बिहीबार, असोज २०, २०७९

सरकारले उर्दी जारी गर्नुपर्ने अवस्था किन आयो ?

संविधान जारी भएको चार वर्षपछि पनि संविधान दिवस मनाउन सरकारले उर्दी जारी गर्नुपर्ने अवस्था आउँछ भने सबैले यसको अपनत्व ग्रहण गरेका छैनन् भन्ने बुझ्नुपर्छ। 
नेपाल समय  |  काठमाडौं, आइतबार, पुष १६, २०७४

नेपाल समय

नेपाल समय

आइतबार, पुष १६, २०७४, काठमाडौं

संविधान जारी भएको चार वर्षपछि पनि संविधान दिवस मनाउन सरकारले उर्दी जारी गर्नुपर्ने अवस्था आउँछ भने सबैले यसको अपनत्व ग्रहण गरेका छैनन् भन्ने बुझ्नुपर्छ। 

संविधान आमनागरिकको आस्थाको विषय हुनुपर्ने हो। यो दिवस स्वतःस्फूर्त मनाइने अरु पर्व जस्तै हुनुपथ्र्यो। तर, सरकारले उर्दी जारी गर्नुपर्ने अवस्था आयो भने पक्कै केही गडबडी छ।

संविधानको प्रस्तावनामै आर्थिक समृद्धि, लोकतान्त्रिक अधिकार, हरेक प्रकारका विभेद अन्त्य जस्ता थुप्रै कुरा लेखिएका छन्। तर यिनको कार्यान्वयनको सट्टा यस्ता अधिकार संकुचित पार्ने खालका कानुन बनाउन सरकार उद्यत देखिन्छ। 

जनजाति, आदिवासी, मधेसी खुृसी छैनन्। उनीहरुका सबै माग नाजायज  हुन् भन्ने अवस्था पनि छैन। 

संविधानमा आर्थिक समृद्धिलाई लक्ष्य बनाइएकोे छ। कार्यान्वयन अवस्था कस्तो छ भने मुलुकको ऋण रु. १० खर्ब ३१ अर्ब पुगेको छ। सिंहदरबार गाउँगाउँमा भनियो तर, भ्रष्टाचार गाउँगाउँमा संस्थागत हुँदैछ। दोहोरो– तेहोरो करको मारमा छन्, जनता। 

संविधानले नै ग्यारेन्टी गरेका अभिव्यक्ति स्वतन्त्रा, पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता, मानवअधिकार जस्ता मौलिक हकलाई संकुचित पार्ने गरी सरकारले कानुन प्रस्ताव गरेको छ। 

संवैधानिक आयोगमध्ये तीनवटा आयोगमा पदाधिकारी नियुक्ति शून्य छ, पाँचवट अपूर्ण छन्। 

चार वर्षमा तीन तहको निर्वाचन भयो, गणतन्त्र संस्थागत भयो भन्ने बाहेक अरु केही काम भएको छैन। यस्तो अवस्थामा संविधानको कार्यान्वयन भयो भन्न कसरी सकिन्छ ?

नेपालजस्तो मुलुकका लागि संघीयता अत्यन्तै खर्चिलो व्यवस्था हो। राज्यको ठूलो पुँजी संघीय ढाँचालाई पूर्णता दिनमै खर्च भइरहेको छ। यसले ठूलो समस्या ल्याउँदै छ। 

समाजवादी पार्टी र राजपाले जस्तो सरकारमै रहेर संविधानको विरोध गर्ने कुरा पनि राम्रो राजनीतिको उदाहरण होइन। यो त जसले जे गरे पनि हुन्छ भने जस्तो भयो। 

सरकारमै रहेर संविधानका केही धारामा आफ्ना ‘रिजर्भसेन’ राख्न सकिन्छ। तर संविधानकै विरोध गर्ने, ‘कालो दिवस’ मनाउँछु भन्ने यस्तो त कतै हुँदैन। 

यति हुँदाहुँदै पनि यो संविधानको विकल्प खोज्ने भन्ने चाहिँ होइन। यसमा भएका राम्रा कुराहरुलाई कार्यान्वयन गर्दै जाने, अनावश्यक कुराहरु हटाउने नै हो। 

आखिर मुलुकलाई अघि बढाउने यही संविधानबाटै हो। 
(संविधानविद् आचार्यसँग गरिएको कुराकानीमा आधारित)

 

प्रकाशित: December 31, 2017 | 18:23:00 काठमाडौं, आइतबार, पुष १६, २०७४

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

युक्रेनका ४ क्षेत्र गाभेको औपचारिक घोषणा गर्दै रुस

युक्रेनका लुहान्स्क, दोनत्स्क, जापोरिज्जिया र केरसन क्षेत्रलाई रुसमा गाभ्ने घोषणा गर्न लागिएको छ। 'क्रेमलिन दरबारमा स्थानीय समयअनुसार दिउँसो ३ बजे ती ४ क्षेत्र रुसमा गाभिएको घोषणा हुनेछ,' क्रेमलिन प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले भनेका छन्।

पाँच दलको सिट भागबण्डा अन्तिम चरणमा [सूचीसहित]

लामो समयको गृहकार्यपछि धेरैजसो निर्वाचन क्षेत्रको भागबण्डा मिलेको छ तर केहीमा भने किचलो कायमै छ।

सोलुको सकस: कांग्रेस नछाड्ने, माओवादी नमान्ने

२०७४ को चुनावमा जितेकाले आफैंले पाउनुपर्ने माओवादीको अडान छ। यस पटक गठबन्धनले चुनाव लड्ने हुँदा सोलुखुम्बु आफूले पाउनुपर्ने दाबी कांग्रेसले गरिरहेको छ।

समानुपातिक सूची परिवर्तन नभए आफैँ संघर्षमा उत्रने शेखर-गगनको चेतावनी

समान अवसर र न्यायका लागि विरोध र संघर्षका कार्यक्रम गर्दै आएका आफूनिकट नेताहरूसँग छलफल नेता कोइराला र महामन्त्री थापाले यस्तो बताएका हुन्। बत्तिसपुतलीस्थित अनुपम फुडल्यान्डमा असन्तुष्ट नेताहरुसँग उनीहरूले छलफल गरेका हुन्।

भीम रावल पार्टी सम्पर्कमा नआएपछि ओलीको सोधीखोजी

४ मंसिरमा हुने निर्वाचनका लागि एमाले जिल्ला कमिटीले अछाम क्षेत्र–१ बाट रावललाई मात्र सिफारिस गरे पनि पछिल्लो समय पार्टी सम्पर्कमा नआएपछि के भएको हो भनेर बुझ्न सुदूरपश्चिम एमाले नेताहरु पुगे ओली निवास।

सिभिल र हिमालयन मर्ज भएपछि ६ महिनामा 'सिनर्जी' आउँछ : सुनील पोखरेल [अन्तर्वार्ता]

हिमालय बैंक लिगेसी बोकेको पुरानो बैंक हो। हामीसँग साना तथा मझौला प्रकृतिको बिजनेस छ। हिमालयनको ठूला र कर्पोरेट बिजनेस छ। हाम्रा स-साना ग्राहक छन् तर उसका ठूला ग्राहक छन्।

आजदेखि निर्वाचन आचारसंहिता लागु : के गर्न पाइन्छ, के पाइँदैन?

आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रदेश तथा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि आचारसंहिता बुधारदेखि लागु गरिएको छ।

अलमुताइरीप्रति कप्तान किरणको अझै गुनासो, भने - व्यक्तिका लागि भन्दा पनि देशका लागि खेल्छौं

नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीका कप्तान किरण चेम्जोङले प्रशिक्षक अबदुल्ला अलमुताइरीले आफूलाई टिमबाट निकालेकोमा दुखेसो पोखेका छन्। व्यवसायिक फुटबलका क्रममा भारतमा रहेका किरण बंगलादेशसँगको मैत्रीपूर्ण खेलका लागि नेपाल आएका हुन्।

मोरङ-३ : चुनावमा प्रभाव पार्ने यस्तो छ मेडिकल कलेज कनेक्सन

सुनिल शर्माले आफ्नो नोबेल मेडिकल कलेजमार्फत राजनीतिक प्रभाव बढाएका छन्। निर्वाचन क्षेत्रमा नागरिकको निःशुल्क र कम शुल्कमा उपचारको व्यवस्था मिलाएर उनले मतदाताको प्रभाव बढाएका हुन्। उता राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाट उम्मेदवार बन्ने तयारीमा रहेकी रेखा थापाले पनि अभियान तीव्र बनाएकी छिन्।

मधेसवादी दलको कमजोरीमा 'जाल' थाप्दै एमाले!

मधेसवादी दलका एजेन्डाहरू पहिलेभन्दा कमजोर बन्दै गएपछि सत्ताको लोभ गर्नेहरू राजनीतिक सुरक्षाका निम्ति एमाले प्रवेश गरिरहेका छन् भने एमालेले पनि मधेसवादी दलको कमजोरीको फाइदा उठाएको राजनीतिक विश्लेषण गरिँदै छ।

थप समाचार

नेपाल समय
विचार

अन्य दलका नेता भित्र्याउन 'अनलिमिटेड कम्पनी' बन्दै एमाले

पाँच दलीय गठबन्धन बनेपछि आफूले स्पेस नपाउने ठानेर नेकपा एमालेमा अन्य पार्टीका नेता, कार्यकर्ताहरू प्रवेश गर्ने क्रम बढेको छ। आउँदो चुनावमा टिकट कट्ने संकेत पाएपछि सत्तालोभले पार्टी प्रवेश गर्नेहरूको व्यवस्थापन गर्न एमालेलाई कालान्तरमा सकस पर्ने देखिन्छ।
नेपाल समय
विचार

संवैधानिक र राजनीतिक प्रणालीभित्र देखिएको अराजकता!

परिणामस्वरूप सात वर्षमै यो प्रणाली अराजकता उन्मुख देखिँदैछ। हिजोको व्यवस्थाभन्दा चरम राज्यशक्तिको दोहन र अपचलन आज खुलमखुल्ला भइरहेको छ। जसले जे गरे पनि हुने खालको अराजकतातर्फ राज्य प्रणालीका संयन्त्र उद्दत छन्।
नेपाल समय
विचार

सम्पादकीयः संविधान उल्लंघन गर्ने राष्ट्रपति राजीनामा देऊ

राष्ट्रपतिको अहिलेको कदमले विगतमा अधिनायकवादलाई काखी च्याप्न खोज्ने स्वार्थप्रेरित दलहरुको मुहारमा मुस्कान देखिएको भए पनि कालान्तरमा उनीहरुलाई नै पीर्ने निश्चित छ। त्यसकारण अहिलेको विकल्प भनेको राष्ट्रपतिले राजीनामा दिएर मार्ग प्रशस्त गर्नु नै उत्तम हुनेछ।
नेपाल समय
विचार

मोदीको सर्वशक्तिमान् छवि कहिलेसम्म रहला?

हरतरहले नागरिकमाथि प्रधानमन्त्री मोदीको तस्बिर, भिडियो र ब्यानरको वर्षा गरिइराखिएको छ। नागरिकले चाहे पनि नचाहे पनि यो विषयलाई अनदेखा गर्न सक्ने अवस्था छैन।
नेपाल समय
विचार

च्याँखे दाउमा अल्झिएको गठबन्धन

गठबन्धनमा आवद्ध सबै दललाई आफ्नो सपनाको खेती गर्नु छ। सपनाको निम्ति गठबन्धनमा रहेका नेपाली कांग्रेस र इतर दलका आ–आफ्नै दुःख छन्।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना