काठमाडौं। नेपाल राष्ट्र बैंकले पाँच वर्षे फिनटेक रणनीति खाका सार्वजनिक गरेको छ। राष्ट्र बैंकको भुक्तानी प्रणाली विभागले देशको डिजिटल वित्तीय प्रणालीलाई आधुनिक, सुरक्षित र भरपर्दो बनाउने उद्देश्यसहित डिजिटल वित्तीय सेवाका लागि फिनटेक रणनीतिको खाका सार्वजनिक गरेको हो।
वित्तीय समावेशीकरण, वित्तीय पहुँचको विस्तार र दिगो आर्थिक विकासलाई टेवा पुर्याउने दीर्घकालीन लक्ष्यसहित केन्द्रीय बैंकले आगामी ५ वर्षका लागि यो रणनीति अघि सारेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
नीतिगत सुधार, प्रभावकारी नियमन, भरपर्दो डिजिटल पूर्वाधार र सरोकारवालाहरूबिचको सहकार्यमार्फत उत्तरदायी फिनटेक प्रविधि र डिजिटल वित्तीय सेवाको विकास गर्ने यस रणनीतिको मुख्य उद्देश्य रहेको छ।
उक्त रणनीतिमा नीतिगत सुधारमार्फत डिजिटल वित्तीय सेवाको पहुँच र विस्तार बढाउने, वित्तीय क्षेत्रमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धालाई प्रोत्साहन गर्ने, वित्तीय सेवाका विकल्पहरूको दायरा फराकिलो बनाउने, वित्तीय स्थायित्वमा आउन सक्ने सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्ने र नवप्रवर्तनको प्रयोग गरी वित्तीय सेवाको लागत घटाउने रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
रणनीतिक उद्देश्य हासिल गर्न राष्ट्र बैंकले यस रणनीतिलाई मुख्य ३ स्तम्भमा वर्गीकरण गरेको छ। जसमा डिजिटल पूर्वाधारको आधुनिकीकरण गर्ने तथा नियमन र सुपरीवेक्षणका लागि आधुनिक प्रविधिको विकास गर्ने, फिनटेक–मैत्री नीतिगत तथा कानुनी ढाँचा तयार गर्ने, सम्पूर्ण फिनटेक कम्पनीहरूबिच समान अवसर सुनिश्चित गर्ने र साइबर सुरक्षासहितका भरपर्दो प्रणालीमार्फत सुरक्षित सेवा प्रवाह गर्ने रहेको छ।
यो रणनीतिले नयाँ तथा सञ्चालनमा रहेका फिनटेक कम्पनीहरू, अनुमतिप्राप्त वित्तीय संस्थाहरू र सम्पूर्ण डिजिटल सेवा प्रयोगकर्ताहरूलाई समेटेको छ। विशेष गरी, साना तथा मझौला उद्योग, ग्रामीण क्षेत्रका बासिन्दा, महिला, युवा, बालबालिका तथा गिग अर्थतन्त्रमा जोडिएका श्रमिकरव्यक्तिहरूलाई विशेष प्राथमिकतामा राखिएको छ। यो ५ वर्षे रणनीति कार्यान्वयनपछि नेपालमा सुरक्षित, भरपर्दो, समावेशी, नवप्रवर्तनकारी तथा अन्तर–आबद्ध डिजिटल वित्तीय प्रणाली निर्माण हुने राष्ट्र बैंकको विश्वास छ।