चन्द्रमामा कारखाना खोल्ने मस्कको योजना, रोबोटले गर्नेछन् औद्योगिक काम

काठमाडौं- विश्वका धनाढ्य उद्योगपति एलन मस्कले अन्तरिक्षसम्बन्धी आफ्नो भविष्यको योजनालाई थप विस्तार गर्दै चन्द्रमामा कारखाना तथा औद्योगिक संरचना निर्माण गर्ने योजना अघि सारेका छन्। अन्तरिक्षमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित डाटा सेन्टर निर्माण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि मस्कले चन्द्रमामा मानव आकृतिका रोबोटको सहयोगमा कारखाना स्थापना गर्ने योजना अघि सारेका हुन्।

अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सको पछिल्लो आम्दानीसम्बन्धी छलफलमा मस्कले भविष्यमा मानव आकृतिका रोबोट प्रयोग गरेर चन्द्रमामा कारखाना र औद्योगिक संरचना निर्माण गर्न चाहेको बताएका छन्। उनको भनाइमा यो योजना सफल भए पृथ्वीमा रहेको हालको अर्थतन्त्रभन्दा एक हजार गुणासम्म ठूलो अन्तरिक्ष अर्थतन्त्र विकास हुन सक्नेछ। अहिले यो अवधारणा विज्ञान कथाजस्तो लागे पनि आगामी वर्षहरूमा यसलाई वास्तविकतामा बदल्न सकिने उनको दाबी छ।

स्पेसएक्सका अनुसार चन्द्रमामा कारखाना स्थापना गर्दा मानव श्रमिकको आवश्यकता निकै कम हुने अपेक्षा गरिएको छ। रोबोटले निर्माण, मेसिनको मर्मतसम्भार तथा चन्द्रमामा उपलब्ध स्रोतको प्रशोधनलगायतका काम गर्न सक्नेछन्। त्यस्तै, अन्तरिक्षमा रहेका कारखानालाई चिसो राख्न पृथ्वीको तुलनामा कम स्रोतसाधन आवश्यक पर्ने भएकाले सञ्चालन खर्च पनि कम हुन सक्ने कम्पनीको धारणा छ।

मस्कले भविष्यमा यिनै रोबोटको सहयोगमा ‘मास एक्सेलरेटर’ नामक विशेष प्रणाली निर्माण गर्न सकिने बताएका छन्। उक्त प्रणालीमार्फत चन्द्रमाबाट रकेटको प्रयोग नगरी मालसामानलाई अन्तरिक्षमा पठाउन सकिने उनको भनाइ छ। यद्यपि मस्कले हालका लागि यो अवधारणा निकै असामान्य देखिने स्वीकार गरेका छन्।

स्पेसएक्सले चन्द्रमामा कारखाना निर्माण गर्ने योजनाको समयसीमा वा त्यसका लागि आवश्यक लगानीबारे भने अहिलेसम्म जानकारी सार्वजनिक गरेको छैन। यसका लागि टेस्लाले विकास गरिरहेको मानव आकृतिको ‘अप्टिमस’ रोबोट प्रयोग हुने हो वा भविष्यमा नयाँ प्रकारका रोबोट विकास गरिने हो भन्ने विषय पनि स्पष्ट गरिएको छैन।

यसैबीच, स्पेसएक्सले अन्तरिक्षमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित डाटा सेन्टर निर्माणका लागि एनभिडियासँग साझेदारीको घोषणा गरेको छ। दुवै कम्पनीले मिलेर ‘स्टारमाइन्ड एआई–१’ नामको कक्षीय तथ्याङ्क केन्द्र विकास गर्ने योजना बनाएका छन्। यसमा एनभिडियाका नयाँ ‘रुबिन’ ग्राफिक्स प्रशोधन एकाइ र ‘भेरा’ केन्द्रीय प्रशोधन एकाइ प्रयोग गरिने बताइएको छ। मस्कका अनुसार ‘स्टारमाइन्ड’ उपग्रहको प्रक्षेपण आगामी वर्षदेखि सुरु हुन सक्नेछ र स्पेसएक्सको कृत्रिम बुद्धिमत्ता पूर्वाधार एनभिडियाको उपकरणमा आधारित हुनेछ।