बिहीबार, माघ १९, २०७९

अति मोहले रित्तिएका शेरबहादुर देउवा

भानु बोखिम  |  काठमाडौं, बिहीबार, पुष १४, २०७९

भानु बोखिम

भानु बोखिम

बिहीबार, पुष १४, २०७९, काठमाडौं

नेपाल समय

प्रचण्डसँग सहमति कायम गरेको भए पनि शेरबहादुर देउवाले तत्कालको लागि बालुवाटार छोड्नैपर्थ्यो। प्रचण्डसँगको सहमति कायम नगरी बालुवाटारमै बस्न खोज्दा पनि उनले बालुवाटार छोड्नुपरेको छ। फरक यति हो कि उनले प्रचण्डलाई बालुवाटार खाली गरिदिएको भए फेरि प्रचण्डले उनको लागि बालुवाटार छोड्ने सम्भावना अधिक हुन्थ्यो। अब पनि प्रचण्डले आधा कार्यकालपछि बालुवाटार छोड्ने नै छन्, तर त्यसपछिको प्रवेश केपी ओलीको लागि तय भएको छ।    

चुनावी परिणामपछि शेरबहादुर देउवामा सत्तामोह अलि बढी नै देखिएको थियो। राजनीतिज्ञलाई सत्ता मोह हुनु नौलो कुरा भने हैन। तर अति मोहले कहिलेकाहीँ मान्छेलाई रित्तो बनाउन सक्छ, जसको उदाहरण बनेका छन् शेरबहादुर देउवा। शेरबहादुरको आजको यो सत्ता मोह हिजो नै थियो, जुनबेला केपी ओलीले प्रतिनिधिसभा विघटन गरे। उनले त्यो बेला चुनाव भयो भने नेपाली कांग्रेस लोकतान्त्रिक दल भएको हिसाबले विरोध गर्न नमिल्ने बताएका थिए। तत्कालीन प्रधानमन्त्रीले जुन परिस्थितिमा प्रतिनिधिसभा विघटन गरेका थिए, त्यो हाम्रो संविधानका मर्म र उद्देश्यअनुरुप थिएन। त्यसैले कांग्रेसको एक पक्षले कुनै पनि हालतमा निर्वाचन स्वीकारेको थिएन। तर देउवाले ओलीको कदमको विरोध गरे पनि उनको मनले भने निर्वाचन चाहेको थियो।

निर्वाचन चाहनुको पछाडि लोकतान्त्रिक अभ्यास र सोच देखाए पनि मनभित्र सत्ता मोह थियो। त्यो बेला ओली सरकार आफैंमा बदनाम थियो। अर्काेतिर प्रचण्ड र ओली नेतृत्वको तत्कालीन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एक भएर चुनावमा जान सक्ने स्थिति थिएन। यस्तो परिस्थ्तििमा निर्वाचनमा जाँदा नेपाली कांग्रेसले बहुमत ल्याउने र त्यो बहुमतको सरकारको नेतृत्व गर्ने चाहना थियो देउवामा। त्यो बेला पार्टीका इतर पक्षले झैं निरपेक्ष निर्वाचनको विरोध नगर्नुमा शेरबहादुर देउवाको सत्ता मोहले काम गरेको थियो। अन्य दलको समर्थनमा करिब डेढ वर्षका लागि प्रधानमन्त्री भए उनी। तर लामो समयको लागि सत्तारोहण गर्न चाहन्थे। उनको त्यो चाहना पछिल्लो समय प्रधानमन्त्री पद छोड्न नचाहेको अभिव्यक्तिबाट पनि प्रष्ट हुन्छ।  

नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा।
बालुवाटार छोड्न नचाहेका शेरबहादुरको मनमा लोभ थियो भन्ने कुरा ऐनाजत्तिकै छर्लंग छ। तर आफ्नो चाहनालाई अरुतिर आरोप खन्याएर उम्किन खोजिरहेका छन्। उनले आफूले प्रधानमन्त्री पद प्रचण्डलाई छोेड्न चाहे पनि पार्टीका अन्य नेताले नदिएको बताउने गर्थे। तर पार्टीका ती अन्य नेताहरु को हुन्? आफ्नै पक्षका उपसभापति पूर्णबहादुर खड्का प्रचण्डलाई नै प्रधानमन्त्री बनाएर जाने पक्षमा थिए। वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलको गुनासो पनि प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री नबनाएकोमै देखिएको छ। अरु कांग्रेसी नेताहरु को थिए, जो प्रचण्डलाई पहिलो कार्यकाल प्रधानमन्त्री भएको हेर्न चाहन्नथे? उनीहरुको नाम बाहिर आएको छैन। नेपाली कांग्रेसका उपल्लो तहका नेता तथा अधिकांश पदाधिकारी गठबन्धन जोगाउनुपर्छ भन्नेमा नै थिए। राष्ट्रपतिले दिएको समयसीमा घर्किंदै गर्दा देउवाले यो विषयमा पार्टीमा सल्लाह गरेको पनि देखिँदैन।

सरकार निर्माणको महत्वपूर्ण घडीमा पार्टीका महामन्त्रीहरु राजधानी बाहिरको साहित्यिक कार्यक्रममा वक्ता बनिरहेका थिए। यसको अर्थ यो कि शेरबहादुर देउवाले साथीहरुले नमानेको बहानामा आफ्नो प्रधानमन्त्री हुने चाहनालाई त्याग्न सकिरहेका थिएनन्। उनलाई प्रधानमन्त्रीको दाबी गर्न उक्साउनेमा तिनै थिए, जो अन्य समयमा पनि उनकै हनुमानका रुपमा परिचित थिए। जसले देउवा पदमा हुँदा बढी मुनाफा लिन पाउँछन्, उनीहरुले देउवालाई उक्साउनु स्वाभाविक हो। राजनीतिमा सबैले आफ्नो भक्तहरु कमाएका हुन्छन्। पटक–पटक प्रधानमन्त्री तथा पार्टीको सभापति भएका देउवाको भक्तहरु नहुने कुरा भएन। भक्तहरुको समस्या यो हो कि उनीहरु सधै प्रसंशामात्र गर्छन्। प्रसंशाले खुशी त मिल्छ, तर परिस्थितिको सही आकलन गर्ने सुझाव तथा सूचना भने मिल्दैन। अहिले यसैको शिकार भएका छन् शेरबहादुर देउवा। 

सरकार निर्माणको महत्वपूर्ण घडीमा पार्टीका महामन्त्रीहरु राजधानी बाहिरको साहित्यिक कार्यक्रममा वक्ता बनिरहेका थिए। यसको अर्थ यो कि शेरबहादुर देउवाले साथीहरुले नमानेको बहानामा आफ्नो प्रधानमन्त्री हुने चाहनालाई त्याग्न सकिरहेका थिएनन्।

राजनीति लिकमा गुडेको रेल जस्तो कहिले सहज हुँदैन। कुनै पार्टी तथा नेता विशेषको राजनीतिलाई अवरोध र बाधा सिर्जना भई नै रहन्छ। राजनीति आफैंमा षड्यन्त्रको पर्याय बनिसकेको छ। तेश्रो विश्वको राजनीतिमा षड्यन्त्र गर्नेमा देशभित्रकै इतर दलहरु मात्र हुँदैनन्। अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरु पनि आ–आफ्नै स्वार्थ लिएर खेलिरहेका हुन्छन्। देउवाले प्रचण्डसँगको भद्र सहमति पालना नगर्नुमा भारत र अमेरिकाको उक्साहटले पनि भूमिका खेलेको भन्ने सुनिन्छ। यसले प्रमाणित गर्ने प्रमाण सायदै भेटिएला। तर तेश्रो विश्वको राजनीतिमा शक्ति राष्ट्रले खेल्ने वा तानाबाना बुन्ने कुरा नौलो हैन। यस्ता खेल निरन्तर चलिरहन्छन्। शक्ति राष्ट्रले दिएको आश्वासन पनि कति अवस्थामा षड्यन्त्र हुन सक्छ। साथै शक्ति राष्ट्रको आश्वासन कहिलेकाहीँ आन्तरिक राजनीतिको जोडघटाउ फेल खान सक्छ। शेरबहादुर देउवा जत्तिको अनुभवी राजनीतिज्ञले यति कुरा बुझ्न नसक्नु बिडम्बनापूर्ण छ। परिणामतः उनी त रित्तिएका छन् नै, साथै केही समयको लागि नेपाली कांग्रेसले पनि धेरै अवसरबाट वञ्चित हुनुपरेको छ।  

फरक विचार र दर्शन बोकेका अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरु छन्। उनीहरु सबै नेपाली कांग्रेसकै पक्षमा उभिँदैनन्। शेरबहादुर देउवालाई नै प्रधानमन्त्रीको रुपमा देख्न चाहन्छन् भन्ने हुँदैन। नेपालको राजकीय सत्तामा फरक व्यक्ति र दललाई पनि देख्न चाहन्छन्। अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिको समर्थन सर्वथा गल्ती भए पनि यो चलि नै रहन्छ। तसर्थ, शेरबहादुर देउवाले अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिको सहयोग वा समर्थन चाहनु नौलो हैन। तर यसैमा ढुक्क भएर लामो समयको सारथी भनेको नेतालाई धोका दिन खोज्नु भने ठूलै भूल हो। सायद यो भूलले शेरबहादुरको धेरै सम्भावनाहरुलाई पाखा लगाइदिएका छन्। 

राजनीतिमा वर्तमान हेरेर भविष्य अकलन गर्न त सकिन्छ। तर आकलन सत्य सावित हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन। यो अर्थमा अहिले रित्तिएका शेरबहादुरले भोलि फेरि अवसर पाउँदैनन् भन्न सकिँदैन। तर सरसर्ती हेर्दा यो कार्यकालभरि फेरि प्रम बन्न पाउने सम्भावना देखिँदैन। पाइहालेछन् भने पनि उनको खुबी र क्षमताले हैन, सत्तारुढ गठबन्धनभित्रकै षड्यन्त्रले दिने अवसरमात्र हुनेछ। 


प्रकाशित: December 29, 2022 | 13:45:57 काठमाडौं, बिहीबार, पुष १४, २०७९

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतसहित ७ जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर

मुगुको सोरु गाउँपालिकाका तत्कालीन प्रशासकीय अधिकृत उपाध्याय, वडा नम्बर ६ का तत्कालीन वडा अध्यक्ष, सब इन्जिनियर, निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्षसहित सात जनाविरुद्ध फिल्ड निर्माण गर्ने क्रममा गलत प्रतिवेदन तयार गरेको आरोपमा मुद्दा दायर गरिएको हो।

सत्ता गठबन्धनको बेमेलले राजनीति १० पुसतिर फर्किने संकेत

सात दलीय सहमतिबमोजित नेकपा माओवादी केन्द्र र प्रधानमन्त्री प्रचण्डले रास्वपालाई गृह मन्त्रालय दिन अस्वीकार गरेपछि १० पुसमा बुनिएको बालकोटको राजनीतिक गाँठो क्रमशः खुइलिने वा फुक्लिने अवस्थामा पुगेको छ।

बालुवाटारमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड–ओलीबीच गठबन्धनको भविष्यबारे छलफल

नागरिकता प्रकरणमा गृहमन्त्रीबाट गलहत्याइएका लामिछानेले पुनः सोही पद पाउनुपर्ने अडान लिएपछि पछिल्लो समय गठबन्धनभित्र मतभेद बढ्दै गएको छ।

अन्ततः रविले नपाउने भए गृह मन्त्रालय

सर्वोच्च अदालतबाट लामिछानेको नागरिकतासम्बन्धी मुद्दा फैसलाको पूर्ण पाठ नआएसम्म गृह मन्त्रालयको नेतृत्व आफैंसँग राख्ने निर्णयमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड पुगेका हुन्।

सत्ता गठबन्धनमा टुटफुटको शृंखला, सरकार त्याग्ने रविको संकेत

प्रधानमन्त्री प्रचण्डले सत्ता साझेदार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको जिम्मामा परेको गृह मन्त्रालय सुम्पिन आनाकानी गरेसँगै केन्द्रमा पनि गठजोड भत्किने अवस्था आएको हो।

कति 'सेफ जोनमा' छन् रवि?

रवि लामिछाने सर्वोच्चको आदेशले वैधानिक नागरिक बने पनि जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा राहदानीमाथिको छानबिन प्रकरण अझै नसकिएकाले राजनीतिक रुपमा 'सेफ जोनमा' छैनन्।

एकीकृत समाजवादीले प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाउने

देशको आर्थिक अवस्था नाजुक भएको भन्दै एकीकृत समाजवादीले यसलाई सुधार्न प्रधानमन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराउन लागेको हो।

सिंहदरबार ताक्ने रवि लामिछानेको योजनामा माओवादीको अवरोध

आइतबारको बालुवाटार जमघटमा एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले गृहमन्त्रीमा लामिछानेलाई नियुक्त गर्न र गठबन्धनको मर्मअनुसार चल्न सुझाए पनि सोमबारको माओवादी पदाधिकारी बैठकले गृह मन्त्रालय नछाड्न र रविलाई गृहमन्त्री नबनाउन दबाब दिएपछि अलमलमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड।

प्रधानमन्त्रीलाई भेटेपछि गभर्नरसँग छलफल गरे मेयर बालेनले

निजी सम्पत्तिमा महानगरले क्षति पुर्‍याएको भन्दै आन्दोलनसमेत भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा मेयरले संघीय सरकारबाट हुनुपर्ने सहयोगको अपेक्षासमेत राखिरहेका छन्।

आत्मदाह प्रयास गरेका पुरुषलाई बचाउँदा घाइते भएकी महिलाको मृत्यु

पोखरा महानगरपालिका-१३ काहूँखोलामा आइतबार एक व्यापारिले आत्मदाह प्रयास गरे। घर वहालमा बसेका युवकले शरीरमा आगो लगाउन खोजेपछि घरबेटीले डेरावाल युवकलाई बचाउन खोजेकी थिइन्।

थप समाचार

नेपाल समय
विचार

स्टन्टमा रमाउने 'डेमगग' नेता

हाम्रो राजनीतिले मीठा गफ गर्न सिकायो तर पदिय जिम्मेवारी वहन गर्नको लागि क्षमता विकास गर्न सिकाएन। परिणाम– मन्त्रीहरु स्टन्ट गरेर सस्तो लोकप्रियताको पछि दौडिँदै आएका छन्।
नेपाल समय
विचार

यसरी सम्भव छ सफा नेपाल

सरकार र नागरिकस्तरमा सरसफाइ अभियानहरु उद्देश्य प्राप्त नभएसम्म निरन्तर चलिरहनुपर्छ। त्यसका लागि सरसफाइ मात्रै हेर्ने अधिकार सम्पन्न प्राधिकरण बनाउन आवश्यक छ। सफा जमिनमै उभिएर सफा श्वास फेर्दै बहस गर्न पाए कति जाति हुन्थ्यो होला ?
नेपाल समय
विचार

कांग्रेसको कदमले देखिएका अशुभ संकेत

निश्चय नै ठूलो दलको हैसियतले सत्ता गठबन्धन जोगाउन नसक्नुमा गल्ती कांग्रेसको थियो। नेतृत्वको हिसाबले यसमा दोषी शेरबहादुर देउवा हुन्। तर सत्तामा गुमेपछि नेपाली कांग्रेसले राजनीतिमा नैतिकता प्रदर्शन गर्न सक्नुपर्थ्यो।
नेपाल समय
विचार

अति मोहले रित्तिएका शेरबहादुर देउवा

राजनीति लिकमा गुडेको रेल जस्तो कहिले सहज हुँदैन। कुनै पार्टी तथा नेता विशेषको राजनीतिलाई अवरोध र बाधा सिर्जना भई नै रहन्छ। राजनीति आफैंमा षड्यन्त्रको पर्याय बनिसकेको छ।
नेपाल समय
विचार

कम्युनिस्ट भाष्य र सत्ता स्वार्थमा पिल्सिएको माओवादी

माओवादीप्रति जनताको आशा, भरोषा पनि निरन्तर खस्किँदो छ। परिणाम त माओवादीको आकार निरन्तर घट्दो छ। नेकपा माओवादी केन्द्रले पछिल्लो दुई निर्वाचनमा गठबन्धन गरेर भाग लिएको थियो। यसले उसको अस्तित्व भरथेग गरिदिएको छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com

विज्ञापनको लागी

Charu shrestha 9841428229 Yubaraj Khatiwada 9801146990
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना