सोमबार, असोज १०, २०७९

च्याँखे दाउमा अल्झिएको गठबन्धन

भानु बोखिम  |  काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २८, २०७९

भानु बोखिम

भानु बोखिम

मंगलबार, भदौ २८, २०७९, काठमाडौं

नेपाल समय

आगामी चुनावमा सत्ता गठबन्धनका दलहरुबीच नै चुनावी गठबन्धन हुने निश्चितप्रायः छ। यो गठबन्धन कायम रहनुमा ठूलो दलको त्रास तथा साना दलको इगोले भूमिका खेलेको छ। करिब वर्षदिन भन्दा बढी सरकारमा सहयात्रा गरिसकेको सत्ता गठबन्धनले यो बेला चुनाबको धेरै तयारी गरिसकेको हुनुपर्थ्यो। तर गठबन्धनका सबै दल च्याँखे थाप्नमै व्यस्त छन्, जुन कामलाई यो सरकारले आगामी सरकार बनेपछि पनि निरन्तरता दिनेछ। 

गठबन्धन सरकारको निर्माण विशिष्ट परिस्थितिमा भएको थियो। तर विशिष्ट परिस्थिति निर्माण हुनुमा कुनै विशिष्ट कारण भने थिएन। समाजवादको यात्रामा देशलाई डोर्याउँछौं भन्ने दुई नेता प्रचण्ड र केपी ओलीको टकरावको परिणाममात्र थियो। विशिष्ट परिस्थितिमा निर्माण भएको सरकारले विशिष्ट काम गर्न सकेको छैन। यो विगतको सरकारझैं औषत कार्यसम्पादन गरिरहेको सरकार हो। जसलाई राज्यको एक अनिवार्य तत्व भएकोले मात्र जनताले झेलिरहेका छन्।

अन्यथा यो सरकारसँग एकरक्ति आश र विश्वास छैन। जनताको कुनै आश र विश्वास बाँकी नरहे पनि यहि गठबन्धनले विजय हासिल गर्ने सम्भावना बढी छ। गठबन्धनको विगत र वर्तमानले भविष्यको लागि कुनै उत्साह भर्न सकेको छैन। व्यवहार देखाउन नसक्नु अलग कुरा भयो। गठबन्धनको नेताले कुनै उत्साह भर्ने भाषणसम्म गर्न भ्याएका छैनन्। कहिलेकाहीँ सञ्चारमन्त्री सपनाको कुरा गर्छन्– १० वर्षमा नेपाललाई दक्षिण एसियाकै धनी मुलुक बनाउने भनेर। उनको सपना यति आधारहिन छ कि त्यो एउटा समृद्धिको सपना नभएर मजाकमात्र हो। 

अहिले गठबन्धनका दल र त्यसमा आवद्ध नेताहरु आ–आफ्नै पीडामा छन्। उनीहरुको यो पीडा निकै गहिरो छ। तर गठबन्धन टिकाउनुपर्ने बाध्यतामा आफ्नो पीडालाई लुकाएर राख्न बाध्य छन्। नेपाली कांग्रेस अहिले पनि बिराट त्रासको कारण गठबन्धनको पक्षमा छ। नेपाली कांग्रेसको बुझाइ माओवादीलाई आफूसँगै राख्न सकिएन भने अर्कोतिर जान्छ। कमजोर नै सहि तर माओवादी तेश्रो दल हो। माओवादीको देशैभरि संगठन र प्रभाव छ। यस्तोमा माओवादी जसको साथ रहन्छ, निर्वाचनमा उसकै पल्ला भारी हुने निश्चित छ।

यो यथार्थ बुझेका शेरबहादुर देउवा कुनै पनि हालतमा प्रचण्डको साथ गुमाउन चाहँदैनन्। तर शेरबहादुर देउवा पनि आफ्नै दुःख, चुनौति र अप्ठ्याराले घेरिएर बसेका छन्। लोकतान्त्रिक गुण र ब्यवहारको नाममा नेपाली कांग्रेसभित्र एक स्थायी प्रतिपक्षको निर्माण भएको छ, जो रचनात्मक समर्थनभन्दा बढी संस्थापनसँग निहुँ खोज्न लालायित छ। अहिले यसको अगुवाइ शेखर कोइरालाले गरिरहेका छन्, जो आफ्नो एकल बहुमत आउने तरिकाले गठबन्धन गर्नुपर्छ भन्छन्। यो तर्कसंगत कुरा हैन, यद्यपि देउवासँग च्याँखे थाप्नलाई काफी छ। समग्रमा देउवाले गठबन्धन दलसँग मात्र दाउ छोपिरहेका छैनन्। देउवासँग पनि कोइरालाले केही अवसरको सुनिश्चितता खोजिरहेका छन्। 

कांग्रेसलाई ठूलो बनाउनको लागि मात्र किन गठबन्धन गर्ने? गठबन्धन गरेपछि हामी पनि ठूलो हुन पाउनुपर्छ भन्ने सोचबाट निर्देशित छन् अन्य दलहरु। गठबन्धन गरिसकेपछि यो सोच आफैंमा अस्वाभाविक भने हैन। आफ्नो सांसदको संख्या पहिलेको भन्दा बढोस् भन्नको लागि नै गठबन्धन गरिएको हो। तर संख्याको सपना यति ठूलो भयो कि भएको निर्वाचन क्षेत्रले पुगेन। यो चाहना भोलि बढ्ने सरकारमा आफ्नो प्रभाव बढी होस् भन्नको लागि पनि हो।

गठबन्धनमा आवद्ध सबै दललाई आफ्नो सपनाको खेती गर्नु छ। सपनाको निम्ति गठबन्धनमा रहेका नेपाली कांग्रेस र इतर दलका आ–आफ्नै दुःख छन्। नेपाली कांग्रेसलाई सुविधाजनक बहुमतको नजिक पुग्नु छ, ताकि भोलि गठबन्धन टुटे पनि आफ्नै नेतृत्वमा सरकार निर्माण गर्न सकियोस्। अन्य दलको जनाधार कमजोर बने पनि पार्टीभित्र आंकांक्षी नेताहरु धेरै छन्। उनीहरुलाई प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रतिनिधिसभा सदस्य बनाउनु छ। गठबन्धनका दलहरु राजनीतिक जोडघटाउमा छन्। यो बेला आफ्नो दलको समृद्धि हेरिरहेका छन्, तर जनताको हित सोच्ने र योजना बनाउने फुर्सद छैन। 

योभन्दा अघिका चुनावमा पनि एमाले र माओवादीले चुनाबी तालमेल गर्दैगर्दा आफ्नो दलको समृद्धि नै हेरेका थिए। पछि गएर उनीहरुको पार्टी एकतामा पनि नेताको व्यक्तिगत स्वार्थले प्रमुख भूमिका खेलेको थियो। तर नेताकै स्वार्थ भए पनि एकतालाई सिद्धान्तको लेप लगाउने ठाउँ थियो। किनभने एमाले र माओवादीको दर्शन र विचारको श्रोत एकै हो।

अहिलेको गठबन्धनलाई सिद्धान्तको जलप लगाउने ठाउँ छैन। फरक विचार, सिद्धान्त र दर्शनको आडमा कार्यक्रम बनाउनु सहज काम हैन। यसका बाबजुद रुपान्तरण र समृद्धिलाई ध्यान दिए साझा कार्यक्रम बनाउन भने सक्छन्। तर साना दलका ठूला नेताका बडेमानका स्वार्थहरु छन्। ती स्वार्थले योजनाभन्दा ठूला सपना जन्माएका छन्। भलै अहिले ती सपना नेताको मस्तिष्कभित्रै सुशुप्त अवस्थामा राखिएका छन्। तर निर्वाचनपछि ती सपनाहरु छल्किने छन्, जसरी २०७४ को निर्वाचनपछि बिस्तारै प्रचण्ड पनि प्रधानमन्त्री बन्ने कुरा बाहिर आएको थियो।

प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बन्ने कुराले नेकपामा द्वन्द्वमात्र शुरु भएन, नेताहरुबीच एक अर्कालाई परास्त गर्ने खेल पनि सुरु भयो। परिणाम– दुई पटकसम्म प्रतिनिधिसभा विघटन गरियो। माधव र प्रचण्ड शेरबहादुर देउवालाई काँध थाप्न तयार भए। नेताको स्वार्थ नमिल्दा साझा सैद्धान्तिक धरातलमा उभिएको पार्टीको एकता टिक्न सकेन। यो त एक गठबन्धन मात्र हो, जसलाई आजको दिनसम्म केपी ओलीप्रतिको वितृष्णाले टिकाइरहेको छ।  

राजनीतिक दलबीचको गठबन्धन स्थायित्व र समृद्धिको लागि हुन्छ। स्थायित्व र समृद्धि देश र जनताको हितको लागि गरिएको हुन्छ। तर अहिलेको गठबन्धनको उद्देश्य स्थायित्व र समृद्धिको लागि होइन, नेताको स्वार्थको लागि बढी छ। नेताको स्वार्थका कारण एकअर्कासँग च्याँखे थाप्ने काम चलिरहेको छ। जसले सीमित नेताको हित गरे पनि बहुसंख्यक नागरिकको हित गर्दैन। 


प्रकाशित: September 13, 2022 | 13:24:31 काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २८, २०७९

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

चीनमा सैन्य 'कू' को हल्ला, राष्ट्रपति सी नजरबन्दमा छन् त?

सोसल मिडियामा भने सीबारे अनेकन 'हल्ला' भइरहेका छन्। चीनियाँ राष्ट्रपति सीलाई वास्तवमा के भएको भन्‍ने कुरालाई सहजै भन्‍न सकिँदैन।

समान अवसरको मागसहित शेखर समूहले खवरदारी सभा गर्ने

नेपाली कांग्रेसको डा. शेखर कोइराला समूहले पार्टीभित्र समान अवसर र न्यायका लागि खवरदारी सभा आयोजना गर्ने भएको छ।

लेखक केशव दाहालको 'माधवी ओ माधवी' सार्वजनिक

'मोक्षभूमि' उपन्यासका लेखक केशव दाहालको गैरआख्यान निर्बन्ध लेखन संगालो 'माधवी ओ माधवी' शुक्रबार विमोचन गरिएको छ।

काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्र : पुराना दललाई स्वतन्त्र र नयाँ दल चुनौती

स्वतन्त्रदेखि झिनामसिनाका पार्टीबाट उम्मेदवारी घोषणा गरिएपछि संघीय राजधानीसमेत रहेको काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्रमा ठूला दलहरूलाई चुनाव जित्न गठबन्धनको भर। गठबन्धन गर्दा कांग्रेसको सुरक्षित किल्ला अन्य दललाई सुम्पिनुपर्ने बाध्यता।

वित्तीय संघीयता मजबुत बनाउन राजनीतिक र प्रशासनिक इच्छाशक्ति आवश्यक

राजस्व बाँडफाँटका कतिपय मुद्दामा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीयबीच समन्वय अभाव देखिन्छ। यसका लागि वित्तीय हस्तान्तरण ऐनमा केही संशोधन गरेर अगाडि बढ्न आवश्यक छ।

कार्यकालपछि राष्ट्रपति भण्डारीले राजनीतिक नेतृत्व गरे अति राम्रो : गोकुल बाँस्कोटा

बिहीबार ट्विट गर्दै बाँस्कोटाले पूर्वराष्ट्रपतिले राजनीति गर्नु हुँदैन भन्ने कानुनी व्यवस्था नरहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्रपतिलाई राजनीतिक नेतृत्व लिन सुझाव दिएका हुन्।

ब्याजदर बढेपछि व्यापारी र बैंकर्सबीच द्वन्द्व, हस्तक्षेप नगर्ने पक्षमा राष्ट्र बैंक

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएको विषयमा निजी क्षेत्रका उद्योगी र व्यापारी असन्तुष्ट छन्। निक्षेपको ब्याज बढाउँदा कर्जाको पनि ब्याज बढ्ने भएकाले त्यसले उद्योग र व्यापार सञ्चालनमा नकारात्मक असर पार्ने भन्दै उनीहरू असन्तुष्ट बनेका हुन्।

निधिले छोडे पनि धनुषा-३ मा गठबन्धनको हानाथाप, को बन्ला जुलीको प्रतिस्पर्धी?

उता २०७४ सालमा धनुषा ३ बाट निर्वाचित सांसद एंव लोसपाका वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतोले यही क्षेत्रबाट चुनावी मैदानमा उत्रने तयारीमा छन् भने लालकिशोर साह, जितेन्द्रकुमार यादव, विजयकुमार भगत र सर्वजित ठाकुरको नाम सिफारिस गरेको छ।

प्रेमगीत–३ लाई लिएर किन आयो चलचित्र क्षेत्रमा हलचल?

‘प्रेमगीत–३’लाई लिएर नेपाली फिल्मकर्मीहरू विभाजित भएका छन्। कोही हिन्दी भर्सनलाई नेपाली फिल्मसरह कर छुट दिनुपर्ने र कोही दिन नहुने पक्षमा उभिएका छन्।

सरकारको आग्रह लत्याउँदै सीपीसीको सुरक्षा रणनीति बैठकमा राष्ट्रपति भण्डारी सहभागी

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले बुधबार आयोजना गरेको भर्चुअल सम्मेलनमा राष्ट्रपति भण्डारीले रेकर्डेड भिडियो सन्देश पठाएको राष्ट्रपति कार्यालयले पुष्टि गरेको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
विचार

संवैधानिक र राजनीतिक प्रणालीभित्र देखिएको अराजकता!

परिणामस्वरूप सात वर्षमै यो प्रणाली अराजकता उन्मुख देखिँदैछ। हिजोको व्यवस्थाभन्दा चरम राज्यशक्तिको दोहन र अपचलन आज खुलमखुल्ला भइरहेको छ। जसले जे गरे पनि हुने खालको अराजकतातर्फ राज्य प्रणालीका संयन्त्र उद्दत छन्।
नेपाल समय
विचार

सम्पादकीयः संविधान उल्लंघन गर्ने राष्ट्रपति राजीनामा देऊ

राष्ट्रपतिको अहिलेको कदमले विगतमा अधिनायकवादलाई काखी च्याप्न खोज्ने स्वार्थप्रेरित दलहरुको मुहारमा मुस्कान देखिएको भए पनि कालान्तरमा उनीहरुलाई नै पीर्ने निश्चित छ। त्यसकारण अहिलेको विकल्प भनेको राष्ट्रपतिले राजीनामा दिएर मार्ग प्रशस्त गर्नु नै उत्तम हुनेछ।
नेपाल समय
विचार

मोदीको सर्वशक्तिमान् छवि कहिलेसम्म रहला?

हरतरहले नागरिकमाथि प्रधानमन्त्री मोदीको तस्बिर, भिडियो र ब्यानरको वर्षा गरिइराखिएको छ। नागरिकले चाहे पनि नचाहे पनि यो विषयलाई अनदेखा गर्न सक्ने अवस्था छैन।
नेपाल समय
विचार

च्याँखे दाउमा अल्झिएको गठबन्धन

गठबन्धनमा आवद्ध सबै दललाई आफ्नो सपनाको खेती गर्नु छ। सपनाको निम्ति गठबन्धनमा रहेका नेपाली कांग्रेस र इतर दलका आ–आफ्नै दुःख छन्।
नेपाल समय
विचार

बीपीको बालमनोविज्ञान, जसले मलाई बनायो डाक्टर

‘पढ्न असाध्यै ग्राह्रो लाग्ने मलाई ज्योति दाइको खेती कर्मले खेतीपातीमा लाग्न हौसाएको थियो। तर बीपीले खेतीपाती गरेर पैसा कमाए पनि अरू दाजुभाइ, दिदीबहिनीहरूले पढेर ठूला मान्छे बन्ने र तँ तरकारी बोक्ने, किचनमा आमालाई सहयोग गर्ने हुनेछस् भनेपछि मेरो चेत खुल्यो। बीपीको सम्झाइले मलाई अध्ययन अगाडि बढाउन हौसाएको परिणाम अहिले आँखाको डाक्टर हुन सकें।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना