शुक्रबार, असोज ८, २०७८
  • गृहपृष्ठ
  • अर्थ
  • कार्यान्वयन भएन नेपाल-चीन पारवहन सम्झौता, चलिरहेको व्यापारमा समेत अवरोध!

कार्यान्वयन भएन नेपाल-चीन पारवहन सम्झौता, चलिरहेको व्यापारमा समेत अवरोध!

प्रेम चन्द  |  काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८

प्रेम चन्द

प्रेम चन्द

मंगलबार, भदौ २९, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय
तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली (बायाँ) र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीचको भेटवार्ता। फाइल तस्बिर

काठमाडौं- नेपाल सरकारले २०७२ चैत ८ गते चीनसँग पारवहन सम्झौता गरेको थियो। सम्झौता कार्यान्वयनमा आएको भए नेपालले भूपरिवेष्ठित राष्ट्रको हैसियतामा चिनियाँ समुद्र प्रयोग गरी व्यापार गर्न सक्थ्यो। सम्झौतामा चीन सरकारले नेपाललाई समुद्रसम्मको स्थायी पहुँचको अधिकार र पारवहन स्वतन्त्रता दिने उल्लेख थियो। 

सम्झौता हुनुअघि करिब ६ महिना लामो भारतीय नाकाबन्दी व्यहोरेको नेपालले चीनसँग पारवहन सम्झौता भएपछि उत्साहित बनेका थिए। सम्झौताको उद्देश्य नै नेपालले चिनियाँ समुद्रको प्रयोग गरी सामान ढुवानीमा सहजीकरण गर्ने थियो। पारहवन सम्झौता तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पहलमा गरिएको थियो। 

करिब ९ महिना सरकारको नेतृत्व गरेका ओलीले पारवहन सम्झौता कार्यान्वयनका लागि खासै चासो भने देखाएनन्। त्यसपछि क्रमशः सरकारको नेतृत्व गरेका पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र शेरबहादुर देउवाले पनि चीनसँगको पारवहन सम्झौता कार्यान्वयनमा खासै चासो देखाएनन्। पछिल्लो समय ३ वर्षभन्दा बढी समय सरकारको नेतृत्व गरेका ओलीले पारवहन सम्झौता कार्यान्वयनमा झनै चासो दिएनन्। फलस्वरुप नेपाली व्यवसायीले चीनतिरबाट हुने व्यापारमा दुःख पाइरहेका छन्। 

झन् अवरोध

निरन्तर भइरहेको व्यापारमा समेत चिनियाँ पक्षले कोटा निर्धारण गरेपछि आयातकर्ताले दुःख झेल्नु परेको आयातकर्ता समेत रहेका उद्योग वाणिज्य संघ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष राजकुमार बस्नेत बताउँछन्।

पछिल्लो समय कोरोनाको कारण देखाउँदै चीनले नेपालसँगको व्यापारमा कोटा प्रणाली कायम गरेको छ। २०७६ फागुनअघि केरुङ र तातोपानी दुवै नाकाबाट गरी दैनिक ४० देखि ५० ट्रक नेपाल भित्रिने गरेकोमा हाल दैनिक १५ वटा ट्रक मात्र भित्रिरहेका छन्। केरुङ भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी नरेन्द्रप्रसाद चौधरीले केरुङबाट दैनिक ७ वटा ट्रक नेपाल भित्रिरहेको बताए। 

त्यस्तै दैनिक ८ वटा ट्रक तातोपानी नाकाबाट नेपाल भित्रने गरेको तिब्बतस्थित नेपाली महावाणिज्य दूतावासले उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयलाई यसअघि नै जानकारी गराइसकेको थियो। ‘चीनसँगका नाका फुलफ्लेजमा सञ्चालनमा छैनन्,’ उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सहप्रवक्ता उर्मिला केसीले भनिन्, ‘तातोपानी नाकामा नेपालतर्फ सडकसमेत अवरुद्ध भएकाले व्यापारमा थोरै समस्या देखिएको छ।’

निरन्तर भइरहेको व्यापारमा समेत चिनियाँ पक्षले कोटा निर्धारण गरेपछि आयातकर्ताले दुःख झेल्नु परेको आयातकर्ता समेत रहेका उद्योग वाणिज्य संघ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष राजकुमार बस्नेत बताउँछन्।

सरकारले चिनियाँ नाका प्रयोगका लागि नेपालतर्फ आवश्यक संरचना बनाएर पारवहन सम्झौता कार्यान्वयनका लागि पहल गरिदिँदा चीनसँगको व्यापारमा सहज हुने र उपभोक्तालाई राहत हुने अध्यक्ष बस्नेत बताउँछन्। ‘पारहवन सम्झौता त भयो। तर, त्यसलाई कार्यान्वयनको तहमा गएको हामीले देखेका छैनौं,’ बस्नेतले नेपाल समयसँग भने, ‘सरकारले हिसाबकिताब गरेर त्यसको चाँडो कार्यान्वयनका लागि पहल गर्ला भन्ने आशा बाहेक हामीले पारवहनबाट केही पनि पाएका छैनौं।’

पारहवन सम्झौता कार्यान्वयनमा आएपछि चीनसँग गर्न सकिने व्यापारमा धेरै सहजता आउने बस्नेत बताउँछन्। चीनसँगको पारहवन सम्झौता कार्यान्वयनमा नआउँदा र निरन्तरको व्यापारमा समेत अवरोध हुँदा कलकाताबाट लामो रुट प्रयोग गरेर सामान आयात गर्नुपरेको छ। कलकाताबाट सामान ल्याउनुपर्दा तीन गुणासम्म बढी समय लाग्ने गरेको व्यवसायी बताउँछन्। 

पारहवन सम्झौता कार्यान्वयनमा आएर सिधै चिनियाँ नाका (केरुङ, तातोपानी)बाटै सामान आयात गर्नसकेमा १५ देखि २० दिनमा नेपालमै सामान नेपाल आइपुग्छ। कलकाता हुँदै सामान ल्याउनु परेका कारण ४५ देखि ६० दिनसम्म लाग्ने गरेको बस्नेतको भनाइ छ। ‘जब समय धेरै लाग्छ, खर्च बढ्छ। बैंकबाट लिएको ऋणको ब्याज नै धेरै हुन जान्छ,’ बस्नेत भन्छन्, ‘ढुवानी समय कम गर्न सकेमा खर्च पनि कम हुन्छ। ब्याज पनि धेरै बढ्दैन र लागत कम पर्छ। लागत कम हुँदा उपभोक्तालाई सामान सस्तो पर्ने फाइदा हुन्छ।’

यसअघि २०७२ सालमा गएको भूकम्पका कारण सिन्धुपालचोक र रसुवा नाका अवरुद्ध भएका थिए। भूकम्पभन्दा अगाडि चीनसँगको व्यापारमा खासै अवरोध नरहेको व्यवसायी बताउँछन्। ‘त्यतिबेला अहिलेको जस्तो कोटा थिएन,’ बस्नेत भन्छन्, ‘जति मात्रामा व्यापार हुन्थ्यो निर्बाध हुन्थ्यो।’

मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो समय कोरोना महामारीका कारण चीन सरकारले फुलफ्लेजमा चलाउन दिएको छैन। ‘चीनले कोरोना नियन्त्रणका लागि फुलफ्लेजमा ट्रक चल्न दिएको छैन,’ सहप्रवक्ता केसीले भनिन्, ‘हामीले महावाणिज्य दूतावासमार्फत फुलफ्लेजमा आवतजावत खुला गर्न पहल गरिराखेका छौं।’ तातोपानी नाकामा नेपालतर्फ अवरुद्ध भएको सडक निर्माणका लागि समेत सडक विभागसँग समन्वय भइरहेको सहप्रवक्ता केसीको दावी छ।

यता भन्सार विभागले भने चीनले कोरोना कारण देखाउँदै पूर्ण क्षमतामा चल्न नदिएपनि आयात निर्यात भइरहेको उल्लेख गरेको छ। भन्सार विभागका अनुसार गत साउनमा चीनबाट २० अर्ब ९७ करोड ६ लाख ६७ हजार रुपैयाँ बराबरका विभिन्न वस्तु आयात भएका छन्। त्यस्तै नेपालका तर्फबाट साउन महिनामा ८ करोड २७ लाख ८५ हजार रुपैयाँ बराबरको निर्यात भएको छ। नेपालमा स्याउ, रेडिमेड कपडा लगायतका वस्तु आयात भइरहेका छन् भने धागो, ऊनी गलैंचा, पोलिस्टर, जुटलगायतका वस्तु नेपालले चीनमा निर्यात भइरहेका छन्।


प्रकाशित: September 14, 2021 | 17:59:04 काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८
प्रेम चन्द

प्रेम चन्द

काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८

थप समाचार

स्यानिटरी प्याडसम्बन्धी बजेटमा पुरानै व्यवस्था, कुन देशबाट कति भयो आयात?

चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा गत वर्षकै व्यवस्थालाई निरन्तरता दिइएको छ। तर यस वर्ष व्यापक विरोध भइरहेको छ। बिहीबार मात्रै काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा 'रातो कर खारेज गर' भन्दै विरोध भएको थियो।

काठमाडौंभन्दा तराईमा बढी महँगी: राष्ट्र बैंक

नेपाल राष्ट्र बैंकले काठमाडौं उपत्यकामा भन्दा तराईमा उच्च मूल्यवृद्धि रहेको औंल्याएको छ।

सरकार र विकास साझेदारले पहिचान गरे ४ खर्ब ९६ अर्बको सम्भावित सहयोग

नेपाल सरकार र विकास साझेदारहरुले काठमाडौं घोषणापत्र अनुमोदन गरेका छन्। उनीहरुले नेपालको हरित, उत्थानशील र समावेशी विकास (ग्रिड) तर्फको यात्राका लागि रणनीतिक कार्ययोजना निर्माण गर्ने क्रममा सो दस्तावेज संयुक्त रुपमा अनुमोदन गरेका हुन्।

यूएसबी-सी चार्जर सबै फोनमा मिल्‍ने गरी उत्पादन गर्न ईयूको दबाब

युरोपेली संघ (ईयू)ले चार्जर उत्पादकलाई सबै किसिमका फोन र साना विद्युतीय उपकरणमा मिल्‍ने गरी युनिर्भसल चार्जिङ सोलुसन दिने गरी चार्जर उत्पादन गर्द दबाब दिएको छ।

साउनमा ११६ प्रतिशत बढ्यो निर्यात

चालु आवकै साउनमा एक खर्ब ५० अर्बभन्दा बढीको आयात भएको छ। यसरी नेपालको समग्र व्यापार घाटा भने आव २०७७/७८ को तुलनामा ७०.५ प्रतिशत वृद्धि भई १ खर्ब २९ अर्ब ९७ करोड पुगेको छ।

राष्ट्रपतिबाट बजेट विधेयक प्रमाणीकरण

राष्ट्रपति विद्यादेवि भण्डारीले विनियोजन विधेयक २०७८ लाई प्रमाणीकरण गरेकी छन्।

ट्रेंडिंग

नेपाल समय
श्रृंखला

जेलसहित बर्खास्तीमा परेका सिपाही भन्छन्- ऊ रोइरहेको थियो, मेरो मन थामिएन

घरमा फोन गर्न पनि कहिलेकाहीँ मात्रै दिइन्थ्यो। त्यो पनि ‘सबै ठिक छ’ भन्न लगाइन्थ्यो। एक-दुई मिनेट मात्रै गफ गर्न दिइन्थ्यो। ‘के भयो अचानक यस्तो?’ भन्दै बुबाआमा रुनुहुन्थ्यो, श्रीमती रुन्थिन्। तर आफूले यथार्थ भन्न पाउँदिनथेँ। ‘केही भएको छैन, योभन्दा बढी जवाफ नदिनू' भन्ने उर्दी हुन्थ्यो।
नेपाल समय
संवाद

म महामन्त्रीको उम्मेदवार हुँ, कसैको दौराको फेर समात्नुपर्छ भन्ने छैन : धनराज गुरुङ [अन्तर्वार्ता]

प्रजातन्त्रको पर्यायवाची कांग्रेस हो भनेर हामी दावी गर्छौं। तर, यहाँ मुलुकमा आफूलाई आइपरेपछि न विधान न संविधान आफ्नो घोडा बनाइदिने अवस्था आयो।
नेपाल समय
समाज

सर्वोच्चको आदेश कुलमानको पक्षमा

सर्वोच्च अदालतले नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङको नियुक्तिविरुद्ध परेको रिटमा अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेको छ।
नेपाल समय
लुम्बिनी

बुटवलका मेयरलाई मुक्का प्रहार गर्ने गणेशविरुद्ध एमालेले मुद्दा नचलाउने

नेकपा एमालेले बुटवलका मेयर शिवराज सुवेदीलाई मुक्का प्रहार गर्ने अनेरास्ववियुका सदस्य गणेश पंगेनीविरूद्ध मुद्दा नचलाउने भएको छ।
नेपाल समय
राजनीति

जसलाई नेता बनायो, उसैले थला पार्‍यो नेविसंघ

गुटबन्दी र नेताहरूको व्यक्तिगत स्वार्थको सिकार बनेको नेविसंघ लामो समयदेखि भद्रगोल छ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : info@nepalsamaya.com nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • सम्पादकीय निर्देशक
    मुमाराम खनाल
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
Copyright © 2021. Design & Development by Cn’C