सोमबार, माघ २३, २०७९

महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतो आफ्नै कारणले पतनतर्फ : डा. सुरेन्द्र लाभ [अन्तर्वार्ता]

बीपी अनमोल  |  काठमाडौं, शुक्रबार, साउन १५, २०७८

बीपी अनमोल

बीपी अनमोल

शुक्रबार, साउन १५, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

२०७७ वैशाख ८ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजनीतिक दल विभाजनसम्बन्धी अध्यादेश ल्याएपछि राजपा र संघीय समाजवादी पार्टीमा हलचल ल्यायो। दुई पार्टीले रातारात निर्णय गरेर वैशाख ११ गते एकता गरे। असार २४ मा निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएको जसपा वैकल्पिक शक्तिका रुपमा रहेको थियो। तर दल दर्ता भएको एक वर्षमै जसपा फुटेको छ। पार्टीको आधिकारिकता उपेन्द्र यादव पक्षले पाएको छ भने महन्थ ठाकुरले अर्को दल दर्ता गर्नुपर्ने स्थिति देखिएको छ। पछिल्लो घटनाक्रमले मधेस केन्द्रित राजनीतिमा पारेको प्रभाव र आगामी अवस्थाबारे राजनीतिक विश्लेषक डा.सुरेन्द्र लाभसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) मा देखिएको पछिल्लो स्थितिलाई कसरी लिनुभएको छ?

जसपा विभाजनले गर्दा मधेसमा एक किसिमको तरंग उत्पन्न भएको छ। आमजनतामा अबको राजनीति कता जान्छ भन्ने चासो छ। तत्कालीन राजपा र समाजवादी पार्टीबीच सैद्धान्तिक छलफल बिना रातारात अँध्यारो कोठामा सहमति गरियो। अहिले त्यसको असर देखिएको हो। जसपाले वैकल्पिक शक्तिका रुपमा ठाउँ लिन्छ कि भन्ने आशा पहाड, मधेस, जनजाति लगायत सबै क्षेत्रमा पलाएको थियो। विभाजनले गर्दा त्यो आशामाथि तुषारापात भएको छ। 

महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतोको राजनीतिमा पछिल्लो घटनाले कस्तो असर पार्ला?

पछिल्लो घटनाक्रमले महन्थजी र राजेन्द्रजीको राजनीतिक भविष्य अन्योलमा परेको देखिन्छ। नेपाली राजनीतिज्ञमध्ये महन्थजीको गुण विश्वासिलो, शालीन र त्यागी व्यक्तित्वका रूपमा थियो। अहिले उहाँका ती सबै गुण आफ्नै कारणले धूलिसात भएका छन्। निष्ठाको राजनीति गर्दै आएका व्यक्ति प्रतिगामी कदम चाल्ने तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओलीका पक्षमा किन लागेका होलान् भन्ने चासो धेरैमा छ। उहाँले सुरुमा हामी मधेसको मुद्दाका लागि लडिरहेका छौं, सत्ताका लागि होइन भनेर जुन अडान लिनुभएको थियो, त्यसले राम्रै प्रभाव पारेको थियो। जनतले पनि त्यसलाई स्वाभाविक रूपमा लिएका थिए। ओलीले चालेका गलत कदममा साथ दिन थालेपछि कुरा बिग्रिएको हो। 

ओलीले पहिलोपटक प्रतिनिधिसभा विघटन गर्दा महन्थ र राजेन्द्र दुवैले विरोध गरेका थिए। दोस्रो पटकको विघटनमा समर्थन दिएर चोख्याउने काम भयो। ओलीको हरेक कदम राम्रो भन्ने धारणा राखेपछि त्यसबाट मधेसमा उहाँ (महन्थ) कै समर्थकबीचमा दुविधा देखिएको थियो। दुवै नेताको राजनीतिक भविष्य आफ्नै कारणले पतनतर्फ उन्मुख हुँदैछ।

नेपाली समाजमा नेताप्रति कार्यकर्ताको धेरै विश्वास हुने गरेको छ। हाम्रा नेताले गलत गर्दैनन् भन्ने सोचाइ छ। राजपाका ६ सदस्यीय अध्यक्ष मण्डलका दुई नेता त उपेन्द्रजीतर्फ गए। चारजना अर्कातर्फ छन्। कार्यकर्ता पनि बिस्तारै उपेन्द्र पक्षमा गइरहेका छन्। 

अब आधिकारिक जसपातिर नै धेरै नेताकार्यकर्ता लाग्छन् हैन? 

घटनाक्रमले त्यस्तै देखाएको छ। नेताकार्यकर्ता र जनप्रतिनिधिमा आधिकारिक पार्टीमा नलाग्ने हो भने आफ्नो पद नै जाने जोखिम छ। कारबाहीमा पर्नुभन्दा आधिकारिक पार्टीतिर बस्नु स्वाभाविकै हो। कतिपय नेताकार्यकर्ता जेसुकै भए पनि नयाँ शिराबाट पार्टी दर्ता गरेर अघि बढ्नुपर्छ भन्नेमा पनि होलान्। त्यसो गर्दा महन्थजीहरुलाई साथ दिँदै आएका नेताहरु उहाँसँगै रहन पनि सक्छन्। यस बीचमा निर्वाचन आयोगमा राजपा र तमलोपा भन्ने दल दर्ताका लागि निवेदन परेको छ। यी दुई विषयले पनि केही चलखेल हुन खोजेको हो कि भन्ने हो। 

महन्थजीहरु चुनावमा जाँदा पनि चुनौती त सामना गर्नुपर्ला नि? 

अन्ततोगत्वा चुनावमा सहभागी हुनैपर्छ। चुनावमा जाँदा जनतालाई के जवाफ दिने भन्ने अप्ठ्यारो महन्थजीलाई छ। कसरी आफूलाई प्रमाणित गर्ने भन्ने चुनौती पनि छ। उपेन्द्रजीहरु पहिलेदेखि नै फुट्न चाहिरहनुभएको थियो भन्ने जवाफले मात्रै जनतालाई पुग्दैन। उहाँले त ओलीलाई किन साथ दिनुभयो भन्ने जवाफ पनि जनतालाई दिनुपर्ने हुन्छ। प्रतिगमनकारी कदमलाई एकचोटि विरोध गर्ने र अर्कोपटक समर्थन गर्ने के बाध्यता आइपर्यो भन्ने लगायतका थुप्रै प्रश्नको जवाफ त दिनुपर्ला नि। 
महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतोबीच हिजो राजपा हुँदा पनि त्यति राम्रो सम्बन्ध थिएन। अहिले एउटा पार्टी गठन गर्नुहुन्छ भने पनि त्यो पार्टी कति दिनसम्म टिक्ला? दुवैजनाको विचार फरक छ। त्यसैले त्यो पार्टी पनि टिकाउ हुन्छ कि हुँदैन अन्योल छ। यस्ता थुप्रै चुनौती छन्। 

नयाँ पार्टी गठन भइहाले भने त्यसलाई संगठित गरेर लैजान पनि कठिन त होला नि? 
उहाँहरुबीच फुट नआएको भए राम्रो अवसर थियो। एमालेभित्रको विवादको फाइदा नेपाली कांग्रेस र जसपाले लिने अवस्था थियो।  नेपाली कांग्रेसमा जतिसुकै विवाद र गुटबन्दी भए पनि विभाजन छैन। तर जसपा फुट्यो। उपेन्द्रजीको पार्टी जति ठूलो भए पनि त्यसले कुनै फाइदा लिन सक्दैन। महन्थीजीले पार्टी गठन गरे पनि चोइटिएको सानो पार्टी हुन्छ। कालान्तरमा गएर अलि सशक्त पार्टी बन्न पनि सक्ला।  मधेसमा अन्य पार्टीको संगठन भने यथावत् छ। तर, महन्थ पक्षले नयाँ संगठन बनाउँदा जनताले विश्वास गर्ने आधार पनि छैन। तलसम्म संगठन बनाएर लैजान कठिन हुन्छ। 

उपेन्द्र पक्षको भविष्यचाहिँ कस्तो देख्नुभएको छ?

जसपा छिन्नभिन्न भएपछि अब वैकल्पिक शक्ति रहेन। त्यसैले उपेन्द्रजीलाई पनि चुनौती छँदै छ। जसपा अब सरकारमा जानेछ। सरकारमा राम्रो भूमिका खेल्यो भने ठिकै छ। तर, सत्तामा गएपछि जसपाले जनताको सहानुभूति लिने काम गर्न सक्दैन। नेपाली राजनीतिमा सत्तामा पुग्ने दलले राम्रो भूमिका खेल्न नसक्ने प्रवृत्तिको सिकारमा उपेन्द्र पक्ष पनि पर्नेछ। सत्तामा हुँदा झन् जोखिम हुन्छ नि। मेरो काम गरेन, मलाई चिन्दैचिनेन भन्नेहरुको ठूलो जमात हुन्छ। 

अहिले बनेको सत्ता गठबन्धनको भविष्यचाहिँ कस्तो देख्नुभएको छ?

पाँच पार्टी मिलेर गठबन्धन बनेको छ। सबैभन्दा पहिले राष्ट्रिय जनमोर्चा गठबन्धनबाट बाहिर जान्छ। धेरै समयसम्म गठबन्धनमा रहन्छ भन्ने मलाई लाग्दैन। एमसीसीलगायतका विवादित विषयमा जनमोर्चाले सहमति जनाउन कठिन छ। एमालेमा एकताको प्रयास जारी छ। माधव नेपाल समूहले अर्को पार्टी गठन गरेको छैन। नयाँ पार्टी गठन भएमा एक किसिमले अघि बढ्ला। भएन भने त एमाले एक ढिक्का भएर जान्छ। त्यसपछि गठबन्धनमा तीनवटा पार्टी मात्रै रहन्छन्। आगामी निर्वाचनसम्मको अवस्थामा नेपाली कांग्रेसले गठबन्धनलाई कायमै राखेर जाला भन्ने लाग्दैन। गठबन्धनमा रहने भनेका प्रचण्डजी र उपेन्द्रजीकै पार्टी हुन्। अहिलेको सबै राजनीतिक उथलपुथलको फाइदा नेपाली कांग्रेसले लिने दाउमा छ। त्यसैले चुनावमा ऊ एक्लै लड्ने अवस्था देखिएको छ। 


प्रकाशित: July 30, 2021 | 12:00:00 काठमाडौं, शुक्रबार, साउन १५, २०७८

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

फ्यानको मायाले रोइन् ‘पठान’की दीपिका

फिल्म सफल भएपछि निर्माता तथा कलाकार उत्साहित छन्।

रास्वपालाई गृह मन्त्रालय फिर्ता दिने प्रधानमन्त्री प्रचण्डको संकेत

पार्टी मुख्यालय पेरिसडाँडामा बसेको स्थायी कमिटी बैठकबाट बाहिरिने क्रममा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले रास्वपाले उठाएको विषय समाधान हुने बताएर गृह मन्त्रालय फिर्ता दिने संकेत गरेका हुन्।

दलका कार्यकर्ता प्राज्ञ भएपछि योग्य कलाकारले कहिले पाउने अवसर?

राजनीतिमा चासो नदिने स्रष्टाप्रति राज्यले दायित्व बिर्सिंदा सहरमा कलाकार डिप्रेसनबाट गुज्रिनुपरेको र गाउँमा हराउनुपरेको वा खाडी मुलुक पलायन हुनुपर्ने अवस्था छ। कला र गलाका लागि सिर्जिएका चलचित्र विकास बोर्ड, प्रज्ञा प्रतिष्ठानलगायतका संस्था राजनीतिमय भएपछि स्रष्टाहरू ओझेल पर्दै छन्।

तत्काल पानी पर्ने सम्भावना छैन, आज काठमाडौंको तापक्रम कति?

देशैभर तत्काल पानी पर्ने सम्भावना नरहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

आन्तरिक उडानमा थप पाँच नियम

आन्तरिक हवाई उडानलाई थप सुरक्षित, भरपर्दो, मर्यादित र व्यावसायिक बनाउने उद्देश्यले नयाँ हवाई उडान व्यवस्था गरिएको प्राधिकरणले बताएको छ।

नेपालमा पनि राम्रो छ कमाइ 'पठान'को, शुक्रबारदेखि 'ह्यारीकी प्यारी' सँग प्रतिस्पर्धा

नेपालमा मनोज राठीले पठान ल्याएका हुन्। फिल्मले १ सातामा नेपालबाट ६ करोड रूपैयाँ कमाएको छ।

राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति निर्वाचनविरुद्ध सर्वोच्चमा रिट

संविधानविपरीत निर्वाचनको मिति तय गरिएको दाबीसहित अधिवक्ता ज्ञानेन्द्रराज आरणले सर्वोच्चमा रिट दायर गरेका हुन्।

अस्ट्रेलियाको ब्रिसबेनमा घन्कियो नेपथ्य

नेपथ्यले अस्ट्रेलियाको तेस्रो ठूलो सहर ब्रिसबेनमा योसहित पाँचौं पटक सांगीतिक प्रस्तुति दिएको हो।

बैतडीस्थित देहिमाण्डौंको चडेखानमा पुग्यो टेलिकमको नेटवर्क

बैतडी जिल्लाको दशरथ चन्द नगरपालिका-२ अन्तर्गत चडेखानमा नेपाल टेलिकमको टावर विस्तार गरिएको छ।

प्रचण्ड-ओली बाध्यात्मक प्याचअप : 'सगुन' बँडाइदेखि नै अविश्वास

बाध्यात्मक प्याचअप गरेका प्रचण्ड–ओलीबीच सहकार्य त छ तर सहकार्यको सुरुआती दिनदेखि नै अविश्वासले डेरा जमाएको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
संवाद

लुम्बिनीको समृद्धिका आधार तयार पारिसकेका छौं: मुख्यमन्त्री गिरी [अन्तर्वार्ता]

मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त भएपछि माघ ५ गते प्रदेशसभाबाट विश्वासको मतसमेत लिएपछि उनले केही दिनमै सरकारलाई पूर्णता दिने तयारी गरेका छन्।
नेपाल समय
संवाद

आगामी आर्थिक वर्ष ठूला र नयाँ आयोजना ल्याउन सकिँदैनः डा. मीनबहादुर श्रेष्ठ [अन्तर्वार्ता]

जनताको पक्षमा देखिने गरी काम गर्ने लक्ष्यका साथ मुलुकको कार्यकारी प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हालेका प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारलाई सफल बनाउने दायित्व अब डा श्रेष्ठलगायतको विज्ञ समूहलाई छ।
नेपाल समय
संवाद

विमान र चालकलाई दोष दिने होइन, नियामक बलियो हुनुपर्छः वरिष्ठ क्याप्टेन कुमार पाण्डेय [अन्तर्वार्ता]

अख्तियारका आयुक्त नै जेल पर्ने देश हो नेपाल। आकाश र पाइटललाई मात्र दोष दिएर हुँदैन। सरकारले पार्टीका झोलेहरूलाई राजनीतिक नियुक्ति दिने नभई सक्षम व्यक्तिलाई नियामक निकायमा जिम्मेवारी दिनुपर्छ।
नेपाल समय
संवाद

विज्ञताका हिसाबले स्वास्थ्य मन्त्रालय मैले नै पाउनुपर्छ: डा. तोसिमा कार्की [अन्तर्वार्ता]

आम मानिसले तपाईंले स्वास्थ्य बुझ्नुभएको छ, तपाईंले नै स्वास्थ्य मन्त्रालय चलाउनुपर्छ भनेर भनिरहेका छन्। मलाई जनताले अनुमोदन गरेर संसद्मा पठाउनुभएको छ। मेरो स्वास्थ्यको नारा नै त्यही हो।
नेपाल समय
संवाद

प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री दिन कांग्रेस तयार थियो, उहाँ नै बेइमान निस्किनुभो: प्रकाशशरण महत [अन्तर्वार्ता]

कांग्रेसको लचिलोपनलाई प्रचण्डले हतियार बनाउनुभयो, जुन राजनीतिक बेइमानी थियो। जनताको नजरमा कम्युनिस्टहरूको विचार भन्ने चीज जनतालाई भ्रममा पार्ने हतियार रहेछ भन्ने उदाहरण प्रचण्डजीले फेरि पनि पुष्टि गरिदिनुभएको छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com

विज्ञापनको लागी

Charu shrestha 9841428229 Yubaraj Khatiwada 9801146990
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना