मंगलबार, असोज ११, २०७९

शव उठाउन किन ढिलाइ?

महेश्वर आचार्य  |  काठमाडौं, बुधबार, वैशाख २२, २०७८

महेश्वर आचार्य

महेश्वर आचार्य

बुधबार, वैशाख २२, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं - कोराना संक्रमणको दर बढ्दै जाँदा बिरामीको मृत्यु दर पनि बढिरहेको छ।

मंगलबार बेलुकासम्म पछिल्लो २४ घण्टामा संक्रमित हुनेको संख्या हालसम्मकै उच्च सात हजार ५८७ पुगेको छ भने मृत्यु हुनेको संख्या पनि ५५ पुगेको छ।

अस्पतालको बेडमा मृत्यु भएका कोरोना संक्रमितको शव उठाउन विलम्ब हुँदा सोही कोठामा रहने अन्य बिरामीलाई मनोवैज्ञानिक आघात परेर बिरामीको अवस्था बिग्रने हुँदा यसतर्फ स्वास्थ्यकर्मी सचेत हुनुपर्ने सम्बद्ध बताउँछन्।

‘एउटै कोठमा रात वा दिनभर मृतकको शवसँग बिरामी बस्नपर्नु निश्चय नै मनोवैज्ञानिक त्रास हुने कुरा हो,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीर अधिकारी भन्छन्, ‘बिरामीलाई शवबाट पर्न सक्ने आघात कम हुने गरी शव व्यवस्थापनका विधि अपनाउनु पर्छ।’ 

विषेश गरी काठमाडौं बाहिरका अस्पतालमा शवको आन्तरिक व्यवस्थापन नगर्दा समस्या आएको सम्बद्धहरू बताउँछन्।

हेटौंडाको अस्पतालमा सोमबार बेलुका भर्ना भएका बिरामीका आफन्तले आफ्नो बिरामी रहेको कोठाका शवहरू नउठाइदिँदा रातभर तनावमा बस्नुपरेको बताए।

‘एउटै कोठामा भएका तीनजना बिरामी बिते। हामी रातभर डराइडराइ आफ्नो बिरामीलाई च्याप्दै बस्यौं,’ हेटौंडा अस्पतालमा रहेकी बिरामीको आफन्तले फोनमा भनिन्, ‘आफ्नै जस्तो रोग लागेको बिरामीको मृत्यु हुँदा अर्को बिरामीलाई कस्तो हुन्छ होला सोच्नुस् त ? त्यसमाथि रातभर शव त्यहीँ हुँदा स्वस्थ मान्छे त बिरामी पर्छ भने बिरामीको हालत के हुन्छ होला ?’

आम सर्वसाधारणले भने सेनाले शव नउठाउँदा समस्या परेको भन्ने विषयलाई सेनाले प्रष्ट पारेको छ। सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी सन्तोषवल्लभ पौडेलले सरकारले निर्धारण गरेको कार्यविधि अपनाएर काम गर्ने गरिएको हुँदा कहिलेकाहीँ कुनै प्राविधिक समस्याका कारण शव उठ्न केही समय लागे पनि सेनाको तर्फबाट विलम्ब नभएको बताए।

सेनाका जवानहरू शव व्यवस्थापन कार्यमा २४ घण्टा तैनाथ रहेको बताउँदै जनशक्ति थप गरेर काम सुचारु गरिएको पौडेलले बताए।

‘विगतमा भन्दा मृत्युदर बढेकाले विगतको तुलनामा समय लागेको हुनसक्छ तर विलम्ब गरिएको छैन,’ सहायक रथी पौडलले भने, ‘काठमाडौंको हकमा पशुपतिमा १० वटा चिताको लागि ओदान थप गरेर शवदाह गरिएको छ।’

मृत्युदर बढेसँगै सेनाको शव व्यवस्थापन समूहमा पनि सदस्य संख्या बढाइएको बताउँदै सहायक रथी पौडेलले काठमाडौं बाहिर शव वहान थप गर्नको लागि गृहकार्य भइरहेको बताए।

सरकारले निर्धारण गरेको शव व्यवस्थापन कार्यविधि अनुसार बिरामीको मृत्यु भएपछि सर्वप्रथम अस्पतालले केन्द्रमा भए सीसीएमसीमा तथा जिल्लामा भए जिल्ला समन्वय समितिमा कोरोना संक्रमित बिरामीको मृत्यु भएको मृत्यु प्रमाणपत्र, कोरोना संक्रमण भएको प्रमाण पत्रसहित शव व्यवस्थापनको लागि पत्र पठाउनुपर्छ। सो पत्र आएपछि मात्र सेनाले शव व्यवस्थापनको काम सुरु गर्छ।

मृत्यु भएको बिरामीको शरीरबाट अक्सिजनको लागि लगाइएको पाइप वा अन्य मेडिकल औजारहरू झिकेर, शव परिवारलाई देखाउनु पर्ने भए देखाएर, आवश्यक कागजी काम पूरा गरेर शवलाई शव गृह वा अन्य स्थानमा सुरक्षित राख्नुपर्ने दायित्व अस्पतालको हो।

अधिकांश अस्पतालले सो दायित्व पूरा नगरी शव ‘क्लियर’ गर्न सेनालाई नै पर्खने गरेका छन्। यसले गर्दा पनि शव व्यवस्थापनमा ढिलाइ हुने गरेको छ।

विषेश गरी काठमाडौं बाहिरको नेपालगञ्ज, सुर्खेत, पोखरा, भरतपुर, हेटौंडा, धरानमा शव उठ्न विलम्ब भएको समाचार आएका छन्। शव उठ्न ढिलो हुँदा सँगै रहेका बिरामी आतंकित हुने गरेका छन्।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. अधिकारी भन्छन्, ‘काम गर्दा एउटा मानवीय आचारको कुरा आउँछ अर्को पेसागत आचारको कुरा आउँछ। अहिलेको अवस्था भनेको हिजो हामीले देखेभोगेको भन्दा पनि जटिल अवस्था हो। त्यही भएर त महामारी भनिएको हो। यस्तो बेलामा कार्य व्यवस्थापनमा सबैले सहयोग गर्नुपर्छ।’

बढ्दो बिरामीको चापको कारण बढी खटाइ तथा कामको चापले गर्दा चिकित्सकलगायत सबै स्वास्थ्यकर्मीहरू तनावमा रहेको हुँदा अहिले कसैलाई केही भन्नुभन्दा पनि सबैले सहकार्य गर्ने बेला भएको अधिकारीले बताए।

‘शव व्यवस्थापनमा पनि सहकार्यको खाँचो छ। मन्त्रालयमा आएको गुनासा तथा समस्या समाधान गर्न मन्त्रालय तयार रहेको बताउँदै विभिन्न निकायसँग समन्वयको कार्य भइरहेको छ,’ डा. अधिकारीले भने।


प्रकाशित: May 5, 2021 | 03:36:00 काठमाडौं, बुधबार, वैशाख २२, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

चीनमा सैन्य 'कू' को हल्ला, राष्ट्रपति सी नजरबन्दमा छन् त?

सोसल मिडियामा भने सीबारे अनेकन 'हल्ला' भइरहेका छन्। चीनियाँ राष्ट्रपति सीलाई वास्तवमा के भएको भन्‍ने कुरालाई सहजै भन्‍न सकिँदैन।

समान अवसरको मागसहित शेखर समूहले खवरदारी सभा गर्ने

नेपाली कांग्रेसको डा. शेखर कोइराला समूहले पार्टीभित्र समान अवसर र न्यायका लागि खवरदारी सभा आयोजना गर्ने भएको छ।

लेखक केशव दाहालको 'माधवी ओ माधवी' सार्वजनिक

'मोक्षभूमि' उपन्यासका लेखक केशव दाहालको गैरआख्यान निर्बन्ध लेखन संगालो 'माधवी ओ माधवी' शुक्रबार विमोचन गरिएको छ।

काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्र : पुराना दललाई स्वतन्त्र र नयाँ दल चुनौती

स्वतन्त्रदेखि झिनामसिनाका पार्टीबाट उम्मेदवारी घोषणा गरिएपछि संघीय राजधानीसमेत रहेको काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्रमा ठूला दलहरूलाई चुनाव जित्न गठबन्धनको भर। गठबन्धन गर्दा कांग्रेसको सुरक्षित किल्ला अन्य दललाई सुम्पिनुपर्ने बाध्यता।

वित्तीय संघीयता मजबुत बनाउन राजनीतिक र प्रशासनिक इच्छाशक्ति आवश्यक

राजस्व बाँडफाँटका कतिपय मुद्दामा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीयबीच समन्वय अभाव देखिन्छ। यसका लागि वित्तीय हस्तान्तरण ऐनमा केही संशोधन गरेर अगाडि बढ्न आवश्यक छ।

कार्यकालपछि राष्ट्रपति भण्डारीले राजनीतिक नेतृत्व गरे अति राम्रो : गोकुल बाँस्कोटा

बिहीबार ट्विट गर्दै बाँस्कोटाले पूर्वराष्ट्रपतिले राजनीति गर्नु हुँदैन भन्ने कानुनी व्यवस्था नरहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्रपतिलाई राजनीतिक नेतृत्व लिन सुझाव दिएका हुन्।

ब्याजदर बढेपछि व्यापारी र बैंकर्सबीच द्वन्द्व, हस्तक्षेप नगर्ने पक्षमा राष्ट्र बैंक

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएको विषयमा निजी क्षेत्रका उद्योगी र व्यापारी असन्तुष्ट छन्। निक्षेपको ब्याज बढाउँदा कर्जाको पनि ब्याज बढ्ने भएकाले त्यसले उद्योग र व्यापार सञ्चालनमा नकारात्मक असर पार्ने भन्दै उनीहरू असन्तुष्ट बनेका हुन्।

निधिले छोडे पनि धनुषा-३ मा गठबन्धनको हानाथाप, को बन्ला जुलीको प्रतिस्पर्धी?

उता २०७४ सालमा धनुषा ३ बाट निर्वाचित सांसद एंव लोसपाका वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतोले यही क्षेत्रबाट चुनावी मैदानमा उत्रने तयारीमा छन् भने लालकिशोर साह, जितेन्द्रकुमार यादव, विजयकुमार भगत र सर्वजित ठाकुरको नाम सिफारिस गरेको छ।

प्रेमगीत–३ लाई लिएर किन आयो चलचित्र क्षेत्रमा हलचल?

‘प्रेमगीत–३’लाई लिएर नेपाली फिल्मकर्मीहरू विभाजित भएका छन्। कोही हिन्दी भर्सनलाई नेपाली फिल्मसरह कर छुट दिनुपर्ने र कोही दिन नहुने पक्षमा उभिएका छन्।

सरकारको आग्रह लत्याउँदै सीपीसीको सुरक्षा रणनीति बैठकमा राष्ट्रपति भण्डारी सहभागी

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले बुधबार आयोजना गरेको भर्चुअल सम्मेलनमा राष्ट्रपति भण्डारीले रेकर्डेड भिडियो सन्देश पठाएको राष्ट्रपति कार्यालयले पुष्टि गरेको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
समाज

रैथाने धानको अनुसन्धान गरिँदै

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको केन्द्रीय वनस्पति अनुसन्धान विभागले सुदूरपश्चिमका तीन जिल्लामा रैथाने धानमा अनुसन्धान थालेको छ।
नेपाल समय
समाज

नाका नखुल्दा तिब्बतको च्याङ्‍ग्रा भित्रिन सकेन

व्यवसायीले मुस्ताङका च्याङ्‍ग्रा बजार भित्र्याएका छन्। बागलुङ, पर्वतसहित आसपासमा सोमबार च्याङ्‍ग्रा आइपुगेका हुन्। व्यवसायीले हप्तौँ लगाएर बर्सेनि दसैंमा च्याङ्‍ग्रा भित्र्याउँछन्। दसैँमा च्याङ्‍ग्राको माग उच्च हुन्छ।
नेपाल समय
समाज

शीत भण्डार सञ्चालनमा नआउँदा किसानलाई समस्या

किसानले उब्जनी गरेको फलफूल तथा तरकारी भण्डारण गर्ने स्थान नहुँदा जिल्लाका किसान तथा व्यवसायी समस्यामा परेका हुन्।
नेपाल समय
समाज

सुर्तीजन्य पदार्थको खोलमा ९० प्रतिशत चेतनामूलक सन्देश छाप्नुपर्ने

नेपालमा सुर्तिजन्य पदार्थबाट बनेका चुरोट खैनी लगायतको बट्टा ९० प्रतिशत चेतनामूलक सन्देश र घातक रङ्गिन चित्र छाप्नुपर्ने अनिवार्य भएको छ।
नेपाल समय
समाज

सात वर्षपछि मनकामना मन्दिर परिसरको सत्तल पुनर्निर्माण गरिँदै

वि.सं. २०७२ सालमा गएको गोरखा भूकम्पले क्षति पुगेको प्रसिद्ध धार्मिकस्थल गोरखाको मनकामना मन्दिर परिसरमा रहेको सत्तल पुनःनिर्माण हुने भएको छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना