आइतबार, असार १९, २०७९

यसरी लयमा फर्कंदैछ पोखराको रंगमञ्‍च

विभु भुसाल  |  पाेखरा, मंगलबार, कार्तिक ९, २०७८

विभु भुसाल

विभु भुसाल

मंगलबार, कार्तिक ९, २०७८, पाेखरा

नेपाल समय

पोखरा- चालीसको दशकमा पोखराको रंगमञ्चले देशकै नेतृत्व गर्थ्यो। पोखराका रंगकर्मीहरु विभिन्न समूहका नाममा नाटक मञ्चन गरिरहन्थे। यो क्रम धेरै चलेन। एक दशककै अवधिमा पोखराको रंगमञ्च सेलायो। रंगमञ्चबाट जीविकोपार्जन हुन नसकेपछि रंगकर्मीहरु अन्तै मोडिए। कोही व्यावसायिक फिल्मतर्फ लागे भने, कोहीले साहित्यको अर्कै विधा रोजे। कोहीले भने व्यवसाय सुरु गरे। तर पनि रंगमञ्चप्रतिको उनीहरुको माया भने मनमै बसिरह्यो। 

पचास र साठीको दशकमा पोखराको रंगमञ्च पूरै शुन्य भयो। सरुभक्त, अनुप बराल, प्रकाश घिमिरे, माओत्से गुरुङ, गोविन्द पराजुली, हेमन्त पराजुली, कृष्ण उदासी लगायतका रंगकर्मीको ठाउँ पोखरा रंगकर्मविहीन बन्यो। 

सत्तरीको दशकमा पोखराको रंगमञ्चमा चाँदिको घेरा देखिन थाल्यो। २०७० को सुरुमै युथ क्रिएसन थिएटरले ‘अन्तर्राष्ट्रिय रक्सीभट्टी’ नाटक प्रदर्शन गरेपछि पोखरामा नाटक प्रदर्शनको वातावरण सिर्जना भयो। 

युथ क्रिएसनपछि पोखरामा पञ्चामृत, ओथेलो लगायतका नाट्य संस्था खुले ती संस्थाले नाटक प्रदर्शन गर्न थाले। उपयुक्त भौतिक पूर्वाधार अभावमा पनि पोखरामा नाटक राम्रै चले। 

‘मेरा अरु काम रोक्किँदा गाँस रोक्किएजस्तो हुन्थ्यो, तर थिएटर रोक्किँदा सास रोक्किएजस्तो भयो।’ 

लामो समय प्रत्यक्ष नाटक हेर्न नपाएका पोखरेली दर्शकले प्रदर्शन भएका नाटकलाई राम्रै रुचाए। दर्शहरुको रोजाइमा परेपछि पोखरामा नाटक घरको आवश्यकता महसुस भयो। यही आवश्यकतालाई महसुस गर्दै युथ क्रिएसन थिएटरले पोखरामा नाटकघर निर्माणको अभियान चलायो। नाटकघर बन्न नसकेपछि अभियानले पोखरामा रंगमञ्चीय गतिविधि भने चलायमान बनाइरह्यो। 

युथ क्रिएसन थिएटरले सञ्चालन गरेको अभियान सफल हुन नसके पनि पोखरा थिएटरले भने २०७४ सालमा पोखरामा नाटकघर सञ्चालनमा ल्यायो। त्यसपछि पोखरामा निरन्तर नाट्य गतिविधि भइरहेका छन्। नियमित नाटक मञ्चनदेखि लिएर अभिनय, निर्देशन कार्यशाला तथा नाटक महोत्सव पनि पोखरामा भइरहेका थिए। 

पोखरा थिएटरमा नाटक मञ्चन गर्दै कलाकार।

करिब ३० वर्षपछि पोखराको रंगमञ्चले  पुरानो लय समातिरहेकै बेला कोरोना संक्रमणको लहर आयो। जसका कारण पोखराको रंगमञ्चको लय भत्कियो। करिब दुई वर्ष पोखराका रंगकर्मी पूरै बेरोजगारजस्तै भए। थोरै भएपछि व्यावसायिक बाटोमा हिँडिरहेको रंगमञ्चीय गतिविधि एक्कासि रोकिँदा उनीहरु नराम्ररी प्रभावित भए। युवा रंगकर्मी शरद भण्डारी भन्छन्, ‘मेरा अरु काम रोक्किँदा गाँस रोक्किएजस्तो हुन्थ्यो, तर थिएटर रोक्किँदा सास रोक्किएजस्तो भयो।’ 

गति लिन लागेको सात वर्षमै अनिश्चितकालीन बन्द हुनुपर्दा भण्डारी जस्ता युवा रंगकर्मीहरुको भविष्य अन्योलमा परेको थियो। तर लकडाउन खुलेसँगै पोखराको रंगमञ्च फेरि बौरिन थालेको छ। रंगकर्मी सक्रिय हुन थालेका छन्। पोखरा थिएटरले ११ दिनको निर्देशन कार्यशाला सञ्चालन गरिरहेको छ भने रेनासाँ थिएटरले नयाँ नाटक प्रदर्शनको तयारी गरिरहेको छ। 

पोखरा थिएटरका निर्देशक परिवर्तन भन्छन्, ‘अब फेरि रंगमञ्चमा बहार आउने देखिएको छ।’ उनले पोखरका रंगकर्मीहरु फेरि एकजुट भएर यहाँ निरन्तर रंगकर्म हुनुपर्ने अहिलेको आवश्यकता रहेको बताए।

संस्कृतिकर्मी तीर्थ श्रेष्ठले कोरोनाका कारण थलिएको रंगमञ्च र थलिएका रंगकर्मी नयाँ उत्साहका साथ आइरहेको बताए। उनी भन्छन्, ‘अब नयाँ सोच र योजनाका साथ पोखराको रंगकर्मलाई हरियाली बनाउनुपर्छ।’

गण्डकी प्रदेशका सामाजिक विकासमन्त्री मेखलाल श्रेष्ठले कोरोनाका कारण लामो समय बन्द भएका रंगमञ्चीय गतिविधि सुरु हुन लागेकोमा खुसी व्यक्त गरे। उनले यस्ता गतिविधिले सामाजिक सक्रियतालाई जीवन्त बनाइराख्ने हुनाले सरकारले आवश्यक सहयोग गर्ने आश्वासन मेत उनले दिए। 

लामो समयदेखि रंगमञ्च र फिल्म क्षेत्रम सक्रिय कलाकार प्रमिला तुलाचनले रंगमञ्च सक्रिय भएको समाचारले आफूलगायतका कलाकारमा आशाको सञ्चार भएको बताइन्। रंगमञ्च विना कलाका टुहुरो अनुभूति हुने भन्दै तुलाचनले अबका दिनमा रंगकर्मीले राहतको सास फेर्ने सुनाइन्। 

नाटक र कार्यशाला

लकडाउन खुलेसँगै पोखराको रंगमञ्चमा एकैसाथ दुई गतिविधि भइहेका छन्। पोखरा थिएटरको आयोजनामा गण्डकी प्रदेशस्तरीय नाटक निर्देशन कार्यशाला भइरहेको छ। ११ दिनसम्म हुने यो कार्यशालामा मनाङ र मुस्ताङबाहेकका गण्डकी प्रदेशका ९ जिल्लाका २० जना सहभागी छन्। 

नाटक हेर्दै दर्शक।

पोखरा थिएटरका निर्देशक परिवर्तनले कार्यशालापछि ९ वटै जिल्लाका सहभागीले आ-आफ्नो जिल्लामा गएर थिएटर समूह बनाउने र जिल्लागत रुपमा पनि थिएटर सक्रिय हुने बताए। ‘सबै जिल्लामा थिएटर समूह बने भने पोखरामा नाटकको अभाव हुने छैन’, उनले नेपाल समयसँग भने। 

उनका अनुसार कार्यशालाको अन्तिम दिन सहभागीले एउटा प्रस्तुति तयार गरेर देखाउने छन्। त्यो प्रस्तुतिबाट उनीहरुको थिएटरप्रतिको ज्ञान, सीप र लगाव कति छ भन्ने मापन पनि हुने उनले जनाए। 

पोखरा थिएटरबाट प्रशिक्षित कलाकाहरुको समूह रेनासाँ थिएटरले मंसिरबाट नयाँ नाटक प्रदर्शन गर्ने भएको छ। थिएटरका संयोजक शरद भण्डारीले थिएटर जगाउन स्वयंसेवी रुपमा नाटक प्रदर्शन गर्न लागिएको जानकारी दिए। 

भारतीय लेखक तथा कलाकार हबिब तनविरले लेखेको ‘चरणदास चोर’ शीर्षकको नाटकलाई निश्चल विमलले निर्देशन गरेका हुन्। पोखराको रंगमञ्चलाई सक्रिय बनाउन ढिलाइ गर्न हुन्न भन्ने ध्येयले नाटक प्रदर्शनको तयारी थालिएको निर्देशक विमलले बताए। नाटक पोखरा थिएटरमै प्रदर्शन हुनेछ। 

लगत्तै पोखरा थिएटरले पनि आफ्नै प्रस्तुतिमा नयाँ नाटक गर्ने जनाएको छ। यसका लागि तयारी थालिएको निर्देशक परिवर्तनले बताए। यसका साथै थिएटरले गर्ने नियमित विद्यालयस्तरीय नाटक प्रतियोगिता, नाटक महोत्सव, कार्यशाला पनि भइरहने उनले जानकारी दिए। 


प्रकाशित: October 26, 2021 | 16:40:00 पाेखरा, मंगलबार, कार्तिक ९, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

उपचार खर्च नहुँदा द्वन्द्वकालका घाइते पूर्वजनमुक्ति सेनाका कमाण्डर सेवकको निधन

द्वन्द्वकालमा घाइते भएका पूर्वजनमुक्ति सेनाका कमाण्डर नमराज न्यौपानेको निधन भएको छ। द्वन्द्वकालमा तत्कालीन सत्तापक्षसँगको लडाइँका क्रममा घाइते भएका कालिकोटको तिलागुफा ५ का नमराज न्यौपाने सेवकको काठमाडौंका सडक पेटीमै निधन भएको हो।

रवि लामिछानेको दलले सार्वजनिक गर्‍यो १९ केन्द्रीय सदस्यको नाम [सूचीसहित]

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले १९ केन्द्रीय सदस्यको नामावली सार्वजनिक गरेको छ। रवि लामिछाने सभापति रहेको पार्टीका प्रवक्ता डा. मुकुल ढकालले १९ केन्द्रीय सदस्यहरूको नाम सार्वजनिक गरेका हुन्।

अर्थतन्त्रको संगति कहाँनेर खुस्क्यो सरकार?

नेपालको अर्थतन्त्र श्रीलंकाको बाटोमा पुगिसकेको वा उक्त बाटोमा जाँदै जाँदैन भन्‍ने दुबै थरीको तर्क गलत हुन्

बिमला वलीको राजीनामाको भित्री रहस्य

एकातर्फ सरकारलाई आर्थिक वर्ष ०७९-८० को बजेट संसद्‌बाट पारित गर्नुपर्ने बाध्यता थियो भने अर्कोतर्फ सरकारी प्रतिवेदनमै राज्यमन्त्रीको कमजोरी औंल्याउनुपर्ने भएपछि सरकारमाथि थप नैतिक संकट आउन नदिन मुख्यमन्त्री केसीकै सल्लाहमा राज्यमन्त्री वलीले राजीनामा दिएको सूचना प्रवाह गरिएको हो। वलीलाई राज्यमन्त्रीबाट बर्खास्त गर्नुको सट्टा आफैँ राजीनामा दिएको सन्देश दिन मुख्यमन्त्री केसीले वलीलाई सुझाएका हुन्।

चलचित्र विकास बोर्डको अध्यक्षका लागि ७ जनाको आवेदन

सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय श्रोतका अनुसार अहिलेसम्म अभिनेता भूवन केसी, निर्देशक सम्झना उप्रेती रौनियार, बक्सअफिस कन्सल्टेन्ट मनिष पण्डित, निर्देशक अरुणकुमार प्रधान, निर्माता सुशिलकुमार पोखरेल, निर्देशक नरेशकुमार पौड्याल र कलाकार सुष्मा कार्कीले आवेदन दिएका हुन्।

राजदूत बन्न चाहन्छन् राजेश हमाल?

प्रचण्ड र हमालबीचको भेटमा नेपाली चलचित्रका समस्या, समसामयिक राजनीतिदेखि राष्ट्रिय–अन्तर्राष्ट्रिय घटना–परिघटनाबारे अन्तरंग संवाद भएको बताइएको छ।

निर्वाचन आयोगले दर्ता गर्‍यो रवि लामिछानेको दल, चुनाव चिह्न घण्टी नै

आयोगले उनको दललाई घण्टी चुनाव चिह्न दिएको छ। यो चुनाव चिन्ह अरु पार्टीले नपाएकाले स्वतन्त्रलाई नै दिने निर्णय गरेको हो।

घर फर्किएकी यान्छी

एमसीसीको विवाद बढ्नुमा चिनियाँ दूतावासको भूमिका रहेको भन्‍ने आरोप लागे पनि चीनसँग सन् २०१७ मा नै सम्झौता भएको बीआरआईका विषयमा भने कुनै पहल हुन सकेन।

...त्यसपछि न मान्छे आयो, न खबर

खाटमा बसेर कापीमा अक्षरहरु कोर्दै गरेको नाबालक छोरा हेरेर टोलाउँछिन् वीरमा। ‘छरछिमेकका केटाकटीले बाउ भनेको सुन्दा यसले मलाई हेर्छ, हाम्रो बाबा कहिले आउनुहुन्छ भनेर सोध्छ,’ वीरमाको मन निचोरिएर आउँछ, त्यो पीडा उनको अनुहारमा कालोनिलो भएर मडारिन्छ, मुख छोपेर घुँक्कघुँक्क रुन्छिन्।

आफ्नै काकाबाट बलात्कृत भएको भन्दै अर्की युवती रुँदै टिकटकमा, न्यायका लागि लडिदिन आग्रह

‘मैले धेरै प्रयास गरेँ तर यो घटनाबाट भाग्न सकिनँ। यहीकारण परिवारबाट पनि टाढा छु। मलाई कसैको सहयोग छैन। समाजले थाहा पायो भने बिहे कसले गर्छ भनेर परिवारले पनि सहयोग गरेनन्। मेरो पीडा सुनाउने पनि जीवनमा कोही छैनन्,’ टिकटकमा उनले रुँदैरुँदै पीडा पोखेकी छिन् ।

थप समाचार

नेपाल समय
रङ्गमञ्च

भारतीय रंगकर्मी अनुराधा मजुमदारको मुख्य भूमिकामा 'साबिती' नाटक मञ्चन हुँदै

थिएटर भिलेजले चर्चित साहित्यकार जगदीश घिमिरेको कथा ‘साबिती’ मा आधारित भएर नाटक मञ्चन गर्ने भएको छ।
नेपाल समय
रङ्गमञ्च

कमेडी हबको सहप्रायोजन डिशहोम फाइबरनेटले गर्ने

मिडिया हबको प्रस्तुति हास्य रियालिटी कार्यक्रम ‘कमेडी हब’को सहप्रायोजन डिशहोम फाइबरनेटले गर्ने भएको छ।
नेपाल समय
रङ्गमञ्च

सपेराको जनजीवन झल्काउने 'कथा कस्तुरी'

सपेरा अर्थात ‘बिन’ को धुनमा सर्पलाई लट्ठ बनाएर नचाउने एक समुदाय। कथा यहि सपेराको बस्तीको हो। तराई भेगको कुनै ठाउँमा अवस्थित जैपुन गाउँमा सपेराको बसोबास छ।
नेपाल समय
रङ्गमञ्च

सलमान खान नेपाल आउने कार्यक्रम स्थगित

कलाकार सलमान खान नेपाल आउने कार्यक्रम स्थगित भएको छ।
नेपाल समय
रङ्गमञ्च

'कमेडी हब' लिएर आउँदै 'माग्ने बूढा'

हास्य कलाकार केदार प्रसाद घिमिरे ‘माग्ने बूढा’ले कमेडी शो ‘कमेडी हब’ निर्देशन गर्ने भएका छन्।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना