आइतबार, असार १९, २०७९
आहा उपत्यका – २

विद्युतीय सवारीसाधन मात्रै चलाउने हो भने जोगिन्छ दैनिक सात करोड

प्रेम चन्द  |  काठमाडौं, बिहीबार, असोज १४, २०७८

प्रेम चन्द

प्रेम चन्द

बिहीबार, असोज १४, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं– काठमाडौं उपत्यकामा गुड्ने सवारीसाधनले दैनिक सात करोड रुपैयाँभन्दा बढीको पेट्रोलियम पदार्थ खपत गर्ने गरेको पाइएको छ। उपत्यकामा विद्युतीय सवारीसाधन मात्र चलाउने हो भने पेट्रोलका लागि हुने खर्च जोगिने विज्ञहरू बताउँछन्। 

नेपाल आयल निगमका प्रवक्ता विनितमणि उपाध्याय देशभर खपत हुने पेट्रोल तथा डिजेलको एक चौथाइ हिस्सा काठमाडौं उपत्यकामा उपभोग हुने बताउँछन्। उनका अनुसार विकास निर्माणबाहेक राजधानीमा गुड्ने सवारीसाधनमा मात्रै खपत हुने पेट्रोल डिजेलको हिस्सा करिब २५ प्रतिशत हाराहारीमा छ।

भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा नेपालमा पाँच लाख ९१ हजार ४५८ किलोलिटर पेट्रोल आयात भएको छ। यति पेट्रोल ल्याउँदा ३२ अर्ब ४४ करोड ३३ लाख रुपैयाँ बाहिरिएको छ। त्यस्तै डिजेल १७ लाख १३ हजार ७४५ किलोलिटर आयात भएको छ। यसका लागि मुलुकको ९१ अर्ब ९४ करोड ८१ लाख रुपैयाँ बाहिरिएको छ। 

निगमको आंकलनअनुसार काठमाडौंमा गुड्ने सवारीसाधनमा पेट्रोल र डिजेलका लागि देशभरको कुल रकमको एक चौथाइ अर्थात् २५ प्रतिशत खर्च हुन्छ। यसरी हेर्दा उपत्यकामा डिजेलका लागि वार्षिक १८ अर्ब ३८ करोड ९६ लाख २० हजार रुपैयाँ, मासिक १ अर्ब ५३ करोड २४ लाख ६८ हजार रुपैयाँ र दैनिक ५ करोड १० लाख रुपैयाँ खर्च हुन्छ। 

काठमाडौं उपत्यकामा विद्युतीय सवारीसाधन सञ्चालन गर्न सकेमा दैनिक पेट्रोलमा खर्च हुने एक करोड ८० लाख २४ हजार रुपैयाँ र डिजेलमा खर्च हुने पाँच करोड १० लाख रुपैयाँ जोगिनेछ।

त्यस्तै पेट्रोलमा वार्षिक ३२ अर्ब ४४ करोड ३३ लाख रुपैयाँ बाहिरिन्छ। त्यसको २० प्रतिशत काठमाडौं उपत्यकामा खपत हुन्छ। यसरी हेर्दा उपत्यकामा वार्षिक ६ अर्ब ४८ करोड ८६ लाख ६० हजार रुपैयाँको पेट्रोल खपत हुन्छ। यस्तै मासिक ५४ करोड ७ लाख २१ हजार रुपैयाँ र दैनिक एक करोड ८० लाख २४ हजार रुपैयाँ हाराहारीको पेट्रोल खपत हुने निगमको अनुमान छ।

काठमाडौं उपत्यकामा विद्युतीय सवारीसाधन सञ्चालन गर्न सकेमा दैनिक पेट्रोलमा खर्च हुने एक करोड ८० लाख २४ हजार रुपैयाँ र डिजेलमा खर्च हुने पाँच करोड १० लाख रुपैयाँ जोगिनेछ।

ऊर्जाविद् एवम् त्रिवि इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानका प्राध्यापक जगन्नाथ श्रेष्ठ भन्छन्, ‘निजी सवारीसाधन मात्रै पनि बिजुलीबाट चल्ने व्यवस्था हुने हो भने वार्षिक ६ अर्ब रुपैयाँ जोगिनेछ।’ 

भक्तपुरबाट काठमाडौं आउने क्रममा जडिबुटीमा सवारीसाधनको जाम। फाइल तस्बिरः रासस
श्रेष्ठले गरेको एउटा सर्वेक्षणअनुसार उपत्यकामा निजी कार चढ्न सक्ने स्तरको पक्की घरको संख्या ६ लाख ५० हजार छ। तीमध्ये कम्तीमा एक लाख घरधनी त हुनेखाने छन्। उनी भन्छन्, ‘सरकारले बिजुलीका साधनलाई सहुलियत दिने हो भने उनीहरुले ५०–६० लाखको सवारीसाधनको सट्टा ३०–४० लाखको विद्युतीय सवारी किन्नेछन्।’ विद्युतीय सवारी किनेर पेट्रोल नकिन्ने हो भने एक परिवारले मासिक औसत चारदेखि पाँच हजार रुपैयाँ बचाउँछ। यसरी बिजुलीबाट चल्ने कार किन्ने एक लाख व्यक्तिले मासिक पाँच हजार रुपैयाँ बचाउने हो भने ५० करोड रुपैयाँ बचत हुन्छ। श्रेष्ठ भन्छन्, ‘वार्षिक ६ अर्ब रुपैयाँ पेट्रोलका लागि बाहिर जानु रोकियो भने धेरै सहुलियत हुन्छ।’

इलेक्ट्रिक भेहकिल एसोसिएसनका अध्यक्ष विजयमान शेरचन पेट्रोलियम सवारी सञ्चालनमा १५ रुपैयाँ खर्च हुने गरेकोमा विद्युतीय सवारी सञ्चालनमा आए चार रुपैयाँ मात्रै खर्च हुने बताउँछन्।

‘विद्युतीय सवारीमा प्रतिकिलोमिटर चार रुपैयाँ खर्च हुन्छ। पेट्रोलियम सवारी चढ्दा प्रतिकिलोमिटर १५ रुपैयाँ खर्च हुन्छ।’

विगत ६ वर्षदेखि विद्युतीय सवारी नै चढिरहेका शेरचन पेट्रोलियम सवारी र विद्युतीय सवारी सञ्चालनमा हुने खर्चमा निकै अन्तर रहेको बताउँछन्। ‘विद्युतीय सवारीमा प्रतिकिलोमिटर चार रुपैयाँ खर्च हुन्छ’, शेरचन भन्छन्, ‘पेट्रोलियम सवारी चढ्दा प्रतिकिलोमिटर १५ रुपैयाँ खर्च हुन्छ।’ विद्युतीय सवारीसाधन प्रयोग गर्नु वातावरणीय दृष्टिकोणले समेत उपयुक्त रहेको उनी बताउँछन्। 

सफा टेम्पोका अभियन्ता किरणराज जोशी पेट्रोलियम र विद्युतीय सवारी सञ्चालन खर्च तुलना गर्नै नमिल्ने दाबी गर्छन्। इलेक्ट्रिक इन्जिनियरसमेत रहेका जोशीले पेट्रोलियम सवारी सञ्चालनमा हुने खर्च र विद्युतीय सवारी सञ्चालनमा हुने खर्च तुलना गर्न नमिल्ने बताए। जोशीले भने, ‘खर्चका हिसाबले विद्युतीय सवारी र पेट्रोलियम सवारीलाई तुलनै गर्न मिल्दैन।’

काठमाडौंमा सफा टेम्पो चलाउँदै एक महिला।

सफा टेम्पोकै अर्का अभियन्ता एलआर तामाङका अनुसार एउटा सफा टेम्पो फुल चार्ज गर्न १६ युनिट बिजुली खपत हुन्छ। फुल चार्ज गरिएको टेम्पो कम्तीमा ७५ देखि ८० किलोमिटर गुड्न सक्छ। ‘टेम्पो चार्ज गर्न १६ युनिट बिजुलीबापत डेढ देखि २०० रुपैयाँ खर्च हुन्छ’, तामाङ भन्छन्, ‘डिजेलवाला सार्वजनिक गाडीले काठमाडौंको हकमा बढीमा १६ किलोमिटर दिने हो।’

चालू आर्थिक वर्षको बजेटमा विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोग बढाउन आगामी आर्थिक वर्षमा निजी क्षेत्रसमेतको सहभागितामा काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरका विभिन्न स्थानमा पाँच सय चार्जिङ स्टेसन, टर्मिनल भव लगायत अन्य पूवार्धार निर्माण गरिने उल्लेख छ। देशका प्रमुख सहरी क्षेत्रमा प्रदेश र स्थानीय तहको साझेदारीमा ठूला क्षमताको बिजुली बस सञ्चालन गरेमा थप प्रोत्साहन दिने व्यवस्था बजेटमा गरिएको छ। यस्तै साझा यातायातमार्फत चालू आवमा काठमाडौंमा न्यूनतम एक सय वटा बिजुली बस सञ्चालन गर्न गरिने बजेट वक्तव्यमा उल्लेख छ।

यो पनि


प्रकाशित: September 30, 2021 | 09:48:34 काठमाडौं, बिहीबार, असोज १४, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

उपचार खर्च नहुँदा द्वन्द्वकालका घाइते पूर्वजनमुक्ति सेनाका कमाण्डर सेवकको निधन

द्वन्द्वकालमा घाइते भएका पूर्वजनमुक्ति सेनाका कमाण्डर नमराज न्यौपानेको निधन भएको छ। द्वन्द्वकालमा तत्कालीन सत्तापक्षसँगको लडाइँका क्रममा घाइते भएका कालिकोटको तिलागुफा ५ का नमराज न्यौपाने सेवकको काठमाडौंका सडक पेटीमै निधन भएको हो।

रवि लामिछानेको दलले सार्वजनिक गर्‍यो १९ केन्द्रीय सदस्यको नाम [सूचीसहित]

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले १९ केन्द्रीय सदस्यको नामावली सार्वजनिक गरेको छ। रवि लामिछाने सभापति रहेको पार्टीका प्रवक्ता डा. मुकुल ढकालले १९ केन्द्रीय सदस्यहरूको नाम सार्वजनिक गरेका हुन्।

अर्थतन्त्रको संगति कहाँनेर खुस्क्यो सरकार?

नेपालको अर्थतन्त्र श्रीलंकाको बाटोमा पुगिसकेको वा उक्त बाटोमा जाँदै जाँदैन भन्‍ने दुबै थरीको तर्क गलत हुन्

बिमला वलीको राजीनामाको भित्री रहस्य

एकातर्फ सरकारलाई आर्थिक वर्ष ०७९-८० को बजेट संसद्‌बाट पारित गर्नुपर्ने बाध्यता थियो भने अर्कोतर्फ सरकारी प्रतिवेदनमै राज्यमन्त्रीको कमजोरी औंल्याउनुपर्ने भएपछि सरकारमाथि थप नैतिक संकट आउन नदिन मुख्यमन्त्री केसीकै सल्लाहमा राज्यमन्त्री वलीले राजीनामा दिएको सूचना प्रवाह गरिएको हो। वलीलाई राज्यमन्त्रीबाट बर्खास्त गर्नुको सट्टा आफैँ राजीनामा दिएको सन्देश दिन मुख्यमन्त्री केसीले वलीलाई सुझाएका हुन्।

चलचित्र विकास बोर्डको अध्यक्षका लागि ७ जनाको आवेदन

सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय श्रोतका अनुसार अहिलेसम्म अभिनेता भूवन केसी, निर्देशक सम्झना उप्रेती रौनियार, बक्सअफिस कन्सल्टेन्ट मनिष पण्डित, निर्देशक अरुणकुमार प्रधान, निर्माता सुशिलकुमार पोखरेल, निर्देशक नरेशकुमार पौड्याल र कलाकार सुष्मा कार्कीले आवेदन दिएका हुन्।

राजदूत बन्न चाहन्छन् राजेश हमाल?

प्रचण्ड र हमालबीचको भेटमा नेपाली चलचित्रका समस्या, समसामयिक राजनीतिदेखि राष्ट्रिय–अन्तर्राष्ट्रिय घटना–परिघटनाबारे अन्तरंग संवाद भएको बताइएको छ।

निर्वाचन आयोगले दर्ता गर्‍यो रवि लामिछानेको दल, चुनाव चिह्न घण्टी नै

आयोगले उनको दललाई घण्टी चुनाव चिह्न दिएको छ। यो चुनाव चिन्ह अरु पार्टीले नपाएकाले स्वतन्त्रलाई नै दिने निर्णय गरेको हो।

घर फर्किएकी यान्छी

एमसीसीको विवाद बढ्नुमा चिनियाँ दूतावासको भूमिका रहेको भन्‍ने आरोप लागे पनि चीनसँग सन् २०१७ मा नै सम्झौता भएको बीआरआईका विषयमा भने कुनै पहल हुन सकेन।

...त्यसपछि न मान्छे आयो, न खबर

खाटमा बसेर कापीमा अक्षरहरु कोर्दै गरेको नाबालक छोरा हेरेर टोलाउँछिन् वीरमा। ‘छरछिमेकका केटाकटीले बाउ भनेको सुन्दा यसले मलाई हेर्छ, हाम्रो बाबा कहिले आउनुहुन्छ भनेर सोध्छ,’ वीरमाको मन निचोरिएर आउँछ, त्यो पीडा उनको अनुहारमा कालोनिलो भएर मडारिन्छ, मुख छोपेर घुँक्कघुँक्क रुन्छिन्।

आफ्नै काकाबाट बलात्कृत भएको भन्दै अर्की युवती रुँदै टिकटकमा, न्यायका लागि लडिदिन आग्रह

‘मैले धेरै प्रयास गरेँ तर यो घटनाबाट भाग्न सकिनँ। यहीकारण परिवारबाट पनि टाढा छु। मलाई कसैको सहयोग छैन। समाजले थाहा पायो भने बिहे कसले गर्छ भनेर परिवारले पनि सहयोग गरेनन्। मेरो पीडा सुनाउने पनि जीवनमा कोही छैनन्,’ टिकटकमा उनले रुँदैरुँदै पीडा पोखेकी छिन् ।

थप समाचार

नेपाल समय
श्रृंखला

पेन्सनपट्टासँगै विगत बन्यो सैनिक हिरासतमा मैले पाएको यातनाको कथा [भिडियोसहित]

नेपाल समयले उनका विषयमा ‘गनले अन्याय, गनले न्याय’ शीर्षकमा श्रृंखलाबद्ध रिपोर्टिङ गरेको थियो। लवकुमार गुरुङले जागिर छाडेपछि हाम्रा सहकर्मी अनिल यादवसँग सुनाएको आफ्नो यातनाको कथा जस्ताको तस्तैः
नेपाल समय
श्रृंखला

...अनि युट्युबबाट 'पतन' भए भाग्य न्यौपाने

आफू चर्चामा आउन युट्युबलाई जथाभावी प्रयोग गर्दा कसरी एउटा उदाएको युट्युबर पतन हुन्छ? भाग्य यतिखेर युट्युब वृत्तमा यसकै एउटा उदाहरण बन्न पुगेका छन्।
नेपाल समय
श्रृंखला

साथी कुटिएको खबर दिँदा जेल परेका सिपाहीको मुद्दा पेसीमा, होला त पुनर्बहाली?

धेरैको अपेक्षा थियो- अदालतले कुटपिट गर्ने अधिकृतलाई निर्मम सजाय देला, पीडित अमल्दार र सिपाहीहरुलाई न्याय होला। तर, फैसला अनपेक्षित निस्कियो।
नेपाल समय
श्रृंखला

यी युट्युबर, जो प्र्यांकको बहानामा हिंसा गरिरहेका छन्

‘न्यू नेपाली प्र्यांक भिडियो’ भन्दै भिडियो सेयरिङ वेबसाइट युट्युबमा यतिबेला अश्लील, भद्दा र आपत्तिजनक दृश्य र संवाद समावेश भएका भिडियो छ्याप्छ्याप्ती भेटिन्छन्। र, यस्तै भिडियोहरु उत्पादन गरेर युट्युब र टिकटकमा भाइरल भइरहेको नाम हो, कपिल मगर।
नेपाल समय
श्रृंखला

माओवादीबाट समायोजित सैनिक पुनको 'बयान' : तँ जंगली भन्दै यातना दिए

‘तैँले बाहिर बेचेको हो भनेर स्वीकारिस् भने तेरो जागिर मात्रै जान्छ, अरु केही सजाय हुँदैन, हामी मिलाउँछौँ। नत्र तँ यहीँ सड्छस्, तेरो मिसनको पैसा पनि केही आउँदैन’ भन्दै धम्क्याए। म स्वीकार्न बाध्य भएँ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना