खोटाङको दित्तेलस्थित शुभद्रा मदन (शुभम) फाउन्डेसनमा पाँचवटा संघसंस्थाले गरेको स्थलगत अध्ययन प्रतिवेदन सार्वजनिक भएको छ। प्रतिवेदनले फाउन्डेसनमा चरम बालश्रम शोषण र बालबालिकामाथि यौन दुर्व्यवहार हुने गरेको निष्कर्ष निकालेको छ।
बालबालिका शान्तिक्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप), बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय मञ्च, बाल हेल्पलाइन विराटनगर (सिविन नेपाल) र इन्सेकले गरेको अध्ययनमा यस्तो देखिएको हो। अध्ययन टोलीले जेठ २ र ३ गते फाउन्डेसनमै पुगेर अध्ययन गरेको थियो।
बालश्रम र यौन दुर्व्यवहारसहित शुभमका २९ वटा तथ्यहरू प्रतिवेदनमा प्रस्तुत गरिएको छ। शुभमका सञ्चालक मदन राईबाट विद्यालयमा रहेका थुप्रै बालबालिका यौन दुर्व्यवहारबाट पीडित भएको, राईबाट विद्यालयमा मात्र नभएर आफ्नो घरमा समेत पटकपटक बालबालिका र विद्यालयमा रहेका सबै कर्मचारी, स्वयंसेवक समेत दुर्व्यवहारमा पर्ने गरेको अध्ययनमा देखिएको छ।
विद्यालयमा यौन दुर्व्यवहारमात्र नभई चरम बालश्रम शोषण, उमेर पुगेका वयस्कहरूको समेत श्रम शोषण हुने गरेको, नेपाल सरकारको आधिकारिक निकायबाट स्वीकृति नलिएर आवासीय गृह सञ्चालन गरको पाइएको छ।
विद्यालयकै छेउमा होमस्टे तथा क्याफे सञ्चालन भएको पाइएको छ। यसैगरी आवासीय गृहमा बस्नेगरी बालबालिकाहरू ल्याउँदा बालकल्याण अधिकारीको स्वीकृति वा सिफारिस बेगर ल्याउने गरको पाइएको छ।
विद्यालयमा सजिलै बाहिरका मानिसको पहुँच हुने भएकाले दुर्व्यवहारसँगै सुरक्षासम्मको जोखिम रहेको अध्ययनको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ।
राईले बालबालिकामाथि यौन दुर्व्यवहार गरेको भिडियो सार्वजनिक भएपछि प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ।