महोत्तरीको त्यो गाउँ जसले दियो प्रदेश प्रमुखदेखि सर्वोच्चका न्यायाधीश

जनकपुरधाम- समावेशिताको सिद्धान्त लागू हुनुपूर्व सरकारी सेवामा मधेसी समुदायको पहुँच कमै संख्यामा पाइन्थ्यो । २०६२/०६३ को तेस्रो जनआन्दोलन र मधेस आन्दोलनपछि मधेसी समुदायको पनि पहुँच हुन थाल्यो नेपालको सरकारी सेवामा । तर, महोत्तरीको सुगा भवानीपट्टीले कहिल्यै आरक्षण वा कोटाको बाटो कुरेन । कोटा प्रणाली नहुँदा पनि सरकारी सेवाको उच्च ओहदासम्म पुग्न सफल भयो ।

तत्कालीन सुगा भवानीपट्टी गाविस अहिले जलेश्वर नगरपालिकामा गाभिएको छ । महोत्तरी सदरमुकाम जलेश्वरबाट एक डेढ किलोमिटर पूर्वमा छ सुगा भवानीपट्टी । सुगा भवानीपट्टीलाई बोलचालको भाषामा सुगा गाउँ भन्ने गरिन्छ ।

मुलुकको हरेक लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गरेको छ सुगा गाउँले । राणा शासनविरुद्धको क्रान्तिदेखि पञ्चायती शासन अन्त्य गर्न भएका हरेक आन्दोलनमा सुगा गाउँले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेको छ ।

त्यहाँका बासिन्दा शैक्षिक क्षेत्रमा कहिल्यै पछाडि परेनन् । राणाकालमा नेपालमा अध्ययन गर्न सहज नभएका बेला छिमेकी भारतमै पुगेर भए पनि पढाइ लेखाइ गर्नेको संख्या कम थिएन । 
उच्च ओहदामा पुग्ने त्यहाँका बासिन्दाका लगनकै कारण डाक्टर इन्जिनियरको गाउँले पनि परिचित छ सुगा गाउँ । सरकारी कागजमा गाउँ पञ्चायत वा गाउँ विकास समिति रहे पनि शिक्षा र विकासप्रति सधैं जागरुक रह्यो त्यो गाउँ ।

शिक्षाप्रतिको लगनकै कारणले होला त्यहाँका कतिपय स्थानीय मुलुकको विभिन्न निकायमा उच्च ओहदामा पुग्न सफल पनि भएका छन् । सुगा गाउँले प्रदेश प्रमुखदेखि सर्वोच्च अदालतका न्यायधीश, सांसद, नेपाल सरकारका सहसचिव, प्रख्यात राजनीतिक विश्लेषक उत्पादन गर्न सफल भएको छ । 

प्रदेश २ लाई प्रदेश प्रमुख दिने सौभाग्य पनि अहिले सुगा गाउँले पाएको छ । प्रदेश २ का प्रदेश प्रमुख रत्नेश्वरलाल कायस्थ सुगाका बासिन्दा हुन् । सानै उमेरदेखि पढाइलेखाइप्रति रुचि राख्ने कायस्थ इन्जिनियरका रुपमा सरकारी सेवामा प्रवेश गर्दै जलस्रोत मन्त्रालयका सचिवको जिम्मेवारी सम्हाल्ने अवसर पाएका थिए । सरकारी सेवाबाट अवकाश पाइसकेपछि राजनीतिमा प्रवेश गरेका कायस्थ मुलुक संघीय संरचनामा प्रवेश गरिसकेपछि अहिले प्रदेश प्रमुखको भूमिकामा छन् ।

यसैगरी गिरीशचन्द्र लाल न्यायालय क्षेत्रका चर्चित नाम हुन् । सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशबाट अवकाश पाएका लालको पनि पैतृक गाउँ सुगा नै हो । जनकपुरबाट कानुन व्यवसायीका रूपमा आफ्नो पेसा सुरु गरेका लाल वरिष्ठ अधिवक्ता हुँदै सर्वोच्च अदालतका न्यायधीश बने । 

राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपालका उपाध्यक्ष वृषेशचन्द्र लाल पनि सुगाकै बासिन्दा हुन् । राजपा उपाध्यक्ष लाल अहिले राष्ट्रसभामा सांसद छन् । यसैगरी इन्जिनियर पेसा त्यागेर पत्राकारिता क्षेत्रमा प्रवेश गरेर राजनीतिक विश्लेषकका रुपमा ख्याती कमाउन सफल भएका सिके लाल पनि सुगावासी हुन् ।

यी पुराना पुस्ताबाहेक नयाँ पुस्ताका युवाले सरकारी सेवा क्षेत्रमा ख्याति कमाउन सफल भइसकेका छन् । कृष्णहरि पुष्कर निजामती सेवा क्षेत्रमा चर्चित नाम हुन् । आफ्नो जीवनमा विभिन्न आरोह अवरोह पार गर्दै कलिलै उमेरमा नेपाल सरकारको सहसचिव बन्ने अवसर पाएका छन् पुष्करले । खरिदारबाट निजामती सेवामा प्रवेश गरेका उनी बारा र मकवानपुरमा सिडिओ भएर जिल्ला चलाइ सकेका छन् । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको प्रवक्ताका जिम्मेवारीसमेत सम्हालिसकेका छन् पुष्करले । उनी अहिले नयाँ दिल्लीस्थित नेपाल दूतावासमा कार्यरत छन् ।

सरकारी सेवामा पुष्करको प्रवेशले सुगाका युवापुस्तामा लोकसेवाप्रति आकर्षण बढायो । सरकारी सेवामा पुष्करले प्रवेश पाइसकेपछि सबैभन्दा बढी प्रभावित गर्‍यो उनका चारजना भाइलाई । पुष्करका चारैजना भाइ पनि सरकारी सेवामा प्रवेश गरे । पुष्करका तीनजना भाइ अधिकृत छन् भने एक भाइ लेखापाल छन् ।

एकै परिवारका पाँचजना भाइ सरकारी सेवामा प्रवेश गरेर गाउँका युवाका लागि प्रेरणाका स्रोत बनेका छन् । पुष्कर र उनका भाइहरुको सरकारी सेवामा प्रवेशलाई हेर्दै कतिपय युवाहरु लोकसेवाको तयारी गरी सरकारी जागिर खान सफल भइसकेका छन् । सरकारी सेवाबाहेक सुगाका कतिपय युवाहरुले वित्तीय, बिमा तथा निजी क्षेत्रमा समेत दख्खल जमाएका छन् ।