शुक्रबार, मंसिर १६, २०७९

घरेलु च्याम्पियनसिपजस्तो तरिकाले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता हुँदैन : विश्‍व तेक्‍वान्दो अध्यक्ष जो जङवोन [अन्तर्वार्ता]

विनय सापकोटा  |  काठमाडौं, सोमबार, असोज १०, २०७९

विनय सापकोटा

विनय सापकोटा

सोमबार, असोज १०, २०७९, काठमाडौं

नेपाल समय

पोखरा– पोखरामा अहिले तेस्रो संस्करणकव माउन्ट एभरेस्ट तेक्‍वान्दो च्याम्पियनसिप सम्पन्‍न भएको छ। पोखराको कभर्डहलमा भएको प्रतियोगितामा १३ देशका झण्डै १४ सय खेलाडीको सहभागीता रहेको थियो। विश्व तेक्‍वान्दोले जी-२ को मान्यता प्रदान गरेको प्रयितोगितामा विश्व तेक्वान्दोका अध्यक्ष जो जङवोन पनि नेपाल आइपुगेका छन्।

७४ वर्षीय जो सन् २००४ बाटै विश्व तेक्वान्दा संघका अध्यक्ष छन्। र, खेलकुदको क्षेत्रमा फुटबलका अध्यक्ष जियान्‍नी  एन्फान्टिनो र ओलपिम्कका अध्यक्ष थोमस ब्याचपछि सबैभन्दा धेरै प्रख्यात छन्।

उनले सन् १९९९ देखि नै तेक्‍वान्दो ह्युमानिटेरियन फाउन्डेसनको सुरुआत गरेर यसबाट धेरै देशका खेलाडीलाई सहयोग गरिसकेका छन्। त्यस्तै, उनी तेक्वान्दो शान्ति कर्पोरेसनका मानार्थ अध्यक्ष पनि हुन् भने गुडविल कर्पोरेसनका अध्यक्ष हुन। उनी कोरियाली ओलम्पिक कमिटीका सल्लाहकार पनि हुन्।

उनकै सहयोगमा काठमाडौंको बौद्धमा शान्ति बाटिकाको स्थापना गरिएको छ। जो अहिले तेक्वान्दोका माध्यमबाट विश्व शान्ति फैलाउने अभियानमा छन्। तीनै जोसँग उनको नेपाल यात्रा, नेपाली तेक्वान्दोको अवस्था, सम्भावना, समस्या र तेक्वान्दोको बढ्दो व्यापकताबारे नेपाल समयका लागि खेलकुद संवाददाता विनय ज्योति सापकोटाले अध्यक्ष जो जङवोनसँग कुराकानी गरेका छन्। सो कुराकारनीको अनुवादित अंश यस्तो छः

नेपालमा यो कतिपटकको भ्रमण हो?
पोखरामा मेरो यो तेस्रो भ्रमण हो। समग्रमा नेपालमा नै म तेस्रो पटक आइपुगेको छु। पोखरामा पाँच महादेशका युनियनका अध्यक्षसँग बैठक गरेका थियौँ। फिस्टेल लजमा त्यो मिटिङ निकै रमाइलो रह्यो। सन् २०१५ को भूकम्प र बाढीपहिरोपछि म पहिलो पटक नेपाल आएको थिएँ। धेरै जनधनको क्षति भएको थियो। हामी सहयोग गर्नका लागि हामी यहाँ आएका थियौँ। त्यसपछि हामी नेपालको तेक्वान्दोको विकासमा पनि सहयोल गरिरहेका छौं। मलाई लाग्छ नेपालीले पनि तेक्वान्दोलाई धेरै माया गरिरहेका छन्।

त्यसपछि सायद, तेक्वान्दोको विकासका लागि हामी आएको हो। नेपाली टिममा राणा(प्रकाश शमशेर)को टिमले निकै राम्रो काम पनि गरिरहेको छ। हामी धेरै खुसी छौं कि, यस्तो ठूलो प्रतियोगिता नेपालमा सम्पन्‍न भएको छ।

तपाईंलाई चाहिँ नेपालका के कस्ता कुरा मन परेका छन्?
मलाई यहाँ सबैभन्दा धेरै मनपर्ने भनेको हिमाल र पहाडहरु हुन्।  म युवा हुँदाका दिन- सन् २००० सम्म पहाडतिर हिँड्न रुचाउथेँ। म दक्षिण कोरियामा नै हुर्के बढेको हुँ। त्यहाँ पनि पहाडहरु छन्। मलाई पहाडमा यात्रा गर्न रमाइलो लाग्छ। हप्तामा दुई पटक म हिमालतिर जान्थेँ।

नेपालको प्रकृति सुन्दर खालको छ। यहाँका हिमाल सुन्दर छन् र विश्वकै अग्ला हिमाल यहाँ छन्। म व्यवसायिक माउन्टेनर त होइन। तर मलाई हिमाल मनपर्छ। त्यसैले मलाई नेपाल मनपर्छ। नेपाली मानिस मनपर्छ र नेपाली खाना पनि मनपर्छ।

त्यस्तो खाना छ, जुन असाध्यै मनपरेको होस्?
धेरै छन्। मैले नेपाली खाना खाएर धेरै इन्जोय गरेँ। तर, मलाई नेपाली खानाको नाम चाहीँ थाहा छैन। नामबारे हेक्कै राखिनँ, भनौँ न। यद्यपि यहाँको र कोरियाको केही खाना मिल्दो देखेँ। केही चाहीँ ठ्याक्कै मिल्ने रहेछ। 

विश्‍व तेक्‍वान्दो प्रशिक्षण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै विश्‍व तेक्‍वान्दोका अध्यक्ष जो जङवोन। 

नेपाली तेक्‍वान्दोलाई तपाईंले धेरै सहयोग गरिरहनु भएको छ। नेपालमा त्यस्तो विषेश लक्षण वा सम्भाव्यता केही देख्नुभएको छ?

छ। साथै संलग्‍न भएका विश्वका सबै देशलाई तेक्‍वान्दो विकासमा समर्थन र सहयोग गरिरहेका छौं। व्यक्तिगत रुपमा नेपाल मेरो लागि विशेष देश हो। सायद, यो च्याम्पियनसिपपछि पनि म व्यक्तिगत भ्रमणका लागि केही दिन यहीँ रहनेछु। (जो कै विषेश पहलमा नेपालले जी -२) र्‍यांकिङको प्रतियोगिता अयोजना गर्न पाएको हो।  

तेक्‍वान्दो मात्र यस्तो खेल हो, जसबाट नेपाली खेलाडी ओलम्पिकमा छनोट भए। पछिल्लो समय पारा तेक्‍वान्दोमा नेपालले डि-साइडर खेलमा हार बेहोरेर पहिलो पटक मेडल ल्याउन चुकेको छ। यसले नेपाली तेक्‍वान्दोको सम्भावना पनि उच्च देखाउँछ। 

यसलाई थप मजबुत बनाउन तपाईंको सुझाव के रहन्छ?
नेपाललाई अझै राम्रा प्रशिक्षक चाहिन्छ। त्यो धेरै महत्वपूर्ण कुरा हो। वैज्ञानिक तरिकाले अभ्यास गर्नु उपयुक्त रहन्छ। यो सबैलाई थाहा भएको कुरा हो। केही बेलामा यस्तो पनि हुन्छ कि, म एक उदाहरण दिउँ। कोरियन विश्वप्रसिद्ध खेलाडी इदे होङ भन्‍ने थिए। उनले विश्व च्याम्पियनसिप र जुनियरका खेल धेरै जितेका छन्।

तर, ओलम्पिकमा गोल्ड मेडल जित्‍न सकेनन्। किनभने उनको स्किल सबैलाई थाहा भइसकेको थियो। हामीले सजगपूर्वक अप्ठ्याराहरु पत्ता लगाउन सक्नुपर्ने हुन्छ। नेपाल पोटेन्सियल भएको देश हो। तेक्‍वान्दो, पुम्सेमा र मार्सलआर्टमा नेपालले धेरै सम्भावना बोकेका देश हो। तर, कोही-कोही बेला भाग्यले पनि साथ दिनुपर्ने हुन्छ।

तपाईंलाई थाहा होला। अफ्रिकन देश नाइजेरिया र कोट डिभोरले ओलम्पिकमा गोल्ड मेडल जितेका छन्। अरुले पनि पहिलो पटक ब्रोन्ज जितेका छन्। त्यसपछि उनीहरुको देशमा तेक्वान्दो निकै फस्टाइरहेको देखिन्छ। उनीहरु खेलकुदमा फास्टेस्ट एथलिट खोजिरहन्छन्। अहिले तेक्वान्दो धेरै गतिसिल खेल भइसकेको छ।

जस्तै पुम्सेको कुरा गयोँ। यसमा विषेश ट्यालेन्ट भएका खेलाडी चाहिन्छ। त्यसैले कति देशहरुले जिम्यास्टिकका खेलाडी पुम्सेमा ल्याएका छन्। सिंक्रोनाइज स्विमिङ र बाँकी खेलका ट्यालेन्टहरु छानेर तेक्वान्दो सिकाइरहेका छन्। यो फरक बाटो हो। हामी कहिलेकाहीँ तेक्वान्दो खेलाडीमै खोजिरहेको कुरा अन्य खेलका खेलाडीमा भेटिन सक्छ। हामीले विचार पुर्‍याउनुपर्छ।

क्यारोगी एथ्लिटमा पनि त्यस्तै हुन्छ। उनीहरुले बास्केटबल र भलिबलका खेलाडीलाई लिइरहेका हुन्छन्। र, तेक्‍वान्दो अभ्यास गराउँछन्। त्यस्ता खेलाडी सफल भएका छन्। उचाई र लामा गोडाले तेक्‍वान्दो खेल्न सहयोग गर्छ।

नेपालमा दुई तेक्‍वान्दो संघ भएको कुरा विदितै होला। तपाईंहरुले एउटा संघलाई मात्र मान्यता दिएको भनेर सूचना पनि पठाइसक्नु भएको छ। यसले नेपालमा प्रतियोगिता आयोजनामा असर गरिरहेको छ। यस्तो कुरालाई विश्व तेक्‍वान्दो महासंघले कसरी हेर्छ?
यस्ता संघहरुको एकीकरण ज्यादै महत्वपूर्ण कुरा हो। भारतमा पनि यस्तै भएको हो। यो कुराहरु मैले भन्‍नेभन्दा पनि आन्तरिक रुपमा नै समाधान गर्नुपर्छ भन्‍ने लागेको छ। सबैलाई समान व्यवहार गर्नु महत्वपूर्ण रहन्छ। नत्र भने अप्ठ्यारो अवस्था पैदान हुन्छ।

कोभिड-१९ को महामारी लामो समयसम्म चल्यो। महामारीपछि विश्वको ‘सिनेरियो’मा तेक्‍वान्दो खेल कसरी अघि बढिरहेको छ?
तेक्‍वान्दो एक उत्कृष्ट ओलम्पिक खेल हो। टोकियो ओलम्पिकबाटै कोभिडपछि तेक्‍वान्दोले पनि गति लियो। यूएनले चिनेको २१२ आधिकारिक देश र थप एक देशमा हाम्रो संघ विस्तार भएको छ। विश्वको तेक्‍वान्दोले फेडेरेसनले शरणार्थी खेलाडीको सन्दर्भमा सपोर्ट गर्ने काम पहिलो र अग्रगामी रुपले गरिरहेको छ। गत हप्ता अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीको अध्यक्ष थोमस बाथले जोर्डनको अजरख क्याम्प भ्रमण गरेका थिए। त्यहाँ उनले तेक्वान्दोका शरणार्थी खेलाडी भेट्नु भएको थियो।

त्यो क्याम्पमा आईओसीको ओलपिम्क रिफ्युजी फाउन्डेसनको स्कलरसिप पाउने खेलाडीहरु  छन्। आज, उहाँले त्यस्ता खेलाडीलाई प्रोत्साहन गर्नुभएको छ। यस्ता कुराले तेक्वान्दोलाई विश्वको अग्रगामी बनाएको हो। २१२ यूएनमा भएका देश हुनु भनेको ठूलो कुरा हो। हामीले विश्वका पाँच देशलाई मात्र समावेश गर्न नसकेको अवस्था छ।

पोखरामा सम्पन्‍न तेस्रो सगरमाथा खुला तेक्‍वान्दो प्रतियोगिता। 

अफ्रिका दुई देश एरिटेरिया र नामिबिया मात्र सदस्य छैनन्। ढिलोचाडोँ उनीहरु पनि जोडिने छन्। यो वर्षमा नै उनीहरु जोडिन सक्छन्। युरोपको एक देश लिचेस्टाइनमा पनि तेक्‍वान्दोको विस्तार गर्न हामीले चाहिरहेका छौं। अनि एसियाको उत्तर अफ्रिकासँग पनि जोडिनका लागि अग्रह गरिरहेका छौं। दुई कोरियन देशको राजनीतिक अवस्थाका कारण सजिलै सम्बन्ध स्थापना गर्न नसकेको हो। तर, चाँडै हुन्छ भन्‍नेमा विश्वास छ।

खेलकुदमा दर्शक र समर्थकको उपस्थिति महत्वपूर्ण रहन्छ। तेक्‍वान्दोमा समर्थकको चासो यसको व्यापकता चाहीँ कति देख्नुभएको छ?
२००६ मा हामीले पुम्से च्याम्पियनसिप भनेर सुरु गरेका थियौँ। त्यतिबेला मानिसहरुले ओहो! पुम्से त स्पर्धा नै होइन रहेछ भन्‍ने गरेका थिए। तर, यो सफल भयो। मानिसले हेरे रुचाए। अहिले तपाईं नै हेर्नुहोस् पुम्से कहाँ पुगेको छ। सबैले पुम्सेको अभ्यास गर्न रुचाउँछन्। यसले जिम्न्यास्टिकको धेरै हदसम्म ज्ञान दिएको छ। पुम्सेचाहीँ अहिले मल्टीस्पोर्टस खेलमा समावेश भइसकेको छैन। एसियाली खेलकुद, पानाम गेम्स र अफ्रिकन गेम्समा पनि समावेश छैन। यो राम्रो खेल भने हो। यो विस्तारै हुँदै गएको छ।

सन् २००९ मा पारा तेक्‍वान्दो सुरु भएर टोकियो पाराओम्पिकमा डेब्यु गर्दा धेरै सफल भएको छ। पुरुषमा तीन र महिलामा तीन विधा मात्र समावेश भएका थिए। त्यो सफल भए पछि के भयो त? अहिले आईओसीले यो खेललाई अर्को ओलम्पिकमा पाँच विधामा गर्ने भनेको छ।

अहिले त पारा तेक्वान्दो ओलम्पिकको तेक्वान्दोभन्दा पनि ठूलो इभेन्ट भयो। मानिसले पनि त्यसरी नै रुचाएका छन्। यसरी खेलाउन पाएकोमा धेरै खुसी छौं। हामी विश्वकै तेक्वान्दोलाई नजिकबाट हेरिरहेका छौं। तेक्वान्दो मात्र यस्तो खेल हो, जसले सबै फरक खालका खेलाडीलाई सम्हालिरहेको छ।

तपाईंले हेर्नु भयो-भएन, गतवर्ष अमेरिका गट ट्यालेन्टमा पनि तेक्‍वान्दोको टिमले कस्तो प्रदर्शन गरेको थियो। उनीहरुले पछि अमेरिका (लस एन्जलस) को गेममा पनि डेमोनेस्ट्रेसनमा बोलाएका थिए। तेक्वान्दोको नयाँ विधा पुम्सेले यसरी संसारलाई कला देखाइरहेको छ।

माउन्ट एभरेस्ट तेक्वान्दो च्याम्पियनसिपमा पनि नेपाली तेक्वान्दो खेलाडीले उद्घाटनमा राम्रो डेमोनेस्ट्रेसन गरेका छन्। मेलै त्यो हेरेर खुब रमाइलो गरेँ।

यो प्रतियोगिताको आयोजनक र नेपाली तेक्वान्दोलाई के सुझाव दिन चाहनुहुन्छ ?
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताका लागि उनीहरुलाई अनुभवको खाँचो छ। साधारण तरिकाले गरेर हुँदैन। स्थानीय र घरेलु च्याम्पियनसिपभन्दा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता धेरै हिसाबले फरक र टफ हुन्छ। मलाई लाग्छ माउन्ट एभरेस्टको स्थानीय आयोजक, स्वयंसेवकले आफ्नो स्तर बढाउनका लागि धेरै सिक्न र पढन आवश्यक देखिन्छ। यदि तपाईं धेरै खेलाडी र विश्व तेक्वान्दोलाई बोलाउनु हुन्छ भने झनै संवेदनशील हुनुपर्छ। धेरै अनुभव बटुल्नु पर्छ र, प्रतियोगिता आयाजना गर्नुपर्छ। नभए गाह्रो हुन्छ।

के तपाईँ फेरि नेपाल भ्रमण गर्न चाहनुहुन्छ?
गर्छु। यो मेरो तेस्रो भ्रमण मात्र हो। हाहाहा...। फेरि आउने छु।


प्रकाशित: September 26, 2022 | 06:05:00 काठमाडौं, सोमबार, असोज १०, २०७९

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

काठमाडौं महानगरको प्रस्टीकरण : तीन निकायको सहकार्यमा अनधिकृत सुकुम्बासी बस्ती हटाउँछौं

राष्ट्रिय भूमि आयोगले काठमाडौं नगरभित्रका सुकुम्बासीको समस्या समाधान गर्न ढिलाइ गरेपछि आफैं अगाडि सर्नुपरेको प्रस्टीकरण काठमाडौं महानगरले दिएको छ।

समानुपातिकतर्फ १ करोड मतगणना हुँदा कुन दललाई कति?

निर्वाचन आयोगका अनुसार आज बिहान ९ बजेसम्म एक करोड आठ लाख दुई हजार ९०७ मतगणना भएको छ।

देशव्यापी सांगीतिक यात्रामा निस्किँदै नेपथ्य

देशको पूर्वी कुनादेखि पश्चिम कुनासम्म आफ्ना लोक–रक धुन सुनाउने योजनाका साथ नेपथ्य यसै साता काठमाडौंबाट बाहिरिने भएको हो।

असुरक्षित सडकको सिकार भएका महावीर

वैज्ञानिक समाजवादी पार्टीमा जोडिएपछि सेलिब्रेटी छविप्रतिको मोह घट्दै गएको थियो। समानता र विभेदको अन्त्य उनका अर्जुन दृष्टि थिए। उनको उद्देश्य र काम जात व्यवस्था अन्त्य गर्नेमा केन्द्रित थियो।

के हो रामकुमारीको सन्देश?

खुलेको मुस्कानसहित उक्त तस्बिर सार्वजनिक भएपछि बाम एकताको आकलन धेरैले गरे। हुन पनि चुनावी मतपरिणाम आउँदै गर्दा बाम एकता गरेर नयाँ सरकार बनाउनुपर्ने धारणा एमाले र नेकपा एसका धेरै नेताको देखिन्छ।

धनुषा ४ मा कांग्रेसका यादवले ६८६ मतले लिए अग्रता

मतगणना जारी रहँदा नेपाली कांग्रेसका महेन्द्र यादवले आफ्नो अग्रता बढाउँदै लगेका छन्। मतगणनाको सुरुदेखि नै नेकपा (एमाले) रघुवीर महासेठले अग्रता लिएका थिए।

सरकार गठनको पहिलो प्रयास गठबन्धनले गर्ने, प्रधानमन्त्रीको दौडमा को–को?

सत्ता गठबन्धनकै सरकार बने प्रधानमन्त्री को? कांग्रेसभित्र कम्तीमा ५ आकांक्षी देखिँदा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड पनि यसैको दौडधूपमा छन्।

धनुषा ४ मा रघुवीर महासेठलाई पछि पार्दै कांग्रेस उम्मेदवारको अग्रता

धनुषा ४ मा नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार महेन्द्र यादवले अग्रता लिएका छन्। आइतबार साँझबाट पछि परेका उनले पछिल्लो अपडेटअनुसार अग्रता कायम गरेका हुन्।

कर्जा-निक्षेप अनुपातमा राष्ट्र बैंक लचक

तोकिएको कर्जा–निक्षेप अनुपात नपुगे बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई लाग्ने जरीवानालाई तरलता जोखिममा समेत आधारित हुने गरी पुनरवलोकन गर्न सकिने व्यवस्था गरी लचकता अपनााएको हो।

थप समाचार

नेपाल समय
फुटबल

शुक्रबारबाट सकिँदै विश्वकप समूह चरणका खेल, दबाबमा उरुग्वे

समूह चरण सकिँदै गर्दा बलिया टोली जर्मनी, बेल्जियम, मेक्सिको, वेल्स, डेनमार्क प्रतियोगिताबाट बाहिरिइसकेका छन्।
नेपाल समय
फुटबल

विश्वकपको समूह चरणबाटै बाहिरिएपछि बेल्जियमका प्रशिक्षकले दिए राजीनामा

विश्वकप अन्तर्गत समूह 'एफ' मा वेल्जियम क्रोएसियासंग गोलरहित बराबरीमा रोकिएको थियो।
नेपाल समय
फुटबल

विश्वकप : जापान र स्पेन नकआउट चरणमा, जर्मनी बाहिरियो

समूह चरण अन्तर्गत आज भएका अन्तिम खेलपछि छ अङ्कका साथ जापान समूह विजेता बन्दै नकआउट चरणमा प्रवेश गरेको छ भने चार अङ्क जोडेको स्पेन उपविजेतामा सीमित भयो।
नेपाल समय
क्रिकेट

फेरिएको टिमलाई एकदिवसीय मान्यता जोगाउने जिम्मेवारी

यसरी नेपाली टिमले प्रशिक्षकै पिच्छे फरक खेल अभ्यास गरिहेकाले नेपाली टिममा बदलाव पनि छ। त्यसैले आजबाट नेपाली टिमको नयाँ परीक्षा सुरु हुँदैछ।
नेपाल समय
क्रिकेट

यू-१९ क्रिकेटमा गण्डकी र लुम्बिनीको जित

पाचौँ खेलमा गण्डकीले पहिलो जित हात पारेको हो। गण्डकीले कर्णालीलाई १०९ रनले पराजित गरेको छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना