शुक्रबार, असोज ८, २०७८

संविधानले नदिएको बाटो हिँड्‌न खोज्दै एमाले

धीरज बस्नेत  |  काठमाडौं, आइतबार, भदौ २७, २०७८

धीरज बस्नेत

धीरज बस्नेत

आइतबार, भदौ २७, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय
आइतबार बसेको एमाले संसदीय दलको बैठक। तस्बिर : रासस

काठमाडौं- प्रतिनिधि सभाको नवौं अधिवेशन सुरु भएपछि प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेले लगातार संसद् अवरोध गरिरहेको छ। एमालेले तीन दिनसम्म पनि विरोधका कार्यक्रमलाई जारी राखेपनि सभामुख सापकोटाले संसद्‍का कामकारबाहीलाई अघि बढाइरहेका छन्। 

एमालेको अवरोधकै बीच नवौँ अधिवेशन सुरु भएका तीन दिनमा बजेट प्रतिस्थापनसम्बन्धी  विनियोजन विधेयक, राष्ट्र ऋण उठाउने विधेयक र आर्थिक विधेयक, २०७८ लगायतका विधेयक संसदमा पेस भएका छन्। तेस्रो दिनको दुई पटकसम्म बैठक सञ्चालनका लागि प्रयास भएपनि एमाले सांसदको नाराबाजीका सञ्चालन हुन सकेन। 

भदौ २५ गतेको बैठकमा त एमाले सांसद्हरुले मर्यादा पालकलाई टोक्नेदेखि माइक निकालेर सभामुखलाई ताक्नेसम्मको हर्कत देखाए। सार्वजनिक रूपमा एमाले सांसदका हर्कतको तीव्र आलोचना भएपछि आइतबार केही संयमित देखिएका एमाले सांसद्हरुले सभामुख सापकोटाले बैठक स्थगित गरेपछि पनि नाराबाजी गरिरहेका थिए। यथास्थितिमा बैठक चल्न नसक्ने भन्दै उनीहरूले सभामुखको वेल घेर्दै प्रदर्शन गरेका थिए। 


आइतबार संसद्‍मा अवरोध गर्दै एमाले सांसद।

संसद्‍को गतिरोध अन्त्य गर्न सभामुख सापकोटाले आइतबार सर्वदलीय बैठक राखेका थिए। तर, उक्त बैठकमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमाले सहभागी नै भएन। छलफलपूर्व एमाले प्रमुख सचेतक विशाल भट्टराई र संसद् खगराज अधिकारीले सभामुखसँग भेटेर पक्षपातपूर्ण व्यवहारको अन्त्य नभएसम्म संसद् चल्न नदिने जानकारी गराएका थिए। 

‘हामीले सर्वदलीय बैठकमा सहभागी नहुने कुरा सभामुखलाई जानकारी गरायौँ र पक्षपातपूर्ण व्यवहार सच्याउन माग गरेर फर्कियौँ,’ नेपाल समयसँग कुराकानी गर्दै सांसद् अधिकारीले भने, ‘सत्तापक्षको मतिहार जस्तो बनेर संसद्को सबैभन्दा ठूलो दललाई पेल्ने काम सभामुखले गर्नु भएको छ। पहिलो नम्बरमा यो रोकिनु पर्छ।’ 

भेटमा पक्षपातपूर्ण व्यवहारको अन्त्य नभएसम्म संसद् चल्न नदिने समेत उनीहरुले चेतावनी दिएका थिए। ‘नेकपा माओवादी केन्द्रले कारबाही गरेका चार सांसद् ( टोपबहादुर रायमाझी, लेखराज भट्ट, प्रभु शाह र गौरीशंकर चौधरी) लाई तुरुन्तै पदमुक्त गर्ने तर एमालेले कारबाही गरेका सांसद्लाई पदमुक्त नगरेर सभामुखले देखाएको पक्षपातपूर्ण व्यवहारको हामीले घोर भत्सना गर्‍यौँ,’  सांसद् अधिकारीले सुनाए। 

संसद् बैठक निरन्तर अवरोध भएपछि यसमा सहमति जुटाउन सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटा प्रयासरत छन्। उनले एमाले सांसदहरूसँग छलफल गरेपनि छलफलले सकारात्मक निकास ननिस्किएपछि सोमबार साढे २ बजे सभामुखले सर्वदलीय बैठक बोलाएको सभामुखको निजी सचिवालयले जानकारी दिएको छ। 

सभामुख अग्नि सापकोटाले माफी माग्नु पर्ने र एमालेले निष्काशनको कारबाही गरेका माधव नेपालसहितका १४ सांसद्लाई पदमुक्त गर्नु पर्ने माग राखेर संसद्‍मा अवरोध खडा गर्दै आएको छ। सत्तारुढ दलको पछि लागेर जबरजस्ती अध्यादेश र विद्येयक पेस गरेको तर आफ्नो पार्टीले कारबाही सिफारिस गरेका १४ सांसदलाई कारबाही नगरेको भन्दै एमाले सभामुखप्रति रुष्ट भएको हो। 


एमाले संसदीय दलको बैठकमा सहभागी सांसद।

एमाले सांसद्हरुले सभामुख सापकोटाले 'यस्तै व्यवहार देखाए अब फरक ढंगले अघि बढ्ने' चेतावनी दिन थालेका छन्। फरक ढंगले अघि बढ्ने भनेको के हो त? एमाले सांसद् तथा कार्यालय सचिव शेरबहादुर तामाङसँग हामीले यही जिज्ञासा राखेका थियौँ। उनका अनुसार फरक ढंगले अघि बढ्ने भनेको महाभियोग हो। 

‘उहाँ (सभामुख)ले गरेको पक्षपातपूर्ण व्यवहार माफी मागेर नसच्याए हामी महाअभियोग लगाउने गरी अघि बढेका छौँ,' सांसद तामाङले भने, 'दलले गरेको निर्णय नमान्ने र दल विभाजन गर्न मतियार बन्ने व्यक्तिलाई अब हामी सभामुखका रुपमा हेर्न सक्दैनौँ।’ उनका अनुसार यसका लागि एमालेले आन्तरिक छलफलसमेत अघि बढाएको छ। 

संविधानमा के छ व्यवस्था?

एमालेले महाभियोगका लागि तयारी र छलफल अघि बढाएको बताएपनि उक्त विषयमा भने नेपालको संविधानमा व्यवस्था नै छैन। वर्तमान संविधानको धारा ९१ मा सभामुख र उपसभामुखसम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ। उक्त धाराको उपधारा ६ मा सभामुख र उपसभामुखको पद रिक्त हुने व्यवस्था गरिएको छ। धारा ९१ को उपधारा ६ को खण्ड (ग)मा भएको व्यवस्था अनुसार सभामुखविरुद्ध 'निज (सभामुख/उपसभामुख)ले पद अनुकूल आचरण नगरेको भन्ने प्रस्ताव'मा छलफल हुन सक्छ। 

पद अनुकूलको आचरण नगरेको भन्ने प्रस्तावमाथिको छलफलमा सभामुखले बैठकको अध्यक्षता गर्न नपाउने व्यवस्था सोही धाराको उपधारा ७ मा व्यवस्था गरिएको छ। यस्तो प्रस्तावमाथि हुने छलफलमा सभामुखले भाग लिन र मतदान गर्न भने रोक लगाइएको छैन। 'सभामुख/उपसभामुखले पद अनुकूल आचरण नगरेको' भन्ने बाहेकका प्रस्तावमा हुने छलफलमा भने सभामुखले नै अध्यक्षता गर्न पाउनेछन्। 

सभामुख/उपसभामुखविरुद्ध पद अनुकूल आचरण नगरेको भन्ने प्रस्ताव दर्ता गर्नका लागि एक चौथाई सांसद आवश्यक पर्छन् भने यस्तो प्रस्ताव पारित गर्नका लागि दुई तिहाई मत आवश्यक पर्छ। एमालेसँग त्यस्तो प्रस्ताव दर्ताका लागि आवश्यक पर्ने एक चौथाई सदस्य भएपनि पारित गराउनका लागि आवश्यक पर्ने दुई तिहाई मत छैन। यस्तो प्रस्ताव दुई तिहाई मतका साथ पारित भएमा सभामुखको पद रिक्त हुने व्यवस्था छ।


संविधानमा भएको व्यवस्था।

संविधानले सभामुखमाथि महाभियोग लगाउने व्यवस्था नगरेको तर पद अनुकुलको आचरण नगरेको भन्ने प्रस्ताव पेस गर्न सकिने अधिवक्ता ओम प्रकाश अर्याल बताउँछन्। उनका अनुसार पद अनुकुल आचरण नगरेको भन्नु र महाभियोग भन्नु उस्तैउस्तै भए पनि एकै भन्न भने मिल्दैन। आफूविरुद्ध महाभियोग दर्ता भएको व्यक्तिले दैनिक कामकारबाही गर्न पाउँदैन।

'सभामुखले भने आफूविरुद्धको पद अनुकूलको आचरण नगरेको भन्ने प्रस्तावमा मात्र बैठकको अध्यक्षता गर्न पाउँदैनन्, अन्य विषयमा हुने छलफल र बैठकको अध्यक्षता गर्न पाउँछन्,' उनले भने, 'आफूविरुद्ध पद अनुकूलको आचरण नगरेको भन्ने प्रस्तावमाथिको छलफलमा पनि सहभागी हुन र मतदान गर्न संविधानले बन्देज लगाएको छैन।' 

उता संसद्कै सबैभन्दा ठूलो दललाई बेवास्ता गरेर वा पेलेर अघि बढ्ने सभामुखको शैली अन्त्य नभएसम्म संसद् चल्न नदिने एमाले संसदीय दलको आइतबार बसेको बैठकले निर्णय गरेको छ। संसद्‍मा कुनै पनि कामकारबाही अघि बढ्न नदिन उनको निर्देशन छ। 

सभामुखले वार्ता र सर्वदलीय बैठक बोलाए पनि त्यसलाई बेवास्ता गरेको एमाले जसरी हुन्छ, संसद्को काम कारबाही ठप्प बनाउने रणनीतिमा छ। आफूहरुले कारबाही गरेका माधव नेपाल सहितका १४ सांसद्लाई सर्वोच्च अदालतले फैसला गर्नुअघिसम्म संसद् प्रवेशमा रोक नलगाएसम्म संसद बैठक अवरोध गर्ने एमालेको निर्णय छ। सभामुखले त्यसो नगरे संसदका बैठक अवरुद्ध गर्ने र अझै पेले सभामुखविरुद्ध नै महाअभियोग लगाउने रणनीति बनाइएको एमालेका अर्का एक नेताले बताए।


प्रकाशित: September 12, 2021 | 19:52:58 काठमाडौं, आइतबार, भदौ २७, २०७८
धीरज बस्नेत

धीरज बस्नेत

काठमाडौं, आइतबार, भदौ २७, २०७८

थप समाचार

महामन्त्रीमा उम्मेदवारी घोषणापछि देउवासँग विश्वप्रकाशको छलफल

भदौ २४ गते बीपी जयन्तीको अवसर पारेर शर्माले १४औं महाधिवेशनमा महामन्त्री पदमा उम्मेदवारी दिने घोषणा गरेका थिए। शर्माको उम्मेदवारी घोषणा गरेपछि संस्थापन समूह छोडेको टिप्पणी भइरहेका बेला उनले प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका देउवालाई भेटेका हुन्।

डा शेखरको प्रश्न- पदाधिकारीलाई महाधिवेशनको मिति सार्ने अधिकार कसले दियो?

नेपाली कांग्रेसका नेता डा. शेखर कोइरालाले महाधिवेशनको मिति सार्ने पदाधिकारीलाई कसले दियो भन्दै प्रश्न उठाएका छन्। फेसबुकमा स्टाटस लेख्दै डा कोइरालाले महाधिवेशन सार्ने निर्णयप्रति असन्तुष्टि दिएका हुन्।

‘किङ मेकर’ वामदेव यसरी बने ‘पेन्डुलम’

‘कहिले कोसँग गएर के सम्झौता गर्नुहुन्थ्यो थाहै नपाइने। कुनै कुरामा अडिनै नसक्ने, हावादारी विश्लेषण गर्ने र अनुमानमा रमाउने उहाँको अर्को कमजोरी हो।’

गगनको आक्रोश– नेताले आदेश दिए पुग्ने, कार्यकर्ता आदेश कुरेर बस्नुपर्ने!

नेपाली कांग्रेसका नेता गगन थापाले अधिवेशनको मिति सारिएकोमा आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत नेता थापाले पार्टीका शीर्ष नेताप्रति कटाक्ष गरेका हुन्।

महाधिवेशनको मिति सर्दैन : कांग्रेस प्रवक्ता शर्मा

सत्तारुढ दल नेपाली कांग्रेसले पार्टीको १४ औं महाधिवेशनको मिति नसर्ने स्पष्ट पारेको छ।

१३ जिल्लाको क्रियाशील विवाद आजै टुंग्याउँदै कांग्रेस

पार्टी संसदीय दलको कार्यालयमा शुक्रबार बसेको पदाधिकारी बैठकले १३ जिल्लामा देखिएका विवाद आजै टुंग्याउने सहमति गरेको सहमहामन्त्री प्रकाशशरण महतले जानकारी दिए।

ट्रेंडिंग

नेपाल समय
श्रृंखला

जेलसहित बर्खास्तीमा परेका सिपाही भन्छन्- ऊ रोइरहेको थियो, मेरो मन थामिएन

घरमा फोन गर्न पनि कहिलेकाहीँ मात्रै दिइन्थ्यो। त्यो पनि ‘सबै ठिक छ’ भन्न लगाइन्थ्यो। एक-दुई मिनेट मात्रै गफ गर्न दिइन्थ्यो। ‘के भयो अचानक यस्तो?’ भन्दै बुबाआमा रुनुहुन्थ्यो, श्रीमती रुन्थिन्। तर आफूले यथार्थ भन्न पाउँदिनथेँ। ‘केही भएको छैन, योभन्दा बढी जवाफ नदिनू' भन्ने उर्दी हुन्थ्यो।
नेपाल समय
संवाद

म महामन्त्रीको उम्मेदवार हुँ, कसैको दौराको फेर समात्नुपर्छ भन्ने छैन : धनराज गुरुङ [अन्तर्वार्ता]

प्रजातन्त्रको पर्यायवाची कांग्रेस हो भनेर हामी दावी गर्छौं। तर, यहाँ मुलुकमा आफूलाई आइपरेपछि न विधान न संविधान आफ्नो घोडा बनाइदिने अवस्था आयो।
नेपाल समय
समाज

सर्वोच्चको आदेश कुलमानको पक्षमा

सर्वोच्च अदालतले नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङको नियुक्तिविरुद्ध परेको रिटमा अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेको छ।
नेपाल समय
लुम्बिनी

बुटवलका मेयरलाई मुक्का प्रहार गर्ने गणेशविरुद्ध एमालेले मुद्दा नचलाउने

नेकपा एमालेले बुटवलका मेयर शिवराज सुवेदीलाई मुक्का प्रहार गर्ने अनेरास्ववियुका सदस्य गणेश पंगेनीविरूद्ध मुद्दा नचलाउने भएको छ।
नेपाल समय
राजनीति

जसलाई नेता बनायो, उसैले थला पार्‍यो नेविसंघ

गुटबन्दी र नेताहरूको व्यक्तिगत स्वार्थको सिकार बनेको नेविसंघ लामो समयदेखि भद्रगोल छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : info@nepalsamaya.com nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • सम्पादकीय निर्देशक
    मुमाराम खनाल
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
Copyright © 2021. Design & Development by Cn’C