बुधबार, असोज १२, २०७९

तनहुँको प्राणी उद्यानलाई जग्गा दिएकाले चार वर्षसम्म मुआब्जा पाएनन्

नेपाल समय  |  काठमाडौं, सोमबार, भदौ २८, २०७८

नेपाल समय

नेपाल समय

सोमबार, भदौ २८, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

पोखरा- संघीय सरकारले २०७३ साल माघ २० गते तनहूँको भानु नगरपालिका र व्यास नगरपालिकाका दुई-दुई वटा वडा समटेर भानुभक्त प्राणी उद्यान निर्माण गर्ने निर्णय गरेको थियो। मन्त्री परिषदको सो निर्णय २०७४ वैशाख १८ गतेको राजपत्रमा प्रकाशित भएपछि छिर्कन भन्ने स्थानमा कार्यालय स्थापना गरी प्राणी उद्यानको काम सुरु भएको थियो। 

सो उद्यान बनाउन सरकारले व्यास नगरपालिका वडा नम्बर ११ र १२ तथा भानु नगरपालिका वडा नम्बर ५ र ६ मा पर्ने ८ वटा सामुदायिक वन, ५ वटा कबुलियती बन तथा ऐलानी जग्गा अधिग्रहण गर्ने निर्णय समेत गर्‍यो। सो निर्णयमा करिब ७० रोपनी निजी जग्गा पनि अधिग्रहण गर्ने समेटिएको थियो। 

सबै गरेर तनहुँका दुई नगरपालिकाको करिब ४ सय २५ हेक्टर क्षेत्रफल जग्गा भानुभक्त प्रााणी उद्यानको नाममा आएको थियो। 

खेतीपाती गर्न छोडिएको, झाडीले अतिक्रमण गरेको आफ्नो जग्गा सरकारले अधिग्रहण गरेर प्राणी उद्यान निर्माण गर्ने र उचित मुआब्जा पनि मिल्ने भएपछि करिब १ सय २६ परिवारले चार वर्ष अघि आफ्नो लालपुर्जा मालपोत कार्यालयमा लगेर बुझाएका थिए। 

साथै उनीहरुले उद्यान निर्माण भएर पूर्ण रुपमा सञ्चालन भएपछि पर्यटकहरु आउँछन् र स्वरोजगार तथा अरु रोजगारी सिर्जना हुने आशा पनि पालेका थिए। 

लालपुर्जा बुझाएपछि मुआब्जा पाउने आशामा बसेका जग्गाधनीहरु अहिले चार वर्ष वितिसक्दा पनि आशामै बसिरहेका छन्। ‘चार वर्षसम्म केही पाईएन, न त खेती गरेर खान पाईयो।’ प्राणी उद्यान जग्गा सरोकार समितिका संयोजक हर्कबहादुर कार्कीले नेपाल समयसँग भने, ‘जग्गा प्रयोग गरौं भनेपनि मालपोत कार्यालयमा रोक्का भएको छ।’ 

जग्गा प्रयोगमा रोक्का मात्रै होईन, आँफैले संरक्षण गरेर हुर्काएका सामुदायिक बनबाट एउटा छेस्को समेत उठाउन उनीहरुले पाउँदैनन्। आफुले प्रयोग गरिरहेको सामुदायिक बन प्राणी उद्यानलाई बुझाएर उनीहरुले समाज भन्दा टाढा चुँदीमा रहेको बन प्रयोग गरिरहेका छन्। 

भोगचलन गरिरहेको जमीनको मुआब्जा चार वर्षसम्म नपाउँदा जग्गाधनीहरु अहिले आक्रोशित भएका छन्। यो आर्थिक वर्षसमम्मा मुआब्जा नपाए प्राणी उद्यानलाई जग्गा नदिने चेतावनी समेत उनीहरुले दिएका छन्। 

‘अहिले निकुञ्जले हामीलाई छेस्को काट्न दिएको छैन, यदि यो सालसम्ममा मुआब्जा नपाए, हामीले निकुञ्जलाई छेस्को निकाल्न दिँदैनौं।’ समितिकी सदस्य गिता शाहीले भनिन्। उनले सरकारले जनतालाई मुआब्जा दिन आनकानी गरिरहेको आरोप समेत लगाईन्। 

तर उद्यान कार्यालयका प्रमुख रुपक महर्जनले मुआब्जा निर्धाराण भईसकेको र राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागमा सिफरिस पनि पठाईसकिएको दावी गरे। कार्यालय मार्फत उद्यानको काम सुरु भएपछि तनहूँका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सागर आचार्यको संयोजकत्वमा मुआब्जा निर्धारण समिति गठन गरिएको थियो। समितिमा उद्यानका अधिकारी र जग्गा सरोकार समितिका पदाधिकारी पनि सदस्य थिए। 

महर्जनले कुन निजी जग्गाको लागि ५० करोड रुपैंया मुआब्जा सिफारिस गरिएको दावी गरे। उनका अनुसार जग्गाको प्रकृति अनुसार उच्चतम ६ लाख र न्युनतम ४ लाख रुपैंया प्रतिरोपनी जग्गाको मुआब्जा निर्धारण गरिएको बताए। 

तर जग्गाधनीहरु भने यो दरप्रति असन्तुष्ट रहेका छन्। उनीहरुले समितिमा उच्चतम ७ लाख र न्युनतम ५ लाख रुपैंया माग गरेका थिए। तर समितिले उनीहरुको मागलाई वेवास्ता गरेको उनीहरुको गुनासो छ। ‘हामीले गरेको मागलाई वेवास्ता गरेर, सिडिओ सापले लकडाउनको मौका छोपेर थोरै मुल्य राखेर सिफारिस गर्नुभएको रहेछ।’ स्थानीय जग्गा धनी नारायण शाहीले भने। 

उद्यान प्रमुख महर्जनले भने, कर्मचारीको व्यवस्थापन भद्रगोल भएका कारण समस्या भएको बताए । ‘पुँजीगत खर्च चलाउन कर्मचारी व्यवस्थापन छैन, त्यसैले समस्या भएको छ।’ उनले भने । उनका अनुसार कार्यालयमा कर्मचारीको स्थायी दरबन्दि छैन। सबै कर्मचारीहरु अस्थायी छन्। ती कर्मचारी पनि देशभरका निकुञ्ज र संरक्षण क्षेत्रबाट काज सरुवा गरेर ल्याईएका हुन्। 

महर्जन स्वयम लाङ्टाङ् राष्ट्रिय निकुञ्जबाट काज सरुवामा यहाँ आएका हुन्। साथै अन्य रेञ्जर र फोरेष्टरहरु पनि विभिन्न निकुञ्जहरुबाट ल्याईएकाले काम गर्न समस्या भएको छ। यसैगरी कार्यालयमा कति कर्मचारी रहने भन्ने पनि प्रष्ट छैन। दुई वर्ष अगाडी कार्यालयमा १७ जना कर्मचारी थिए, गत वर्ष १६ जना भए अब यो वर्ष कति जना कर्मचारी रहने भन्ने अझैसम्म पनि जानकारी नभएको उनले बताए। 

स्थायी कर्मचारीको अभावमा आर्थिक कारोवार गर्न नमिल्ने भएकोले चाहेर पनि धेरै काम गर्न नसकिएको महर्जनका गुनासो छ। यसका बाबजुद पनि कार्यालयले आफ्नो जग्गालाई तारवारले घेरेको छ, भने एउटा बाघ थुन्ने खोर पनि निर्माण गरेको छ। 


प्रकाशित: September 13, 2021 | 10:20:00 काठमाडौं, सोमबार, भदौ २८, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

चीनमा सैन्य 'कू' को हल्ला, राष्ट्रपति सी नजरबन्दमा छन् त?

सोसल मिडियामा भने सीबारे अनेकन 'हल्ला' भइरहेका छन्। चीनियाँ राष्ट्रपति सीलाई वास्तवमा के भएको भन्‍ने कुरालाई सहजै भन्‍न सकिँदैन।

समान अवसरको मागसहित शेखर समूहले खवरदारी सभा गर्ने

नेपाली कांग्रेसको डा. शेखर कोइराला समूहले पार्टीभित्र समान अवसर र न्यायका लागि खवरदारी सभा आयोजना गर्ने भएको छ।

लेखक केशव दाहालको 'माधवी ओ माधवी' सार्वजनिक

'मोक्षभूमि' उपन्यासका लेखक केशव दाहालको गैरआख्यान निर्बन्ध लेखन संगालो 'माधवी ओ माधवी' शुक्रबार विमोचन गरिएको छ।

काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्र : पुराना दललाई स्वतन्त्र र नयाँ दल चुनौती

स्वतन्त्रदेखि झिनामसिनाका पार्टीबाट उम्मेदवारी घोषणा गरिएपछि संघीय राजधानीसमेत रहेको काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्रमा ठूला दलहरूलाई चुनाव जित्न गठबन्धनको भर। गठबन्धन गर्दा कांग्रेसको सुरक्षित किल्ला अन्य दललाई सुम्पिनुपर्ने बाध्यता।

वित्तीय संघीयता मजबुत बनाउन राजनीतिक र प्रशासनिक इच्छाशक्ति आवश्यक

राजस्व बाँडफाँटका कतिपय मुद्दामा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीयबीच समन्वय अभाव देखिन्छ। यसका लागि वित्तीय हस्तान्तरण ऐनमा केही संशोधन गरेर अगाडि बढ्न आवश्यक छ।

कार्यकालपछि राष्ट्रपति भण्डारीले राजनीतिक नेतृत्व गरे अति राम्रो : गोकुल बाँस्कोटा

बिहीबार ट्विट गर्दै बाँस्कोटाले पूर्वराष्ट्रपतिले राजनीति गर्नु हुँदैन भन्ने कानुनी व्यवस्था नरहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्रपतिलाई राजनीतिक नेतृत्व लिन सुझाव दिएका हुन्।

ब्याजदर बढेपछि व्यापारी र बैंकर्सबीच द्वन्द्व, हस्तक्षेप नगर्ने पक्षमा राष्ट्र बैंक

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएको विषयमा निजी क्षेत्रका उद्योगी र व्यापारी असन्तुष्ट छन्। निक्षेपको ब्याज बढाउँदा कर्जाको पनि ब्याज बढ्ने भएकाले त्यसले उद्योग र व्यापार सञ्चालनमा नकारात्मक असर पार्ने भन्दै उनीहरू असन्तुष्ट बनेका हुन्।

निधिले छोडे पनि धनुषा-३ मा गठबन्धनको हानाथाप, को बन्ला जुलीको प्रतिस्पर्धी?

उता २०७४ सालमा धनुषा ३ बाट निर्वाचित सांसद एंव लोसपाका वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतोले यही क्षेत्रबाट चुनावी मैदानमा उत्रने तयारीमा छन् भने लालकिशोर साह, जितेन्द्रकुमार यादव, विजयकुमार भगत र सर्वजित ठाकुरको नाम सिफारिस गरेको छ।

प्रेमगीत–३ लाई लिएर किन आयो चलचित्र क्षेत्रमा हलचल?

‘प्रेमगीत–३’लाई लिएर नेपाली फिल्मकर्मीहरू विभाजित भएका छन्। कोही हिन्दी भर्सनलाई नेपाली फिल्मसरह कर छुट दिनुपर्ने र कोही दिन नहुने पक्षमा उभिएका छन्।

सरकारको आग्रह लत्याउँदै सीपीसीको सुरक्षा रणनीति बैठकमा राष्ट्रपति भण्डारी सहभागी

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले बुधबार आयोजना गरेको भर्चुअल सम्मेलनमा राष्ट्रपति भण्डारीले रेकर्डेड भिडियो सन्देश पठाएको राष्ट्रपति कार्यालयले पुष्टि गरेको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
गण्डकी

तनहुँमा दुई बालिकाल‍ाई बलात्कारको कसुरमा एकजनालाई १९ वर्ष कैद

तनहुँ जिल्ला अदालतले भानु नपा–३ माझीवनका ३३ वर्षीय रमेश तामाङलाई १९ वर्ष कैद र दुवै पीडित बालिकालाई एक-एक लाख क्षतिपूर्ति दिने फैसला सुनाएको छ।
नेपाल समय
गण्डकी

खगराज अधिकारी प्रतिनिधिसभामा पनि सिफारिस

नेकपा एमालेका संगठन विभाग प्रमुख खगराज अधिकारीको नाम कास्की क्षेत्र नम्बर १ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा सिफारिस भएको छ।
नेपाल समय
गण्डकी

पृथ्वीसुब्बा फेरि प्रदेशमै लड्ने, खगराज पनि प्रदेश झर्ने

नेकपा एमालेका केन्द्रीय उपमहासचिव एवं गण्डकी प्रदेशका संस्थापक मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङ फेरि प्रदेशसभामै चुनाव लड्ने भएका छन् भने गण्डकीकै खगराज अधिकारी पनि प्रदेशमा झर्ने भएका छन्।
नेपाल समय
गण्डकी

गण्डकीका पूर्वमुख्यमन्त्री गुरुङ फेरि प्रदेश सभामै चुनाव लड्ने

नेकपा एमालेका केन्द्रीय उपमहासचिव एवं गण्डकी प्रदेशका संस्थापक मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङ फेरि प्रदेश सभामा नै चुनाव लड्ने भएका छन्।
नेपाल समय
गण्डकी

नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद : गण्डकी प्रदेशस्तरीय प्रतियोगिता आज सुरु हुँदै

प्रतियोगितामा गण्डकीका ११ जिल्लाका खेलाडी, प्रशिक्षक र व्यवस्थापक गरी तीन हजार २२३ जना सहभागी हुँदैछन्।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना