचनापाटी र आपत्कालीन उद्धारको भरपर्दो व्यवस्था मिलाउन सके कञ्चनजंघा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको उत्कृष्ट साहसिक गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुने स्थानीय व्यवसायीहरूको विश्वास छ।