इँटामा नयाँ प्रविधि

काठमाडौं-भक्तपुर इटाँ उद्योगका लागि पहिलेदेखि नै प्रसिद्धि कमाएको ठाउँ हो । यहाँ विगत लामो समयदेखि परम्परागत रुपमा हातले इँटा तयार पारिन्थ्यो । चिम्नीमा हालिन्थ्यो । त्यसैले इँटा उद्योग वातावरण प्रदूषणको एउटा कारक थियो । तर अहिले नयाँ प्रविधि भित्रिएसँगै मजदुरलाई काम गर्न सजिलो भएको छ भने वातावरण प्रदूषण पनि घट्न थालेको छ ।

जगातीस्थित भक्तपुर इँटा तथा टायल उद्योगमा आधुनिक मेसिन र प्राविधिक उपकरण प्रयोग गरेर इँटा तयार पार्न थालिएको छ । २०७२ सालको भूकम्पपछि उद्योगले नयाँ प्रविधि भित्र्याइएको हो ।

बिटिटी मेसिन प्रयोग गरी दैनिक ५० देखि ८० हजार हाराहारीमा काँचो इँटा तयार हुने इन्जिनियर रामबाबु रन्जितकारले बताए । काँचो इँटा सेटिङ हुन १५ दिन लाग्छ । त्यसपछि भट्टामा हालिन्छ । 

चिनियाँ मेसिनबाट बनाइएको इँटामा लोगो हुँदैन । यसरी बन्ने इँटा बढी गुणस्तरीय हुने व्यवसायी बताउँछन् । यस्ता मेसिनबाट एकपटकमा ८० हजार इँटा तयार हुने जानकारी रन्जितकारले दिए । उद्योगमा २२ वटा च्याम्बर छन् । इँटा पोल्न नौ सय डिग्री सेलसियसभन्दा बढी तापक्रम चाहिन्छ । एकपटकमा साढे नौ हजारदेखि १० हजारसम्म इँटा सेटिङ हुन्छ । 

भट्टाको बाहिरपट्टि ससाना प्वाल हुन्छन् । त्यस्ता प्वालबाट कोइला भित्र पठाइन्छ । एक केजी कोइलाले १२ वटासम्म इँटा पोल्न सकिन्छ । उद्योगले अहिले प्रविधियुक्त चिम्नी बनाएको छ । चिम्नीको उचाइ करिब ७५ फिट छ । 

२५२ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको यस उद्योगमा स्थायी, अस्थायी, करार र दैनिक ज्यालादारी गरी करिब तीन सय मजदुर कार्यरत छन् ।