सोमबार, मंसिर १९, २०७९

एमालेमै ओत लागेका पूर्वमाओवादी नेताहरुको कस्तो छ अवस्था?

कौशल काफ्ले  |  काठमाडौं, बिहीबार, मंसिर ८, २०७९

कौशल काफ्ले

कौशल काफ्ले

बिहीबार, मंसिर ८, २०७९, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं– पूर्वमाओवादी नेता रामबहादुर थापा बादल यतिबेला चर्चामा छैनन्। देशभरबाट मतपरिणाम धमाधम सार्वजनिक भइरहेको अवस्थामा उनको चर्चा त्यति सुनिँदैन। कारण, गत मसिंर ४ गते सम्पन्न चुनावमा उनी सहभागी नै भएनन्। अझ भनौं, एमालेले उनलाई टिकट नै दिएन।

तत्कालीन नेकपा विभाजनका बेला प्रचण्डलाई छाडेर केपी ओलीलाई साथ दिएकोले पनि एमालेले बादललाई टिकट दिनसक्ने आँकलन बाहिर सुनिन्थ्यो। जबकी उनले ओलीलाई संसद् विघटनदेखि अन्य गतिविधिमा दह्रो साथ दिएका थिए। दशकौँ योगदान गरेको पार्टी माओवादी र अध्यक्ष प्रचण्डलाई छोडेर ओलीसँग कुम जोड्न पुगेका थिए। 

तर टिकट वितरणको पूर्वमाओवादीप्रति ओली क्रममा भने नरम देखिएनन्। बादल आफूले प्रत्यक्षमा नलडी समानुपातिकमा बस्न रुचाए पनि ओलीले रुचाएनन्। अन्ततः ओलीले समानुपातिकमा नराख्ने भन्दै प्रत्यक्षमा लड्न सिफारिस गरे। तर बादलले उक्त प्रस्तावलाई ठाडै अस्वीकार गरे।

पूर्वमाओवादीबाट एमालेमै रहेका नेता प्रभु शाहले पनि आपूmहरुमाथि अन्याय भएको अभिव्यक्ति त्यसबेला दिएका थिए। त्यसैले आपूmले टिकट पाउँदापाउँदै साहले पार्टीभित्र विद्रोह गरे। रौतहट–३ मा स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेर चुनाव लडे। यो समाचार तयार पार्दासम्म साहले ओमप्रकाश जैसवाललाई उछिनेर करिब ३ हजार मतले अग्रता लिइरहेका छन्।  

पछिल्लो परिणामलाई हेर्दा एमालेमै रहिरहेका पूर्वमाओवादी नेताको अवस्था भने झनै नाजुक देखिन्छ। चुनावअघि पार्टीभित्रै टिकट लिनुपर्ने एकखाले सकस उनीहरुमा देखिन्थ्यो। टिकट पाएपछि पनि उनीहरुलाई सहज भने भएन। अहिलेको निर्वाचनमा जनमतबाट अनुमोदन हुन गाह्रो परिरहेको अवस्था पूर्वमाओवादी एमालेहरुको देखिन्छ। 

यसपटक एमालेले प्रतिनिधिसभाका १६५ सिटमध्ये १४२ ठाउँमा उम्मेदवार उठाएको थियो। जसमध्ये तत्कालीन नेकपा विभाजनका बेला प्रचण्डलाई छाडेर केपी ओलीलाई साथ दिएका जम्मा ९ जनालाई एमालेले टिकट दिएको थियो।

अर्घाखाँचीबाट टोपबहादुर रायमाझी, कैलाली–४ मा लेखराज भट्ट, बारा–३ मा ज्वाला कुमारी साह, पर्सा–४ मा जालिम मियाँ, सिन्धुली–२ मा मनोजजंग थापा, रोल्पामा पूर्ण बुढामगर, रुकुम पूर्वमा कैलाश कुमार मल्ल, कैलाली–३ मा गौरीशंकर चौधरी र अछाम–१ मा झपट बोहोरालाई एमालेले टिकट दिएको थियो। जो पूर्वमाओवादी नेता–कमाण्डर थिए।

निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भइरहँदा एमालेबाट टिकट पाएका पूर्वमाओवादी नेताहरु त्यति सुरक्षित देखिँदैनन्। एमालेका अधिकांश पूर्वमाओवादी उम्मेदवारहरु पछाडि देखिन्छन्। 

टोपबहादुर रायमाझी 

एमालेबाट टिकट लिएका पूर्वमाओवादी नेता टोपबहादुर रायमाझी विजयी भएका छन्। अर्घाखाँचीबाट चुनाव लडेका रायमाझीले ४२ हजार ६७५ मत ल्याउँदा उनका निकटतम प्रतिद्धन्द्वी नेपाली कांग्रेसकी उम्मेदवार पुष्पा भुसालले भने ४० हजार ९४५ मत प्राप्त गरेकी छन्। 

कुनै बेला रायमाझी माओवादी सचिवालय सदस्य एवं मधेस इन्चार्ज भएका थिए। ०३६ देखि राजनीतिमा लागेका उनी ०४६ मा छैठौंको अध्यक्ष, वाइसीएलको संस्थापक संयोजकसमेत भए। ०५४ सालमा माओवादीको पोलिटब्युरो सदस्य भए भने संकटकालमा पश्चिमाञ्चल इन्चार्ज बने। तर पछिल्लो समय नेकपा एकता भएर विभाजन हुँदा उनी एमालेमै बसेका थिए।

लेखराज भट्ट
कैलाली–४ मा लेखराज भट्ट भने पराजित भएका छन्। भट्टलाई हराउँदै नेपाली कांग्रेसका वीरबहादुर बलायर निर्वाचित भएका छन्। कांग्रेस सुदूरपश्चिमका सभापति समेत रहेका बलायरले प्रतिद्धन्द्धी नेकपा एमालेका केन्द्रीय सचिव तथा सुदूरपश्चिम इन्चार्ज लेखराज भट्टलाई पराजित गरेका हुन्। बलायर २६ हजार १७१ मत प्राप्त गर्दै विजयी हुँदा एमालेका भट्टले २२ हजार ५८७ मत पाएका छन्। 

ज्वाला कुमारी साह
बारा–३ मा एमालेको तर्फबाट चुनाव लडेकी ज्वाला कुमारी साह पूर्वमाओवादी लडाकु हुन्। हालसम्मको परिणामअनुसार सो क्षेत्रमा साहले अग्रता लिइरहेकी छिन्। उनले ९ हजार ३३२ मत ल्याएर अग्रस्थानमा रहँदा निकटतम प्रतिद्धन्दी रामबाबु कुमार यादवले ८ हजार ७१९ मत ल्याएका छन्। अन्तिम मतपरिणाम आइनसकेकोले यहाँ कसले जित्छ भन्ने अवस्था छैन।

कुनै समय जनयुद्धको कमाण्डर रहेकी साह नेकपा एकता भएर विभाजन हुँदा एमालेमै बसेकी थिइन्। 

जालिम मियाँ मंसुरी
पर्सा–४ मा एमालेको तर्फबाट उम्मेदवार रहेका जालिम मियाँ मंसुरी पनि पूर्वमाओवादी लडाकु हुन्। तर अहिले उनी एमालेबाट टिकट लिएर चुनाव लड्न पुगे। जसलाई नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार रमेश रिजालले पराजित गरेका छन्। रिजालले ३१ हजार १४२ मत ल्याउँदा मंसुरीले जम्मा २९ हजार ६१९ मत मात्र प्राप्त गरेका छन्।

मनोजजंग थापा