बुधबार, असोज १२, २०७९

खत्री दम्पती जो पहिरोबाट एक मिनेटले बाँचे

विनोद परियार  |  काठमाडौं, आइतबार, भदौ १३, २०७८

विनोद परियार

विनोद परियार

आइतबार, भदौ १३, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

बुटवल– बुटवल ज्योतिनगर मिलनटोलकी खिमा खत्रीले आइतबार बिहान ५ बजेतिर एक्कासि गड्याङगुडुङ आवाज सुनिन्। केही दिनदेखि पानी परिरहेकाले आकाश गर्जेको होला भन्ने लागेछ उनलाई। फेरि अन्य बेलाको भन्दा केही फरक आवाज थियो। ओछ्यानबाट उठेर यसो चुरे पहाडतिर हेरेको बडेमानका ढुंगा र लेदोसहितको पहिरो घरनजिकै आइसकेको थियो। 

‘बाहिर निस्केर हेर्दा घरनजिकै पहिरो बग्दै आइरहेको थियो। तुरुन्तै पति (लालबहादुर) को हात समातेर घरबाहिर निस्क्यौं’, भावविह्वल हुँदै खिमाले भनिन्, ‘एक मिनेटपछि बाहिर निस्किएको भए पुर्ने रहेछ। ठूलो कालबाट बाँचियो।’ खिमा र उनका पति लालबहादुर बस्दै आएको सानो टिनले छाएको ब्लकको घर अहिले पहिरोले क्षतिग्रस्त छ। 

६ दशक नाघिसकेका यी दम्पतीको बस्ने घरमा बाढी पसेपछि अलपत्र परेका छन्। ‘राति पहिरो आएको भए त हामी एकै चिहान हुने रैछौं’, खत्रीले भनिन्। चुरे पहाडबाट ढुंगासहितको लेदो पहिरोले खत्रीसहित दर्जनौं घरमा क्षति पुर्‍याएको छ। 


खत्री दपम्तीको घर र गोठमा क्षतिग्रस्त भएको छ। ‘हाम्रो सहारा भैंसी पनि हो। धन्य भैंसीचाहिँ  बचाउन सकियो’, लालबहादुरले भने। उनले भाँडाकुँडा र लत्ताकपडा निकाल्न पाएनन्। बिहानी प्रहरमा पहिरो आएकाले बाँच्न सफल भएको दमन्ती सारुले बताइन्। ‘पोहोरपरार केही भएको थिएन, यसपालि एक्कासि ढुंगासहितको लेदोले घर भरिएको छ’ उनले भनिन्। 

ज्योतिनगर क्षेत्रका स्थानीय पहाडबाट ढुंगासहितको पहिरो खसेपछि त्रसित भएका छन्। ‘केही दिनअघि नै माथि डाँडामा पहिरो गएको सुनेका थियौं। त्यसैले रातभर सुतिएन’, दुर्गा भण्डारीले भनिन्। 

पानी परेपछि सो क्षेत्रका बासिन्दा रातभर जाग्राम बस्ने गरेका छन्। ‘यो वर्ष पानी असाध्यै पर्‍यो, हामी त सारै जोखिममा भयौं’, उनले भनिन्, ‘सरकारले तत्काल सुरक्षित बनाउने काम गरोस्।’ 

बुटवल बमघाट र ज्योतिनगरको सीमा क्षेत्रका बस्ती सबैभन्दा बढी जोखिममा परेका छन्। भदौ १० गते बस्तीमाथि खानेपानीको मुहानसमेत रहेको ठाउँमा पहिरो गएको थियो। त्यहाँ पहिरो गएर पानी जम्मा भएको र त्यही फुटेर आइतबारको पहिरो बस्तीमा पसेको स्थानीयले बताएका छन्। 

बुटवल ज्योतिनगर मिलनटोलमा खत्री दम्पतीसहित चार जनाको घर पुरिएको छ। पहिरोका कारण ज्योतिनगर मिलनटोलका १८ घर जोखिममा परेकाले सुरक्षित स्थानमा सारिएको स्थानीय बासिन्दा तथा बुटवल वडा न. ३ का कार्यवाहक वडाअध्यक्ष लीलाप्रसाद श्रेष्ठले बताए। 

उनका अनुसार पहिरो निरन्तर झरिरहेकाले त्यस बस्तीका करिब ५० घर जोखिममा छन्। ज्योतिनगरकै पासाङ टोलमा पनि डाँडाबाट पहिरो झर्न थालेपछि ६० घर जोखिममा परेको श्रेष्ठले बताए। पहिरोले बुटवलको गोलपार्कदेखि लक्ष्मीनगर जाने रिङरोडमा ठूलो क्षति पुगेको छ। बुटवलको वडा नम्बर ३ र ४ माथि रहेको चुरेमा २ वटा ठूला पहिरो खसेको हो। 

ज्योतिनगर लक्ष्मीनगर पहिल्यैदेखि असुक्षित 

चुरे पहाडको काखैमा रहेको क्षेत्र हो ज्योतिनगर र लक्ष्मीनगर। प्राकृतिक रुपमा शीतल र केही उँचो भागमा भएकाले यहाँ बसोबासका लागि आकर्षण छ। तर, यो दुवै क्षेत्र पहिल्यैदेखि पहिरोको जोखिमयुक्त मानिन्छ। २०३८ र २०५५ सालको बाढीले ज्योतिनगर र लक्ष्मीनगर क्षेत्र नराम्रोसँग प्रभाावित भएको थियो। ज्योतिनगरमा २०५५ साल भदौ २० गते चुरे पहाड नै खसेपछि ५७ घर क्षतिग्रस्त भएको थियो।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले स्थलगत निरीक्षणसमेत गरेका थिए। त्यतिखेर तत्कालीन बुटवल नगरपालिकाले बुटवल तामनगरमा पहिरोबाट विस्थपितलाई स्थानान्तरण गरेको थियो। तर, जग्गा पाएकाहरू फेरि ज्योतिनगरमा बस्न थाले। कतिपयले ठाउँ छाडे पनि नयाँ मानिस आएर बस्न थाले।

‘२०५५ सालमा आएको बाढीपछि भूगर्भविद् टोली नै आएको थियो, बस्तीको माथि डाँडा नै चिराचिरा परेको भनेर रिपोर्ट दिएका थिएँ’, तत्कालीन बुटवल उपमहानगरका उपमेयर विमलबहादुर शाक्यले भने। 


उनले ज्योतिनगर र लक्ष्मीनगर क्षेत्र पहिल्यैदेखि नै असुरक्षित रहेको बताए। पहाडको कुनाकुनाबाट समेत सडक बन्न थालेपछि थप क्षति हुने क्रम बढेको स्थानीय बताउँछन्। ‘२०५५ सालबाट अहिलेसम्म केही भएको थिएन, अहिले बाटो पनि खुल्यो पहिरो पनि आयो’, स्थानीय चौबहादुर गुरुङले भने। उनका अनुसार बस्ती माथि डाँडामा रहेको पानीको मुहानबाटै पहिरो आएको हो। अहिले पानी ट्यांकीसमेत पहिरोले बगाएपछि ३० घर परिवारले पिउँदै आएको खानेपानी पनि सुकेको छ। 

तिनाउ नदी किनारका ३० घर विस्थापित 

अविरल वर्षाका कारण तिनाउ नदीमा आएको बाढीले तीव्र कटान गरेको छ। नदी किनारका ३० घर बाढीको जोखिममा परेपछि सुरक्षित स्थानमा सारिएको इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलका प्रहरी नायब उपरीक्षक मदन कुँवरले बताए। उनका अनुसार नदीमा पानीको बहाव बढ्दै गएकाले जोखिममा रहेकालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। जोखिममा रहेका कतिपयलाई घर र कतिलाई विद्यालयमा राखिएको प्रहरी नायब उपरीक्षक कुँवरले बताए। तिनाउ नदी अतिक्रमण गरी बसेका चार हजार घर जोखिममा छन्। 



प्रकाशित: August 29, 2021 | 18:00:39 काठमाडौं, आइतबार, भदौ १३, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

चीनमा सैन्य 'कू' को हल्ला, राष्ट्रपति सी नजरबन्दमा छन् त?

सोसल मिडियामा भने सीबारे अनेकन 'हल्ला' भइरहेका छन्। चीनियाँ राष्ट्रपति सीलाई वास्तवमा के भएको भन्‍ने कुरालाई सहजै भन्‍न सकिँदैन।

समान अवसरको मागसहित शेखर समूहले खवरदारी सभा गर्ने

नेपाली कांग्रेसको डा. शेखर कोइराला समूहले पार्टीभित्र समान अवसर र न्यायका लागि खवरदारी सभा आयोजना गर्ने भएको छ।

लेखक केशव दाहालको 'माधवी ओ माधवी' सार्वजनिक

'मोक्षभूमि' उपन्यासका लेखक केशव दाहालको गैरआख्यान निर्बन्ध लेखन संगालो 'माधवी ओ माधवी' शुक्रबार विमोचन गरिएको छ।

काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्र : पुराना दललाई स्वतन्त्र र नयाँ दल चुनौती

स्वतन्त्रदेखि झिनामसिनाका पार्टीबाट उम्मेदवारी घोषणा गरिएपछि संघीय राजधानीसमेत रहेको काठमाडौंका १० निर्वाचन क्षेत्रमा ठूला दलहरूलाई चुनाव जित्न गठबन्धनको भर। गठबन्धन गर्दा कांग्रेसको सुरक्षित किल्ला अन्य दललाई सुम्पिनुपर्ने बाध्यता।

वित्तीय संघीयता मजबुत बनाउन राजनीतिक र प्रशासनिक इच्छाशक्ति आवश्यक

राजस्व बाँडफाँटका कतिपय मुद्दामा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीयबीच समन्वय अभाव देखिन्छ। यसका लागि वित्तीय हस्तान्तरण ऐनमा केही संशोधन गरेर अगाडि बढ्न आवश्यक छ।

कार्यकालपछि राष्ट्रपति भण्डारीले राजनीतिक नेतृत्व गरे अति राम्रो : गोकुल बाँस्कोटा

बिहीबार ट्विट गर्दै बाँस्कोटाले पूर्वराष्ट्रपतिले राजनीति गर्नु हुँदैन भन्ने कानुनी व्यवस्था नरहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्रपतिलाई राजनीतिक नेतृत्व लिन सुझाव दिएका हुन्।

ब्याजदर बढेपछि व्यापारी र बैंकर्सबीच द्वन्द्व, हस्तक्षेप नगर्ने पक्षमा राष्ट्र बैंक

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएको विषयमा निजी क्षेत्रका उद्योगी र व्यापारी असन्तुष्ट छन्। निक्षेपको ब्याज बढाउँदा कर्जाको पनि ब्याज बढ्ने भएकाले त्यसले उद्योग र व्यापार सञ्चालनमा नकारात्मक असर पार्ने भन्दै उनीहरू असन्तुष्ट बनेका हुन्।

निधिले छोडे पनि धनुषा-३ मा गठबन्धनको हानाथाप, को बन्ला जुलीको प्रतिस्पर्धी?

उता २०७४ सालमा धनुषा ३ बाट निर्वाचित सांसद एंव लोसपाका वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतोले यही क्षेत्रबाट चुनावी मैदानमा उत्रने तयारीमा छन् भने लालकिशोर साह, जितेन्द्रकुमार यादव, विजयकुमार भगत र सर्वजित ठाकुरको नाम सिफारिस गरेको छ।

प्रेमगीत–३ लाई लिएर किन आयो चलचित्र क्षेत्रमा हलचल?

‘प्रेमगीत–३’लाई लिएर नेपाली फिल्मकर्मीहरू विभाजित भएका छन्। कोही हिन्दी भर्सनलाई नेपाली फिल्मसरह कर छुट दिनुपर्ने र कोही दिन नहुने पक्षमा उभिएका छन्।

सरकारको आग्रह लत्याउँदै सीपीसीको सुरक्षा रणनीति बैठकमा राष्ट्रपति भण्डारी सहभागी

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले बुधबार आयोजना गरेको भर्चुअल सम्मेलनमा राष्ट्रपति भण्डारीले रेकर्डेड भिडियो सन्देश पठाएको राष्ट्रपति कार्यालयले पुष्टि गरेको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
लुम्बिनी

मर्चवार बदल्ने उम्मेदवारको खोजी

भनिन्छ, मर्चवारमा जसले पैसाको बिटो फाल्छ, उसैले चुनाव जित्छ।’ प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन मिति नजिकिएसँगै मर्चवारमा यस्तै चुनावी चर्चा बढ्न थालेको छ।
नेपाल समय
लुम्बिनी

लुम्बिनीका विद्युतीय गाडीको यान्त्रिक परीक्षण असोज १५ देखि

असोज १५ देखि ५ दिनसम्म अफिसियल परीक्षणसमेत हुने गरी नि:शुल्क यातायात सेवा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिएको कोषका कोषाध्यक्ष ढुण्डीराज भट्टराई (सिद्धिचरण) ले जानकारी दिए।
नेपाल समय
लुम्बिनी

लुम्बिनी भ्रमणमा आएका पर्यटकलाई स्वागत

४३ औं विश्व पर्यटन दिवस लुम्बिनीमा पनि मनाइएको छ। लुम्बिनी विकास कोषसहित लुम्बिनी होटल संघ, लुम्बिनी पर्यटन व्यवसायी संघ लगायतका संस्थाहरुले लुम्बिनी भ्रमणमा आएका पर्यटकहरुलाई स्वागत गरेर दिवस मनाइएको हो।
नेपाल समय
लुम्बिनी

नागरिकता विधेयक रोकिँदा लाखौं अनागरिक भए: गृहमन्त्री

गृहमन्त्री बालकृष्ण खाणले राष्ट्रपतिले नागरिकता विधेयक रोकेर संविधानमाथि अतिक्रमण गरेको टिप्पणी गरेका छन्।
नेपाल समय
लुम्बिनी

कोहलपुरमा चाडपर्वका बेला चोरको बिगबिगीः प्रहरी निरीह, व्यवसायी त्रसित

एक महिनामै कोहलपुर नगरभित्रका १० वटा घर तथा पसलमा चोरी भएपछि स्थानीय त्रसित छन्। चाडपर्व भित्रिँदै गएका बेला चोरी बढिरहे पनि ढोकैमा रहेको प्रहरीले सुरक्षा दिन नसकेको नागरिकको गुनासो छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना