सोमबार, असोज १७, २०७९

लाज पचाएका हाकिमहरू !

नेपालमा थिति बसेको एउटै मात्र पनि कार्यालय छैन । चाहे प्रधानमन्त्रीले नेतृत्व गरेको कार्यालय होस् या शाखा अधिकृतले, चुस्त छ भन्ने ठाउँ छैन । संविधान, नियम, ऐन, कानुनले तोकेका अधिकार प्राप्त होऊन् र देशले विकासको गति समातोस् भन्ने जनताको चाहना हो तर जनचाहनाबमोजिमको काम गर्ने त परै जाओस्, सुधारको प्रयास गर्ने एक जनासम्म पनि हाकिम नपाउनु दुर्भाग्य हो ।
नेपाल समय  |  काठमाडौं, आइतबार, पुष १६, २०७४

नेपाल समय

नेपाल समय

आइतबार, पुष १६, २०७४, काठमाडौं

संस्कृतमा एउटा भनाइ छ- एका लज्जां परित्यज्य, सर्वत्र विजयी भवेत् अर्थात् लाज भन्ने एउटा कुरा पचायो भने जताततै विजयी भइन्छ । यसको मर्म एउटा हो तर नेपाली समाजमा अर्थ अर्कै लाग्ने गरेको छ । लाज, सरम वा धक मानेका कारण चाहिँदा काम पनि गर्न नसकेर त्यसै बसेका मानिसलाई उत्साह प्रदान गर्न प्रयोग गरिनुपर्ने यो भनाइ नेपालमा भने नचाहिँदा काम गर्नेका लागि अमृतवाणी बन्न पुगेको छ । 

शास्त्रमै भनिएको छ भन्दै कामचोर, भ्रष्टाचारी, ढिलासुस्तीका मसिहा, नैतिकताविहीन हाकिमहरू गलत बाटोमा लागिरहेका छन् । लाज पचाएरै दौरा-सुरुवाल वा टाई-सर्टमा ठाँटिएर हिँडिरहेका छन् । समाज पनि तिनैको प्रशंसक बनिसकेको छ । लाज नभएकाहरुलाई सामाजिक बहिष्कार गर्नुपर्नेमा तिनैलाई जुम्लाहात जोडेर नमस्कार गर्न नेपालीको बानी परिसकेको छ । त्यस्ता हाकिमले काँधमा धाप मार्‍यो भने आफूलाई ठूलो मान्छे सम्झनेको संख्या गनी नसक्नु छ ।

हुन त जुन देशका प्रधानमन्त्रीले नै बलात्कारी पत्ता लाग्न बाह्र वर्ष पनि लाग्न सक्छ, यो कुनै ठूलो कुरो होइन भन्छन्, मलाई कार्यपालिका, न्यायपालिका, कर्मचारी, प्रहरी कसैले टेरेनन् भनेर भाषण गर्छन्, त्यो मुलुकमा अरूबाट के नै अपेक्षा गर्न सकिन्छ र ? जुन देशका गृहमन्त्री आफ्नो कमजोरी ढाक्न पुँजीवादले बलात्कार बढायो भन्दै हिँड्छन्, त्यहाँ सुशासनको आशा कति नै पो हुन्छ र ? तैपनि ती प्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरूले अगाडि-पछाडि दर्जनौँ सुरक्षाकर्मी र गाडीको लस्कर लगाएर राज्यको आर्थिक दोहन गर्दै फुर्ती लगाएर हिँडेको देखेपछि जनताका तर्फबाट केही न केही भन्न मन लाग्ने रहेछ र मात्रै हो । 

केही समयअघि चुलाचुलामा ग्यासको पाइप जोड्दिने बाचा गरेका प्रधानमन्त्रीले एउटा घरमा पनि त्यो सुविधा नपुग्दै योजना फेरिसके । अब घरघरमा बिजुलीको तार पुर्‍याइदिन्छु, जसबाट सबैका घरमा खाना पाक्नेछ भन्न थालेका छन् । भाषणबाटै अघाउने जनतालाई केही समयपछि तपाईँका भान्सा कोठामा पाकेकै भात सरकारले ल्याइदिनेछ नभन्लान् भन्न सकिन्न । चुनावमा भनेका पनि थिए क्यारे तर त्यही भातकै लागि आज पनि दैनिक पन्ध्र सय युवा खाडी गइरहेका छन्, भारत पलायन हुनेको संख्याको त अत्तोपत्तो छैन । काम गर्नु नपर्ने, बोले पुग्ने देशले जे होस् भने जस्तै प्रधानमन्त्री पाएको छ ।
 
नेपालमा थिति बसेको एउटै मात्र पनि कार्यालय छैन । चाहे प्रधानमन्त्रीले नेतृत्व गरेको कार्यालय होस् या शाखा अधिकृतले, चुस्त छ भन्ने ठाउँ छैन । संविधान, नियम, ऐन, कानुनले तोकेका अधिकार प्राप्त होऊन् र देशले विकासको गति समातोस् भन्ने जनताको चाहना हो तर जनचाहनाबमोजिमको काम गर्ने त परै जाओस्, सुधारको प्रयास गर्ने एक जनासम्म पनि हाकिम नपाउनु दुर्भाग्य हो ।

प्रधानमन्त्रीकै त यो हालत छ भने अरू हाकिमका के कुरा गर्नु । यातायात विभागको दुर्दशा भनी साध्य छैन । लाइसेन्स लिनका लागि ट्रायल पास गरेको एक वर्षसम्म पनि लाइसेन्स हात पार्न नसकेका सवारी धनीहरूको कन्तबिजोग विभागले मनन गर्न सकेको छैन । नवीकरणका लागि दिएकाहरुले पनि स्मार्ट लाइसेन्स पाउन सकेका छैनन् । पालो पर्खेर बसेकाहरूको दैनिकी नै यातायात कार्यालय धाउनु या विभागको मेसेज बक्समा मेसेज पठाई खबर लिनु हुन पुगेको छ । पालो कहिले आउँछ भनेर सोध्ने हो भने हाकिमसँग उत्तर छैन । देशको अवस्था र सामथ्र्यले गर्दा समय लाग्न सक्ला तर निश्चित समय त तोक्न सक्नुपर्छ नि । जे होला होला भनेर दैनिकी कटाउने र जनतालाई सुविधा दिनका लागि योजना ल्याउन नसक्ने हाकिम कार्यालयको घुम्ने कुर्सीमा बस्न लाज लाग्नैपर्ने हो । घन्टी बजाएर पियनलाई चिया ल्याऊ भन्ने हिम्मत कसरी गरेका छन्, अचम्मलाग्दो छ ।
 
कर बुझाउन लाइन लाग्नुपर्ने मुलुक सायद विश्वमै नेपाल मात्र होला । आयकर वा सवारी कर, मालपोल वा बिजुलीको पैसा, खानेपानीको महसुल वा घर कर जे बुझाउन पनि लामबद्ध हुनैपर्छ । कुनै कार्यालयमा एकदुई घन्टा त कुनैमा पूरै दिन नै खर्चिनुपर्ने अवस्था छ । कतिपय कार्यालयमा त एक दिनमा काम फत्ते भयो भने लङ्कै जितेजस्तो हुन्छ । यद्यपि कार्यालयका हाकिमहरुको रबाफ बयान गरिननसक्नुको देखिन्छ । 



जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रले विद्यालयका पुस्तक छाप्छ । दशकौँ भयो यो केन्द्रले समयमै विद्यार्थीलाई पुग्ने पुस्तक वैशाख महिनाभरिमै उपलब्ध गरायो भनेर सुन्न नपाएको । शिक्षामन्त्री मातहतमा यो कार्यालय छ भने शिक्षा सचिव, महाप्रबन्धक आदि यसका हाकिम हुन् । विद्यार्थीलाई पुस्तक उपलब्ध गराउन सकिनँ भनेर राजीनामा दिएको हाकिम आजसम्म भेटिएको छैन । यस्ता हाकिमलाई राज्यले तलबभत्ता, गाडीलगायतका सुविधा प्रदान गरेर किन पालेको छ ? जनतालाई उत्तर दिनुपर्दैन !

पेट्रोल पम्पहरुले उपभोक्तालाई विभिन्न यन्त्र जडान गरेर कम परिमाणमा पेट्रोलियम पदार्थ उपलब्ध गराउने गरेका समाचारहरु आइरहन्छन् । एक दुई दिन ती पम्पहरु सिल गरिन्छ तर पछि खुल्छ । जरिबाना के कति भयो, कारबाही के भयो थाहै पाइन्न । त्यस्ता पम्प सञ्चालनमा आइरहेकै छन्, सञ्चालक पनि तिनै छन् । एक लिटरमा जुन परिमाणमा घोटाला गरेका छन्, त्यही अनुपातमा व्यापारीलाई पम्प खुलेका दिनदेखिको हिसाब गरी जरिबाना गर्ने हो भने यो क्रम रोकिन्न र ? त्यो व्यापारीलाई आगामी दिनमा कुनै पनि व्यवसाय गर्न नपाउने बन्देज लगाउने हो भने उपभोक्ता लाभान्वित हुने थिएनन् र ? यस्तो नियमकानुन बनाउने हाकिम नेपालमा कहिले आउलान् ?

यी केही प्रतिनिधि उदाहरणहरु मात्र हुन् । नेपालमा थिति बसेको एउटै मात्र पनि कार्यालय छैन । चाहे प्रधानमन्त्रीले नेतृत्व गरेको कार्यालय होस् या शाखा अधिकृतले, चुस्त छ भन्ने ठाउँ छैन । संविधान, नियम, ऐन, कानुनले तोकेका अधिकार प्राप्त होऊन् र देशले विकासको गति समातोस् भन्ने जनताको चाहना हो तर जनचाहनाबमोजिमको काम गर्ने त परै जाओस्, सुधारको प्रयास गर्ने एक जनासम्म पनि हाकिम नपाउनु दुर्भाग्य हो ।
 
देशले भाषणबाज होइन, संवेदनशील प्रधानमन्त्री खोजेको छ । साम्यवादमा बलात्कार हुँदैन भन्ने होइन, शान्ति सुरक्षा प्रदान गर्न कटिबद्ध गृहमन्त्री खोजेको छ । नैतिकवान् शिक्षक-प्राध्यापक खोजेको छ । कामचोर-भ्रष्टाचारी होइन, जनसेवी-तलबजीवी कर्मचारी खोजेको छ ।

एउटै हाकिम स्वच्छ भयो भने पनि धेरै ठूलो परिवर्तन हुन सक्छ । तलका कर्मचारीले भागबन्डामा ल्याइदिएको घुसको पैसा म त खान्न तिमीहरु पनि नखाओ भन्ने हाकिम भयो भने पचास प्रतिशत भ्रष्टाचार आफैं रोकिन सक्छ । दश बजे कार्यालय पुगेर पाँच बजेसम्म जनताका काममा तल्लीन हुने हाकिम भएको कार्यालयमा प्रायः कर्मचारीहरु पनि सिटसिटमै भेटिन्छन् । सानो प्रयासबाटै महत्त्वपूर्ण परिवर्तन ल्याउन सकिने कुरामा हाकिम संवेदनशील भएको पाइँदैन ।

मेरो कार्यकालमा यो परिवर्तन गरेँ, मैले त्यो कार्यालयको नेतृत्व गर्दा यो सिस्टम बसाएँ भन्ने जस्ता गर्व गर्नलायक जागिर अवधिभरमा एउटै काम देखाउन सके पनि धन्य हुने थियो । आजसम्म त्यस्तो हाकिम नपाउनु नेपाल र नेपालीले दुःखद मान्नुपर्छ । जे चल्दै आएको छ, त्यसैमा रमाउने, भ्रष्टाचारका माध्यमबाट दुईचार पैसा जोड्न सके गर्व ठान्ने, सरकारी काम कहिले जाला घाम भन्ने उखान चरितार्थ पार्ने हाकिम रहँदासम्म मुलुकले कुनै कुराको आस गर्न सक्दैन । सरकारी कार्यालय हेर्‍यो त्यस्तै, विश्वविद्यालय हेर्‍यो त्यस्तै, सरकारी संस्थान हेर्‍यो त्यस्तै । सबै बेथितिका अखाडा हुँदासम्म नेपाल र नेपालीको भविष्य सुधारोन्मुख हुन सक्दैन ।

म एउटा मान्छे खोजिरहेछु ... बोलको गीतले भने जस्तै आज नेपालले एउटा सपूत खोजेको छ । भाषणबाज होइन, संवेदनशील प्रधानमन्त्री खोजेको छ । साम्यवादमा बलात्कार हुँदैन भन्ने होइन, शान्ति सुरक्षा प्रदान गर्न कटिबद्ध गृहमन्त्री खोजेको छ । अध्ययनशील, इमानदार, नियमसम्मत काम मात्रै गर्ने उपकुलपति खोजेको छ । कक्षाकोठामा नैतिकवान् शिक्षक-प्राध्यापक खोजेको छ । कामचोर-भ्रष्टाचारी होइन, जनसेवी-तलबजीवी कर्मचारी खोजेको छ । आफ्नो मात्र हैसियत बढाउने होइन, जनताको जीवनस्तर उठाउन प्रयत्न गर्ने राजनीतिकर्मी खोजेको छ । जो जहाँ छ त्यहाँ परिवर्तन ल्याउन सक्ने हाकिम खोजेको छ । लाज पचाएको व्यक्ति यो समाजलाई चाहिएकै छैन । देशका लागि म एउटा सपूत बन्नेछु भन्ने व्यक्ति मुलुकले खोजिरहेछ ।

प्रकाशित: December 31, 2017 | 18:23:00 काठमाडौं, आइतबार, पुष १६, २०७४

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

युक्रेनका ४ क्षेत्र गाभेको औपचारिक घोषणा गर्दै रुस

युक्रेनका लुहान्स्क, दोनत्स्क, जापोरिज्जिया र केरसन क्षेत्रलाई रुसमा गाभ्ने घोषणा गर्न लागिएको छ। 'क्रेमलिन दरबारमा स्थानीय समयअनुसार दिउँसो ३ बजे ती ४ क्षेत्र रुसमा गाभिएको घोषणा हुनेछ,' क्रेमलिन प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले भनेका छन्।

पाँच दलको सिट भागबण्डा अन्तिम चरणमा [सूचीसहित]

लामो समयको गृहकार्यपछि धेरैजसो निर्वाचन क्षेत्रको भागबण्डा मिलेको छ तर केहीमा भने किचलो कायमै छ।

सोलुको सकस: कांग्रेस नछाड्ने, माओवादी नमान्ने

२०७४ को चुनावमा जितेकाले आफैंले पाउनुपर्ने माओवादीको अडान छ। यस पटक गठबन्धनले चुनाव लड्ने हुँदा सोलुखुम्बु आफूले पाउनुपर्ने दाबी कांग्रेसले गरिरहेको छ।

समानुपातिक सूची परिवर्तन नभए आफैँ संघर्षमा उत्रने शेखर-गगनको चेतावनी

समान अवसर र न्यायका लागि विरोध र संघर्षका कार्यक्रम गर्दै आएका आफूनिकट नेताहरूसँग छलफल नेता कोइराला र महामन्त्री थापाले यस्तो बताएका हुन्। बत्तिसपुतलीस्थित अनुपम फुडल्यान्डमा असन्तुष्ट नेताहरुसँग उनीहरूले छलफल गरेका हुन्।

भीम रावल पार्टी सम्पर्कमा नआएपछि ओलीको सोधीखोजी

४ मंसिरमा हुने निर्वाचनका लागि एमाले जिल्ला कमिटीले अछाम क्षेत्र–१ बाट रावललाई मात्र सिफारिस गरे पनि पछिल्लो समय पार्टी सम्पर्कमा नआएपछि के भएको हो भनेर बुझ्न सुदूरपश्चिम एमाले नेताहरु पुगे ओली निवास।

सिभिल र हिमालयन मर्ज भएपछि ६ महिनामा 'सिनर्जी' आउँछ : सुनील पोखरेल [अन्तर्वार्ता]

हिमालय बैंक लिगेसी बोकेको पुरानो बैंक हो। हामीसँग साना तथा मझौला प्रकृतिको बिजनेस छ। हिमालयनको ठूला र कर्पोरेट बिजनेस छ। हाम्रा स-साना ग्राहक छन् तर उसका ठूला ग्राहक छन्।

आजदेखि निर्वाचन आचारसंहिता लागु : के गर्न पाइन्छ, के पाइँदैन?

आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रदेश तथा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि आचारसंहिता बुधारदेखि लागु गरिएको छ।

अलमुताइरीप्रति कप्तान किरणको अझै गुनासो, भने - व्यक्तिका लागि भन्दा पनि देशका लागि खेल्छौं

नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीका कप्तान किरण चेम्जोङले प्रशिक्षक अबदुल्ला अलमुताइरीले आफूलाई टिमबाट निकालेकोमा दुखेसो पोखेका छन्। व्यवसायिक फुटबलका क्रममा भारतमा रहेका किरण बंगलादेशसँगको मैत्रीपूर्ण खेलका लागि नेपाल आएका हुन्।

मोरङ-३ : चुनावमा प्रभाव पार्ने यस्तो छ मेडिकल कलेज कनेक्सन

सुनिल शर्माले आफ्नो नोबेल मेडिकल कलेजमार्फत राजनीतिक प्रभाव बढाएका छन्। निर्वाचन क्षेत्रमा नागरिकको निःशुल्क र कम शुल्कमा उपचारको व्यवस्था मिलाएर उनले मतदाताको प्रभाव बढाएका हुन्। उता राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाट उम्मेदवार बन्ने तयारीमा रहेकी रेखा थापाले पनि अभियान तीव्र बनाएकी छिन्।

मधेसवादी दलको कमजोरीमा 'जाल' थाप्दै एमाले!

मधेसवादी दलका एजेन्डाहरू पहिलेभन्दा कमजोर बन्दै गएपछि सत्ताको लोभ गर्नेहरू राजनीतिक सुरक्षाका निम्ति एमाले प्रवेश गरिरहेका छन् भने एमालेले पनि मधेसवादी दलको कमजोरीको फाइदा उठाएको राजनीतिक विश्लेषण गरिँदै छ।

थप समाचार

नेपाल समय
विचार

अन्य दलका नेता भित्र्याउन 'अनलिमिटेड कम्पनी' बन्दै एमाले

पाँच दलीय गठबन्धन बनेपछि आफूले स्पेस नपाउने ठानेर नेकपा एमालेमा अन्य पार्टीका नेता, कार्यकर्ताहरू प्रवेश गर्ने क्रम बढेको छ। आउँदो चुनावमा टिकट कट्ने संकेत पाएपछि सत्तालोभले पार्टी प्रवेश गर्नेहरूको व्यवस्थापन गर्न एमालेलाई कालान्तरमा सकस पर्ने देखिन्छ।
नेपाल समय
विचार

संवैधानिक र राजनीतिक प्रणालीभित्र देखिएको अराजकता!

परिणामस्वरूप सात वर्षमै यो प्रणाली अराजकता उन्मुख देखिँदैछ। हिजोको व्यवस्थाभन्दा चरम राज्यशक्तिको दोहन र अपचलन आज खुलमखुल्ला भइरहेको छ। जसले जे गरे पनि हुने खालको अराजकतातर्फ राज्य प्रणालीका संयन्त्र उद्दत छन्।
नेपाल समय
विचार

सम्पादकीयः संविधान उल्लंघन गर्ने राष्ट्रपति राजीनामा देऊ

राष्ट्रपतिको अहिलेको कदमले विगतमा अधिनायकवादलाई काखी च्याप्न खोज्ने स्वार्थप्रेरित दलहरुको मुहारमा मुस्कान देखिएको भए पनि कालान्तरमा उनीहरुलाई नै पीर्ने निश्चित छ। त्यसकारण अहिलेको विकल्प भनेको राष्ट्रपतिले राजीनामा दिएर मार्ग प्रशस्त गर्नु नै उत्तम हुनेछ।
नेपाल समय
विचार

मोदीको सर्वशक्तिमान् छवि कहिलेसम्म रहला?

हरतरहले नागरिकमाथि प्रधानमन्त्री मोदीको तस्बिर, भिडियो र ब्यानरको वर्षा गरिइराखिएको छ। नागरिकले चाहे पनि नचाहे पनि यो विषयलाई अनदेखा गर्न सक्ने अवस्था छैन।
नेपाल समय
विचार

च्याँखे दाउमा अल्झिएको गठबन्धन

गठबन्धनमा आवद्ध सबै दललाई आफ्नो सपनाको खेती गर्नु छ। सपनाको निम्ति गठबन्धनमा रहेका नेपाली कांग्रेस र इतर दलका आ–आफ्नै दुःख छन्।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना