मंगलबार, माघ २४, २०७९

भाषा–संस्कृतिका विम्ब भानुलाई सम्झिँदै नयाँ पुस्ता

नेपाल समय  |  काठमाडौं, मंगलबार, असार २८, २०७९

नेपाल समय

नेपाल समय

मंगलबार, असार २८, २०७९, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं– नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानद्वारा २०९औं भानु जयन्ती अवसरमा ‘भानुभक्तको जीवनी विषयक प्रवचन तथा नयाँ पुस्ताबाट भानुभक्तीय रचना वाचन’ कार्यक्रम आयोजना गरियो। प्रज्ञा भवनको देवकोटा सभाकक्षमा आयोजित कार्यक्रममा कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले नयाँ पुस्ताका बीचमा भानुभक्तलाई पुर्याउने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताए।

उनले विगतमा भानु जयन्तीमा कुनै एउटा विषयलाई लिएर भानु–विमर्श गर्ने गरिएकामा यसपटक बालबालिकाद्वारा आदिकवि भानुभक्तको रचना वाचन गर्ने कार्यक्रम राखिएको उल्लेख गरे। उनले भने, ‘छन्दमा कविता सिर्जना गर्ने सीप विद्यार्थीले सिकून् भन्ने नै प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको उद्देश्य हो। यसले कविता–साहित्यको प्रवद्र्धनमा समेत उल्लेखनीय योगदान दिनेछ।’ 

भानु बहुआयामिक व्यक्तित्व भएको र भौगोलिक सीमाभन्दा बाहिर गएर भानु जयन्ती मनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए। उनले भाषा–संस्कृतिको एकताको विम्बका रूपमा भानुभक्तलाई लिइने गरिएको बताए। 

कार्यक्रमका सभाध्यक्ष तथा उपकुलपति डा. जगमान गुरुङले आयोजित कार्यक्रम पुस्ता हस्तान्तरणको सुन्दर नमुना भएको विचार व्यक्त गरे। उनले भानुभक्तलाई विद्यार्थीका बीचमा पु¥याउने उद्देश्यले बालबालिका केन्द्रित कार्यक्रम गरिएको उल्लेख गर्दै प्रवचनकर्ताबाट भानुभक्तको जीवनीसम्बन्धी नयाँ कुरा आएको बताए।

भानुभक्तजस्ता विलक्षण क्षमताका प्रतिभालाई राष्ट्रले खोजी–खोजी सम्मान गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए। कार्यक्रममा सदस्य सचिव प्रा. जगतप्रसाद उपाध्यायले नेपाली कविता–साहित्यका आदिकवि भानुभक्तको जन्म जयन्ती अवसर पारेर भानु प्रतिष्ठानसँगको सहकार्यमा भानु जयन्तीसम्बन्धी विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिँदै आएको जानकारी दिए।

भानुभक्तले रामायण प्रश्नोत्तर, भक्तमालाजस्ता कृतिको सिर्जना गरेर नेपाली कविता–साहित्यमा ठूलो गुन लगाएको उल्लेख गर्दै उनले संस्कृत साहित्यमा समेत भानुभक्तको ठूलो योगदान रहेको बताए। उनले भने, ‘भानुभक्तका कृतिले तत्कालीन समाजको वास्तविक प्रतिनिधित्व गरेका छन्। त्यसलाई अहिलेको समयसँग तुलना गर्न मिल्दैन। भानुभक्तमा उच्च दार्शनिक चेत, संस्कृतिप्रतिको उच्च अनुराग र आध्यात्मिकता रहेको पाइन्छ। तत्कालीन समाजमा रहेको प्रशासनिक ढिलासुस्तीलाई भानुभक्तले आफ्ना कवितामा व्यंग्यात्मक हिसाबले प्रस्तुत गरेको सन्दर्भमा त्यसले अहिलेको समाजको समेत प्रतिनिधित्व गर्दछ। भानुक्तका रचनाले हामीलाई अगाडि बढ्न मार्गदर्शन गर्दछन्।’ 

कार्यक्रमका संयोजक साहित्य (लोकवार्ता र बालसाहित्य विभाग) प्रमुख डा. देवी नेपालले बालबालिकामार्फत भानुलाई अग्रज पुस्तासित जोड्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गरिएको उल्लेख गर्दै विभागद्वारा बालसाहित्यका विभिन्न विधामा नयाँ र महत्त्वपूर्ण कृतिहरू ल्याउन लागिएको जानकारी दिए। उनले भानुभक्तबारे अबको अध्ययन निकै गहन रूपले गरिनुपर्दछ भन्ने कुरा कार्यक्रमले प्रस्ट पारेको बताए। 

कार्यक्रममा भानुभक्तको जीवनी विषयक प्रवचन राख्दै प्रा.डा. शिर्वराज आचार्यले भानुभक्तका बारेमा गरिएको अध्ययनको सारसंक्षेप प्रस्तुत गरे। भानुभक्तीय जीवनी र जीवनपरक गरी ६ जनाले अध्ययन गरेको, विश्लेषणात्मक भानुजीवन दुई जनाले र शोधप्रबन्ध भानु जीवनी भारततर्फ तीन र नेपालतर्फ तीन जनाले अध्ययन गरेको उनले बताए।

उनले भने, ‘नेपालमा भानुभक्तको जन्म जयन्ती मनाउने कार्यको सुरुआत २०१० बाट गोपाल पाण्डे असीमको सक्रियतामा सुरु भएको हो। भानुभक्तको जन्म जयन्तीबारे इतिहास शिरोमणि बाबुराम आचार्यले समर्थन जनाएपछि असार २९ गते उनको जन्म जयन्ती मनाउन थालिएको हो।

अनुसन्धानबाट भानुभक्तको न्वारानको नाम चिन्तामणि आचार्य भएको पुष्टि भएको छ। भानुभक्तमा कानुनको उच्च ज्ञान रहेको र पिताजीको सेवामा समेत समय खर्च गरेका कारण सन्तान प्राप्तिमा विलम्ब भएको पाइन्छ। 

कार्यक्रममा राजधानीका विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीले भानुभक्तीय रचना वाचन गरेका थिए । एम्बिसन एकेडेमीकी छात्रा चक्षु भट्टराई, प्रज्ञा स्कुलका छात्र अवसर सुवेदी, भ्याली स्कुलकी छात्रा गरिमा घिमिरे, वेद विद्याश्रमका छात्र हेमन्त भट्ट, लिटिल एन्जेल्सकी छात्रा पलक ताम्राकार, संस्कृत मावि रानीपोखरीका छात्र सदृश सुवेदी र ज्ञानदीप शिक्षा सदनकी छात्रा दीपशिखा मुखियाले भानुभक्तीय रचना वाचन गरेका थिए।

कार्यक्रमका अन्त्यमा विद्यार्थीलाई कुलपति उप्रेतीले सहभागिताको प्रमाणपत्र वितरण गर्नुका साथै नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानबाट प्रकाशित बाल साहित्यसम्बन्धी कृति उपहारस्वरूप प्रदान गरेका थिए। कार्यक्रममा प्राज्ञ परिषद्का सदस्यहरू, पूर्वसदस्यसचिव प्रा.डा. जीवेन्द्रदेव गिरी, प्राज्ञ परिषद्का पूर्वसदस्यहरू, प्राज्ञसभाका सदस्यहरू, भानु प्रतिष्ठानका अध्यक्ष प्रा.डा. व्रतराज आचार्य तथा नेपाली शिक्षा परिषद्की अध्यक्ष रमा शर्मालगायतको उपस्थिति थियो। गोरखापत्र दैनिकका पत्रकार शेषकान्त पण्डित प्रतिवेदक रहेको कार्यक्रमको सहजीकरण लक्ष्मी गौतमले गरेकी थिइन्। 


प्रकाशित: July 12, 2022 | 11:28:21 काठमाडौं, मंगलबार, असार २८, २०७९

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

अनाथालय प्रमुख नै बलात्कारी !

बालिका बलात्कारको आरोपमा चन्द गत माघ १७ गते अनाथालयबाटै पक्राउ परेका हुन्।

सरकारबाट बाहिरिएका रास्वपाका मन्त्रीले किन गरेनन् पत्रकार सम्मेलन?

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) आइतबार नै सरकारबाट बाहिरिसकेको छ।

संसद् भवन अगाडि भिख माग्दै बालिका

अकासेपुलमा भिख माग्नका लागि राखिएकी एक अबोध बालिका

मिडियामाथि आक्रोशित रविले जे बोले…

आइतबार सरकारमा रहने वा बस्ने विषयमा भएको छलफलमा पार्टीले सरकारबाट बाहिरिने निर्णय गरेको छ। सरकारबाट बाहिरिने निर्णय सुनाउँदै पत्रकार सम्मेलन गरेका रविले भने सबै झोंक मिडियामाथि पोखेका छन्।

आउने चुनावमा बहुमत ल्याएर प्रधानमन्त्री हुन्छु: रवि

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले आगामी चुनावमा आफ्नो पार्टीले बहुमत ल्याउने र आफू प्रधानमन्त्री हुने उद्घोष गरेका छन्

नारायणकाजीसँग मन्त्रालय साटफेरको चर्चा, मान्लान् रवि?

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी सरकारमा रहने कि बाहिरिने चर्चा चलिरहेको समयमा सत्ता गठबन्धन दलभित्र पार्टी सभापति रवि लामिछानेलाई भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालय दिएर मनाउने तयारी भएको बताइएको छ।

फ्यानको मायाले रोइन् ‘पठान’की दीपिका

फिल्म सफल भएपछि निर्माता तथा कलाकार उत्साहित छन्।

रास्वपालाई गृह मन्त्रालय फिर्ता दिने प्रधानमन्त्री प्रचण्डको संकेत

पार्टी मुख्यालय पेरिसडाँडामा बसेको स्थायी कमिटी बैठकबाट बाहिरिने क्रममा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले रास्वपाले उठाएको विषय समाधान हुने बताएर गृह मन्त्रालय फिर्ता दिने संकेत गरेका हुन्।

दलका कार्यकर्ता प्राज्ञ भएपछि योग्य कलाकारले कहिले पाउने अवसर?

राजनीतिमा चासो नदिने स्रष्टाप्रति राज्यले दायित्व बिर्सिंदा सहरमा कलाकार डिप्रेसनबाट गुज्रिनुपरेको र गाउँमा हराउनुपरेको वा खाडी मुलुक पलायन हुनुपर्ने अवस्था छ। कला र गलाका लागि सिर्जिएका चलचित्र विकास बोर्ड, प्रज्ञा प्रतिष्ठानलगायतका संस्था राजनीतिमय भएपछि स्रष्टाहरू ओझेल पर्दै छन्।

तत्काल पानी पर्ने सम्भावना छैन, आज काठमाडौंको तापक्रम कति?

देशैभर तत्काल पानी पर्ने सम्भावना नरहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

थप समाचार

नेपाल समय
रचना

गृहमन्त्री लामिछानेमाथि अभिनेत्री सुरक्षा पन्तको कटाक्ष कविता

उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेले पिर्कामाथि उभिएर सलामी ग्रहण गरेको तस्बिर सेयर गर्दै उनले व्यंग्य गर्दै कविता लेखेकी छन्।
नेपाल समय
रचना

कवितामा आधारित रियालिटी शो बिहीबारदेखि

नेपालमा पहिलो पटक कवितामा आधारित रियालिटी शो ‘द पोइट आइडल’ भोलि अर्थात् पुस १४ देखि प्रसारण हुने भएको छ।
नेपाल समय
रचना

एक्काइसौं शताब्दीलाई सुकुम्बासी भ्रुणको गाली

विनोदविक्रम केसीको कविता 'एक्काइसौं शताब्दीलाई सुकुम्बासी भ्रुणको गाली'
नेपाल समय
रचना

श्रीमानको साथी

घरमा कति योजना, कार्यक्रम वा पारिवारिक जमघटहरु चाहे ती जतिसुकै महत्वपूर्ण हुन् तर बीचमा कतै त्यो मान्छेको प्रसंग आइपुग्छ अनि ती सबै भताभुंग हुन्छन् अर्थात् सारा संसार एकातिर अर्कोतिर एकमात्र उ। कहिलेकाहीँ त लाग्ने कि त्यो साथी नभेट्दासम्म यो मान्छेको जीवन कसरी चलेको थियो होला, अहिलेको यसको पारा हेर्दा?
नेपाल समय
रचना

डा. रोकालिखित ६ कविता संग्रह एकसाथ विमोचन

हाटखोलास्थित सुशीला कोइराला नाटकघरमा एक कार्यक्रमबीच वरिष्ठ कवि तुलसी दिवस र डा. रोकाले संग्रहहरु विमोचन गरेका हुन्।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com

विज्ञापनको लागी

Charu shrestha 9841428229 Yubaraj Khatiwada 9801146990
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना