शुक्रबार, मंसिर २३, २०७९

खाद्य वस्तु परीक्षण शुल्क चर्को, उपभोक्तालाई मार

प्रेम चन्द  |  काठमाडौं, आइतबार, चैत २९, २०७७

प्रेम चन्द

प्रेम चन्द

आइतबार, चैत २९, २०७७, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं- खाद्य वस्तुको गुणस्तर कायम गर्दै उपभोक्तालाई स्वस्थ, सुरक्षित र पौष्टिकयुक्त खाद्यान्नको उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने दायित्व हो खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको।

विभागले विभिन्न उपभोग्य वस्तु तथा खाद्य पदार्थको मापदण्डसमेत निर्धारण गर्दै आएको छ।
विभागले हालै विभिन्न १० थरी तरकारी एवम् फलफूलको मापदण्डसमेत निर्धारण गरेको छ। गत माघ २६ मा मात्रै विभागको सिफारिसमा कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयले राजपत्रमा सूचना जारी गर्दै विभिन्न तरकारी एवम् फलफूलको मापदण्ड निर्धारण गरेको छ।

विभिन्न थप वस्तुको प्रशोधन गर्दा प्रयोग हुने रासायनिक पदार्थको प्रयोगको मात्रा विभागले निर्धारण गरेको छ। जस्तै खाद्य पदार्थ प्रशोधनका लागि प्रयोग गरिने माइकोटक्सिनको मात्रा प्रतिकेजी १५ मिलिग्रामभन्दा बढी हुन नहुने राजपत्रमा उल्लेख गरेको छ।

त्यस्तै फलफूल तथा तरकारीमा जिवनाशक विषादी प्रयोग गर्दा उपभोग्य अवधिसम्म सिमित मात्रामा मात्रै हुनुपर्ने मापदण्ड विभागले बनाएको छ। स्याउमा २७ किसिमका जिवनाशक विषादी प्रयोग हुने गरेकोमा मिथोमाइलको अधिकतम मात्रा प्रतिकेजी ०.३ मिलिग्राम मात्रै हुनुपर्ने मापदण्ड छ।

यस्तै केरा, बन्दा, करेला, कोभीलगायतमा पनि विभागले जिवनाशकको प्रयोगबारे मापदण्ड बनाएको छ।
खाद्य ऐनअनुसार विगतदेखि नै विभिन्न वस्तुको गुणस्तर कायम गर्दै आएको विभागले वस्तुको गुणस्तरमा शंका लागेमा परीक्षण गर्न सक्ने छुट उपभोक्तालाई पनि दिएको छ तर चर्को शुल्क तिरेर।
विभागले हाल तोरीको तेलको नमुना परीक्षणको शुल्क ११ सय रुपैयाँ निर्धारण गरेको छ। त्यस्तै वनस्पति तेलमा शंका लागेमा उपभोक्ताले ५५० रुपैयाँ तिरेर मात्रै परीक्षण गर्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ। घ्यूउको नमुना परिक्षणका लागि ७५० रुपैयाँ, दुधको परीक्षण ६५० रुपैयाँ, दहीको ८५० रुपैयाँ, मख्खनको नमुना परीक्षणका लागि १ हजार ४०० रुपैयाँ परीक्षण शुल्क तोकिएको छ। 

विभागले मासु तथा मासुजन्य पदार्थको नमुना परीक्षणका लागि ९०० रुपैयाँ, चिनीको नमुना परीक्षणका लागि ६५० रुपैयाँ, महको नमुना परीक्षणका लागि १ हजार ५० रुपैयाँ र चाउचाउको गुणस्तर परीक्षणका लागि ८०० रुपैयाँ निर्धारण गरेको छ। ‘बिडम्बनाको कुरा उपभोक्ताले परीक्षणका लागि चर्को शुल्क तिर्नु पर्छ’ उपभोक्ता अधिकारकर्मी प्रेमलाल महर्जन भन्छन्, ‘परीक्षण नगरीकनै ढुक्कसँग उपभोग गर्न सक्ने अवस्था पनि छैन।’

उपभोक्ताकर्मी महर्जनले भनेजस्तै तेल, महलगायतका वस्तु उपभोक्ताले ढुक्कसँग उपभोग गर्न सक्ने अवस्था नरहेको स्वयम् खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागकै तथ्यांकबाट पनि देखिन्छ।

विभागले चालू आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ को साउनदेखि फागुनसम्म तेल तथा घ्यू जन्य वस्तुका १९ नमुना मापदण्डविपरीत रहेका पाइएको छ। अर्थात् १९ नमुना खानयोग्य नरहेको पुष्टि भएका हुन्। ‘विभागकै परीक्षणबाट ढुक्कसँग उपभोग गर्न सक्ने अवस्था देखिएको छैन’ उपभोक्ता अधिकारकर्मी महर्जन भन्छन्, ‘त्यसैले उपभोक्तालाई शंका लागेको मह, घ्यू परीक्षणका लागि निशुल्क परीक्षणको व्यवस्था गरिनुपर्छ।’ 

चालू आर्थिक वर्षको ८ महिनामा पिउने पानी, दुध तथा दुग्धजन्य पदार्थ, दाना तथा विभिन्न खाद्यान्नका नमुना परीक्षण गर्दा १२७ वटा नमुना उपभोग गर्नयोग्य नरहेको पाइएको विभागको तथ्यांक छ।

विभागले आफ्नो वार्षिक नीति तथा कार्यक्रमअनुसार परीक्षण गर्दै आएको छ।

विशेष गरी उत्पादन, आयात तथा निर्यात गर्न चाहने व्यवसायीले खाद्य वस्तुको परीक्षण विभागमार्फत् गराउँदै आएका छन्। व्यवसायीबाहेक सर्वसाधारणले खाद्य वस्तुको नमुना परीक्षणका लागि महंगो भएकै कारण विभागमा नआउने गरेको उपभोक्ताकर्मीहरुको आरोप छ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले कुनै खाद्य वस्तुको गुणस्तर परीक्षणका लागि तोकिएको शुल्क महंगो भएको स्वीकार गरेको छ। विभागका प्रवक्ता मोहनकृष्ण महर्जनले उपभोक्ताको सन्दर्भमा केही महंगो भए पनि अन्य मुलुकको तुलनामा नेपालमा परीक्षण शुल्क त्यति धेरै नरहेको जिकिर गरे। ‘अन्य मुलुकको तुलनामा त्यति धेरै महंगो होइन’ ‘प्रवक्ता महर्जनले भने, ‘हाम्रो मुलुकको सन्दर्भमा अलि महंगो लाग्नु स्वभाविक हो।’

प्रवक्ता महर्जनले उपभोक्तालाई खाद्य वस्तुको गुणस्तरमा शंका लागेमा आफैं विभागमा आउनुभन्दा पनि विभागमा उजुरी गर्न आग्रह गरे। ‘आफैं परीक्षण गर्दा शुल्क पनि महंगो छ’ उनले भने, ‘गुणस्तरमा शंका लागेमा कसको उत्पादन हो? विभागमा उजुरी गर्दा हुन्छ। उजुरी गरेमा उपभोक्तालाई परीक्षण शुल्क पनि तिर्नु पर्दैन। हामीले कारबाही प्रक्रियामा जान पनि सजिलो हुन्छ।’

कुनै उपभोक्ताले आफ्नै खर्चमा कुनै वस्तुको गुणस्तर परीक्षण गरेमा कैफियत पाइए विभागले कारबाही प्रक्रियामा जान नपाइने उनको भनाइ थियो।


प्रकाशित: April 11, 2021 | 11:47:00 काठमाडौं, आइतबार, चैत २९, २०७७

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

सकियो समानुपातिक मतगणना, तीन दिनमा सिट बाँडफाँट हुने

निर्वाचन आयोगका अनुसार आज साँझ प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैको गणना सकिएको हो। प्रत्यक्षतर्फको गणना हिजै सकिएको थियो भने समानुपातिक गणना भइरहेको थियो।

जनैसुपारी फिर्ता भएपछि युवतीले त्यागिन् प्राण, परिवारको जाहेरीमा युवक पक्राउ

युवतीको मृत्यु भएसँगै परिवारका सदस्यले घटना शंकास्पद रहेको भन्दै प्रहरीमा जाहेरी दिएका छन्। बुद्धनगर घर भएकी २७ वर्षीया पुष्पा न्यौपानेले सुधन संग्रौलाको घरबाहिर पुगेर साँझ सवा ७ बजे आफूलाई आगो लगाएकी थिइन्। सख्त घाइते भएको अवस्थामा युवतीलाई अस्पताल लगिएको थियो।

सत्ताको राइँदलोमा माओवादी, प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्रीको अफर दिएर कांग्रेसबाट छुट्याउने एमाले रणनीति

पार्टी सभापति देउवादेखि महामन्त्री गगन थापासहित आधा दर्जन प्रधानमन्त्रीको आकांक्षी रहेका बेला माओवादीले कांग्रेसभित्रको घरझगडाको फाइदा उठाउन खोजेको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा छ।

समानुपातिकको मतगणना मंगलबार सकिने, त्यसपछि के हुन्छ प्रक्रिया?

प्रतिनिधिसभामा सो प्रणालीतर्फ हालसम्म एक करोड चार लाख ३० हजार चार सय ३९ मतगणना सकिएको छ।

आफूलाई निर्णायक दाबी गर्ने माओवादीका तीन दाउ

शनिबार र आइतबार माओवादी मुख्यालय पेरिसडाँडामा बसेको पदाधिकारी बैठकले दुईथरी कुरा बाहिर ल्यायो। पहिलो दिन अर्थात् शनिबारको बैठकमा माओवादीले एमालेसहितका अन्य दलसँग पनि सहकार्य गर्न सकिने कुरा बाहिर ल्यायो। तर आइतबारको बैठकमा भने सो कुरालाई ढाकछोप गरेर वर्तमान सत्ता गठबन्धनकै नेतृत्वमा सरकार बन्नेबारे छलफल भएको बताइयो।

न निर्णय न टेन्डर ! आफ्नै शोरुमबाट वडाध्यक्षका लागि भनेर मेयरले किनिन् १० मोटरसाइकल

करिब ४० लाख रुपैयाँ सरकारी बजेट दुरुपयोग गरी नगर कार्यपालिकामा प्रस्ताव नै नलगी स्वमर्जी मोटरसाइकल किनेपछि मेयर शाही विवादमा तानिएकी छन्।

कांग्रेस केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउन नेता महरको माग

नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य नैनसिंह महरले कांग्रेसले तत्काल केन्द्रीय समिति बैठक बोलाएर आम निर्वाचनको समीक्षा र गठबन्धन तथा दलभित्र भएका घात-अन्तरघातको छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

नेपाल–भारत सीमामा ढुंगा हानाहान

दार्चुलास्थित नेपाल–भारत सीमामा तनाव भएको छ। भारतीय नागरिकले नेपाली नागरिकमाथि ढुंगा प्रहार गरेको बताइएको छ।

संसद्‍मा हुने १२ मध्ये ५ वटाले राष्ट्रिय दलको मान्यता नपाउने

७ वटा दलले समानुपातिकको थ्रेसहोल्ड कटाएर राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउने भएका छन् भने पाँच वटा राष्ट्रिय दल नहुने भएका छन् ।

विश्वकपमा मेस्सीले तोडे म्याराडोनाको रेकर्ड

त्यसै क्रममा टिमका लागी एक गोल गरेका अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनेल मेस्सीले आफ्ना देशका लिजेन्ड खेलाडी डिएगो म्याराडोनाको किर्तीमान तोडेका छन्।

थप समाचार

नेपाल समय
समाज

जडीबुटीको व्यापारबाट चलेको जीविका

कालीकोटको थिप्पु गाउँपालिका-१ घोचापावाडाका ५५ वर्षीय राजबहादुर रोकाया काँधमा जडीबुटी राखिएको झोला बोक्दै कञ्चनपुरका गाउँ सहर चहार्दै हिँड्छन्।
नेपाल समय
समाज

लखन थापा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल रंगशाला तीन वर्षदेखि अलपत्र

जिल्लाको इस्मा गाउँपालिका–६ अम्मरपुर बुल्मचौरमा निर्माण गर्न लागिएको रंगशालाको पहिलो चरणको काम विक्रम संवत् २०७६ चैतमा सम्पन्न भए पनि दोस्रो चरणको काम सुरू हुन सकेको छैन।
नेपाल समय
समाज

पर्साका किसानलाई गहुँ छर्न मल अभाव

किसान यतिखेर गहुँ खेती गर्नका लागि आवश्यक पर्ने उन्नत जातको बीउ, रासायनिक मलको जोहो र खेतको सरसफाइ तथा जोताइँमा लागेका छन्।
नेपाल समय
समाज

पल्पाको रामपुरमा सार्वजनिक जग्गा संरक्षण अभियान सुरु

सार्वजनिक जग्गा ओगटेर बनाइएका संरचना हटाएर जग्गा संरक्षणमा यहाँका जनप्रतिनिधि, राजनीतिक दललगायतका सरोकारवाला निकायले जोड दिएका छन्।
नेपाल समय
समाज

कालीकोटमा आयोडिनयुक्त नुन अभाव

कालीकोटमा साल्ट ट्रेनिङ कर्पोरेशनले आयोडिनयुक्त नुन बिक्री गर्दै आएकोमा ठेकेदारले नुन ढुवानी नगर्दा अभाव भएको हो।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना