मंगलबार, कार्तिक ९, २०७८

एक वर्षसम्म पालभित्रै रेल, गुड्‌ने अझै टुंगो छैन

जयन्त ठाकुर  |  काठमाडौं, शनिबार, असोज २, २०७८

जयन्त ठाकुर

जयन्त ठाकुर

शनिबार, असोज २, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

जनकपुरधाम– रेल ढाकिएको पाल धुजाधुजा हुन थालेको छ। रेलका कतिपय पार्टपुर्जामा खिया लाग्न थालेको छ। ठाउँठाउँमा रेल्वे लिकका क्लिप चोरी हुन थालेका छन्। स्टेसनका झ्यालका सिसा फुटिसकेका छन् र बरण्डा पनि चिराचिरा परिरहेको छ। तर नयाँ रेल गुड्ने कुनै संकेत छैन।

एक वर्षअघि आजकै दिन अर्थात् असोज २ गते दुई सेट रेल जनकपुर ल्याइएको थियो। नेपाली झण्डाको रङमा रंगिएका रेल्वे सेट हेर्न कोरोना महामारीको परवाह नगरी हजारौं नागरिकको भीड जम्मा भएको थियो। कुर्था–जनकपुरधाम–जयनगरसम्म नयाँ रेलमा आवतजावत गर्न पाइने भएपछि आसपासका नेपाली निकै उत्साहित भएका थिए।

‘कोइलाबाट चल्ने ट्रेन देखें, स्टिम इन्जिनवाला ट्रेन पनि देखें आधुनिक ट्रेन आफ्नै जन्मभूमिमा गुडेको देख्ने धोको छ। पूरा हुने संकेत छैन।’ 
करिब एक अर्ब रुपैयाँमा किनिएको दुवै सेट रेलको ट्रायल असोज २ गते भारतको जयनगरदेखि जनकपुरधामको कुर्था रेल्वे स्टेसनसम्म गरिएको थियो। ती रेल सेट ट्रायलपछि धनुषाको इनर्वा स्टेसनमा पालले ढाकेर राखिएको छ। जबकि रेल आइपुगेकै दिन डेढ महिनाभित्रै सञ्चालनमा आउने दाबी गरिएको थियो। 

नेपाल रेलको ब्रोडगेज रेलको नयाँ इन्जिन आएको थाहा पाएर गत वर्ष हेर्न जानेमध्ये एक थिए ७८ वर्षीय हासिम नदाफ। उनी एक वर्षसम्म पनि रेल पालले छोपेर राखेको देख्दा नदाफ निराश छन्। उनी भन्छन्, ‘कोइलाबाट चल्ने ट्रेन देखें, स्टिम इन्जिनवाला ट्रेन पनि देखें आधुनिक ट्रेन आफ्नै जन्मभूमिमा गुडेको देख्ने धोको छ। पूरा हुने संकेत छैन।’ 



स्थानीय प्रतापकुमार भगतलाई पनि रेल आएको दिन वैदेशिक रोजगारमा गएको छोरो घर फर्केपछि जस्तो खुसी लागेको थियो। उनले रेल गुड्ने आशा फेरि निराशामा परिणत हुन थालेको बताए।

रेल गुडाउन के छ समस्या ?

जनकपुरदेखि जयनगरसम्म रेल्वे ट्र्याक तयार छ। रेल सञ्चालन गर्न के समस्या छ त? नेपाल रेल्वे कम्पनीका नवनियुक्त प्रबन्ध सञ्चालक निरञ्जन झा तत्काल रेल गुड्ने अवस्था नरहेको बताउँछन्। दुई सेट रेल खरिद भएर आइसके पनि कानुनी तथा प्राविधिक जटिलताका कारण तत्काल रेल सञ्चालन हुने अवस्था नरहेको उनले बताए। ‘रेलसम्बन्धी कानुन प्रतिनिधिसभाबाट पारित भइसकेको छैन। प्राविधिक विषयमा पनि समस्या छ,’ झाले भने। 

रेल्वे ट्र्याक, स्टेसन, भवन, कर्मचारी आवास निर्माण गरेको भारतको इस्कन कम्पनीले अझै नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको छैन। भारतीय निर्माण कम्पनीले भौतिक संरचना नेपाललाई हस्तान्तरण नगरेकाले पनि रेल गुडाउन समस्या रहेको झा बताउँछन्। 


भाडा निर्धारण, यात्रु बिमा, दुर्घटना लगायतबारे कुनै मापदण्ड बनाइएको छैन। संसद्मा विचाराधीन विधेयक पारित भए रेल सञ्चालनका लागि सहज हुने उनको भनाइ छ।

रेल सञ्चालनको प्राविधिक सहयोगका लागि नेपाल सरकार अनिच्छुक देखिएको भन्दै भारतको कोकण रेल्वे कम्पनीले केही साताअगाडि मात्रै सम्झौता रद्द गर्नेसम्मको चेतावनी दिइसकेको छ।

नेपाल सरकारले भुक्तानी नगरेको भन्दै कोकणले सम्झौता रद्द गर्ने भन्दै रेल्वे कम्पनीलाई पत्र पठाएको थियो। झाले कोकण कम्पनीलाई सम्झौताअनुरूप रकम भुक्तानी प्रक्रिया अगाडि बढाइएको जानकारी दिए। 

कोइला इन्जिनदेखि आधुनिक इन्जिनसम्मको यात्रा

१९९४ सालमा विवाह पञ्चमीका दिन तत्कालीन इस्ट कम्पनीले महोत्तरी जंगलबाट सखुवाको गोलिया काठ ओसार्न निर्माण गरेको जनकपुर रेल्वे महोत्तरीको बिजुलपुराबाट भारतको जयनगरसम्म सञ्चालनमा आएको थियो। रेल्वेको लम्बाइ ५२ किमि थियो। २०५९ सालमा आएको बाढीबाट विग्ही पुल क्षतिग्रस्त भएयता रेल सेवा जनकपुरदेखि जयनगर २९ किलोमिटरमा सीमित भयो। सुरुमा कोइला तथा दाउरा प्रयोग गरी चलाइएको थियो। २०१८ सालदेखि यात्रु ओसारपसार हुन थियो।


रेल्वेलाई व्यवस्थित गर्ने उद्देश्यले २०२१ सालमा नेपाल यातायात संस्थान अन्तर्गत राखियो। २०२५ सालमा यसको नाम जनकपुर–जयनगर रेल्वे राख्ने निर्णय भयो। रेल्वेको पहिलो प्रबन्धकका रूपमा टेकजंग थापा नियुक्त भएका थिए। २०५८ मंसिर मसान्तमा यातायात संस्थान विघटन भयो र २०६१ जेठ १८ गते रेल्वे सेवालाई नेपाल रेल कम्पनीका रूपमा कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयमा दर्ता गरिएको थियो।।

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात व्यवस्था मन्त्रालयअन्तर्गत रेल विभाग गठन भएपछि त्यसले हेर्दै आएको छ। जनकपुर रेल्वे व्यवस्थापनले २०६० भदौमा जनकपुर रेल्वे वर्तमान अवस्था र सुधार हुनुपर्ने कुराहरू समेटेर सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएको थियो। जसमा ७५ प्रतिशत रेल्वे ‘स्लिपर’ जीर्ण भइसकेको, सिग्नल र टेलिकम्युनिकेसनको व्यवस्था नभएकाले सूचना आदानप्रदान गर्न कठिनाइ हुने गरेको, इन्जिन र यात्रुवाहक कोचको मर्मत गर्नुपर्नेलगायत विषयप्रति ध्यानाकर्षण गराइएको थियो।



प्रकाशित: September 18, 2021 | 09:34:07 काठमाडौं, शनिबार, असोज २, २०७८
जयन्त ठाकुर

जयन्त ठाकुर

ठाकुर नेपाल समयका प्रदेश २ प्रतिनिधि हुन्।
काठमाडौं, शनिबार, असोज २, २०७८

थप समाचार

बालविवाहको अभियोगमा बेहुलाबेहुलीसहित चार जना पक्राउ

सुनसरीको इटहरीमा बालविवाह गरेको अभियोगमा बेहुलाबेहुलीसहित चार जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।

निर्वाचन भएको चार वर्षपछि भएको पुनः मतगणनामा पराजित उम्मेदवार विजयी

महोत्तरीको एक स्थानीय तहको वडामा निर्वाचन भएको चार वर्षपछि भएको पुनः मतगणनामा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी रहँदै पराजित भएका उम्मेदवार विजयी भएका छन्।

निर्वाचन भएको चार वर्षपछि महोत्तरीको एक वडामा पुनः मतगणना हुँदै

महोत्तरीको एक स्थानीय तहको वडामा पुनः मतगणना गर्ने उच्च अदालतको आदेशलाई सर्वोच्चले सदर गरेपछि आज पुनः मतगणना हुँदैछ।

प्रदेश २ उद्योग स्थापनाका लागि उर्वरभूमि : मुख्यमन्त्री राउत

प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले प्रदेशका सबै जिल्ला उद्योग स्थापनाका लागि उर्वरभूमि भएको बताएका छन्।

जनकपुरधाममा तीन दिवसीय महिला हस्तकला प्रदर्शनीको आयोजना हुने

कोरोना संक्रमणको त्रासका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हस्तकला निर्यात व्यापार खस्किँदै गइरहेको समयमा देशभित्रै उत्पादित सामग्रीलाई बजार प्रदान गर्ने उद्देश्यले जनकपुरधाममा तीन दिवसीय महिला हस्तकला प्रदर्शनी हुने भएको छ।

पीडित किसानलाई प्रतिकट्ठा ४० किलो धान दिने वडाध्यक्ष साहको घोषणा

जनकपुरधामका एक जनप्रतिनिधिले बेमौसमी वर्षाका कारणले अन्‍नबालीमा क्षति भएका किसानलाई राहत दिने घोषणा गरेका छन्।

ट्रेंडिंग

नेपाल समय
समाज

प्रहरीमा अब कसैलाई पनि 'तँ' नभन्‍न गृहमन्त्रीको निर्देशन

गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणले तीन वटै सुरक्षा निकायका प्रमुखलाई बोलाएर कसैलाई पनि 'तँ' नभन्‍न निर्देश दिएका छन्।
नेपाल समय
प्रदेश न. २

यसरी कानुनी राज्यको उपहास गर्दैछ सीके राउतको जनमत पार्टी

‘स्वतन्त्र मधेस गठबन्धन’ नारा त्यागेर २०७५ फागुन २४ मा सरकारसँग शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आउने सहमति गरी गठन भएको जनमत पार्टी अराजक गतिविधिमा उत्रिएको छ।
नेपाल समय
कला/साहित्य

'विभेद गर्ने काठमाडौं अब फर्कन्न'

कुनै बेला बागमती करिडोरमा माछा तार्दै गर्दा मैले कामेश्वरलाई सोधेको थिएँ, ‘के रहेछ त जिन्दगी?’
नेपाल समय
प्रदेश न. २

अराजक बन्दै सीके राउतको दल, खानेपानीका हाकिमलाई अर्धनग्न पारेर नगर घुमाइयो

अविरल वर्षाका कारण जनकपुरधाम जलमग्न भएपछि ढल निर्माणमा अनियमितता भएको भन्दै सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीका कार्यकर्ताले नेपाल खानेपानी संस्थान जनकपुरधामका निमित्त प्रमुखलाई कुटपिट गर्दै नगर घुमाएका छन्।
नेपाल समय
शिक्षा

शिक्षक महासंघले २८ कात्तिकदेखि सडक आन्दोलन गर्ने

नेपाल शिक्षक महासंघले कार्तिक २८ गतेबाट देश भरिकै शिक्षक कर्मचारीलाई काठमाडौंमा उपस्थित गराई दबाबमूलक सडक आन्दोलन गर्ने जनाएको छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : info@nepalsamaya.com nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • सम्पादकीय निर्देशक
    मुमाराम खनाल
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
Copyright © 2021. Design & Development by Cn’C