आइतबार, असार १२, २०७९

साहित्यमा मधेशी पात्रदेखि भोजनसम्मको चर्चा

जनकपुरमा नेपाल लिट्रेचर फेस्टिभल
नेपाल समय  |  काठमाडौं, आइतबार, कार्तिक २४, २०७६

नेपाल समय

नेपाल समय

आइतबार, कार्तिक २४, २०७६, काठमाडौं

नेपाल समय

जनकपुरधाम- “मधेशी पात्रलाई हेपेर चित्रण गरिएका टेलिशृंखलाहरु मैले हेर्न छोडिसकें । त्यस्तो प्रवृत्तिबारे मैले सम्बन्धित कलाकारहरुलाई भेटेरै गुनासो गरिसकेको छु ।”

यस्तो भन्दै थिइन्, कवियत्री सीमा आभास। अवसर थियो जनकपुरमा आयोजित नेपाल लिट्रेचर फेस्टिभल ।

जनकपुरमा तीन दिनसम्म चलेको आईएमई नेपाल लिट्रेचर फेस्टिभलको अन्तिम दिन ‘साहित्यमा मधेशी’ पात्र शीर्षकको संवादमा नेपाली साहित्यमा मधेशी पात्रको स्थानबारे चर्चा भइरहेको थियो ।

कवियत्री आभाषले केही टेलिश्रृंखलाहरुमा मधेशी पात्रलाई होच्याएर चित्रण गरिए पनि नेपाली साहित्यमा भने त्यसो नभएको बताइन् । उनले भनिन्, “साहित्य वा कलाको माध्यमबाट कसैको सम्मानमा चोट पुर्‍याउने काम कहिँकतैबाट हुनुहुँदैन ।”

नेपाली साहित्यमा मधेशी पात्रको यथार्थ चित्रण अझै हुन नसकेको उनको गुनासो थियो। आफू बसेको परिवेशअनुसार पहिचान कायम हुनुपर्नेमा आभासले जोड दिइन् ।

प्रस्तोताले तेर्स्याएको प्रश्नको जबाब दिँदै कवियत्री आभासले मधेशमा बस्ने पहाडी समुदायलाई मधेशी र पहाडमा बस्ने मधेशीलाई पहाडी पात्रको रुपमा स्वीकार गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् ।

यसैगरी साहित्यकार नयनराज पाण्डेले मधेशमा विद्यमान समस्यालाई साहित्यमार्फत देखाउनुपर्ने भए पनि दिनहीन रुपमा प्रस्तुत गर्ने शैली गलत रहेको बताए ।

मधेशका पात्रप्रति सहानुभूतिभन्दा पनि समानुभूति हुन नसकेकोप्रति उनले चिन्ता व्यक्त गरे । मधेशका समस्या र पीडा नेपाली साहित्यमा अझै पर्याप्त ढंगले आउन नसकेको पाण्डेले सुनाए ।

भोजपुरी भाषाका साहित्यकार गोपाल अस्कले साहित्य सम्झना सत्रमा बोल्दै मैथिली र भोजपुरी भाषा–संस्कृतिलाई दिदी–बहिनी भन्दै दुबैले एक अर्कालाई सम्मान गर्दै सहअस्तित्व स्वीकार गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

साहित्यकार रोशन जनकपुरीले मैथिली नेपालको सबैभन्दा समृद्ध भाषा रहे पनि शासकहरुका कारण पछि परेको आरोप लगाए ।

“मल्लकालीन इतिहास हेर्नुहोस् विद्यापतिका मैथिली रचनाहरु पाउन सकिन्छ,” उनले भने, “नेपालमा शाहवंशको सुरुआत भइसकेपछि नेपालीलाई लादेर अन्य भाषा पछि पारिएको सहजै देखिन्छ ।”

नेपाली भाषाका साहित्यकारहरुले पनि यहाँका समस्या आफ्नो लेखनको माध्यमबाट बाहिर ल्याउनुपर्ने उनको भनाइ थियो ।

“मैथिली र भोजपुरी पृष्ठभूमिका साहित्यकारहरुले नेपालीमा लेखिदिउन भन्ने नेपाली साहित्यकारहरुको चाहना हुन्छ,” उनले भने, “सिद्धिचरण श्रेष्ठ सिरहामा बसेर ओखलढुंगा लेखे, तर सिरहा किन लेख्न सकेनन् ?”

यसैगरी युवा साहित्यकार उमाशंकर राउतले मधेशमा बसेर पनि पहाडी समुदायका साहित्यकारले पहाडी पात्रलाई प्राथमिकता दिएर रचना गर्नु दुःखद रहेको बताए । मधेशका समस्याहरु पहाडका साहित्यकारमार्फत समेत आउनुपर्ने उनको भनाइ थियो ।

पूर्वीय दर्शन नामक सत्रमा बोल्दै डा.विजयकुमार सिंहले मिथिलाको संस्कृति र भूमिका अझै महत्वपूर्ण रहेको बताए । सत्रमा डा.सिंहका साथै वरिष्ठ साहित्यकार रामभरोस कापडिले भाग लिएका थिए ।

तीन दिनसम्म चलेको साहित्य सम्मेलनमा ‘चुरेको चिन्ता’, ‘मधेशको हिमाल’, ‘प्रदेश वा परदेश’, ‘मधेशको भोजन’, ‘कस्तो साहित्य र कसको साहित्य’, ‘स्वभिमान, सम्मान र अभिमान’ शिर्षकका सत्रहरु सञ्चालन गरिएका थिए ।

सम्मेलनमा पूर्वराष्ट्रपति डा.रामवरण यादव, पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत, केदार शर्मा, इम्तियाज वफा, गायत्री शर्मा, पत्रकारहरु कनकमणि दीक्षित, नारायण वाग्ले, सुधीर शर्मा, चन्द्रकिशोर झालगायत सहभागी थिए ।


प्रकाशित: November 10, 2019 | 13:14:26 काठमाडौं, आइतबार, कार्तिक २४, २०७६

तपाईं को प्रतिक्रिया

तपाईं को प्रतिक्रिया

ट्रेंडिंग

'मानवताको सहर' बुटवलमा दलितले कोठा भाडा पाउँदैनन्

जातका आधारमा हुने विभेदलाई कानुनले निषेध गरेको र बुटवलमा मानव भएर बाँच्न मानवताको सहर नारा तय गरिए पनि त्यसैलाई खिल्ली उडाउँदै जातीय भेदभावको घटना सार्वजनिक भएको हो।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आज पत्रकार सम्मेलन गर्ने

रवि लामिछाने नेतृत्वको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आज पत्रकार सम्मेलन गर्ने भएको छ।

तिलोत्तमा नगरपालिकाद्वारा सामुदायिक विद्यालयमा नि:शुल्क इन्टरनेट जडान

तिलोत्तमा नगरपालिकाले अधिकांश पुरानै कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिँदै आर्थिक वर्ष २०७९-८० का लागि नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ। नगर प्रमुख रामकृष्ण खाणले बिहीबार नगरसभामा प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रममा अधिकांश अघिल्लो वर्षका पुरानै कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइएको छ।

सुविना गिरी शंकास्पद मृत्यु प्रकरण : पोष्टपार्टम रिपोर्टले माइतीको दाबीलाई बल पुग्ने

सुविनाको पोस्टमार्टम रिपोर्टमा ‘प्रेसर ओभर नेक’बाट मृत्यु भएको प्रारम्भिक रिपोर्ट आएको ईलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक ठगबहादुर केसीले बताए।

रवि लामिछानेको पार्टीले घन्टी चुनाव चिन्ह नपाउने!

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी घोषणासँगै घन्टी चुनाव चिन्ह प्रस्ताव गरेका रवि लामिछानेले उक्त चिन्ह नपाउने देखिएको छ।

स्वतन्त्र व्यक्तिको 'सफलता'बाट हौसिएर स्वतन्त्र पार्टी, पुरानालाई कति चुनौती?

रविकै भाषा अनुसार राजनीतिक फोहोर सफा गर्न हिलोमा छिरिसकेका छन्। अब राजनीति सफा गर्ने सन्दर्भमा हिलोसँगको पौठाजोरी र धुलोसँगको मुकाविला कसरी गर्लान्? त्यो समयसँगै खुल्दै जानेछ।

पाठ्यक्रमबारे समीक्षा गर्न त्रिविमा पाँच दिने कार्यशाला

पाठ्यक्रम समीक्षाको लागि ग्रामीण विकास केन्द्रीय विभाग त्रिविले कार्यशाला गोष्ठी आयोजना गरेको छ।

न्यायाधीशलाई १० करोड घुस दिन खोज्ने वकिल रुद्रप्रसाद आफैँ विवादको घेरामा

व्यवसायी इच्छाराज तामाङलाई धरौटीमा छाड्न ‘सेटिङ’को प्रयास गरेका वकिल रूद्रप्रसाद पोखरेलले न्यायाधीशसँगको टेलिफोन कुराकानी बाहिर ल्याएपछि उनीमाथि पनि आलोचना सुरु भएको छ।

'राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी'विरुद्ध स्वतन्त्रकै उजुरी

रवि लामिछानेले घोषणा गरेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीविरुद्ध स्वतन्त्र उम्मेदवारी घोषणा गरेका व्यक्तिहरुले उजुरी दिएका छन्।

माइग्रेनको समस्या भएकाहरूका लागि लाभदायक तीन योगासन

माइग्रेनको दुखाई कम गर्नका लागि औषधिहरू पनि छन्। तर, केही योगासन गरेर पनि माइग्रेनको दुखाइलाई कम गर्न सकिन्छ।

थप समाचार

नेपाल समय
रङ्गमञ्च

भारतीय रंगकर्मी अनुराधा मजुमदारको मुख्य भूमिकामा 'साबिती' नाटक मञ्चन हुँदै

थिएटर भिलेजले चर्चित साहित्यकार जगदीश घिमिरेको कथा ‘साबिती’ मा आधारित भएर नाटक मञ्चन गर्ने भएको छ।
नेपाल समय
कला/साहित्य

नेपाली लेखक संघद्वारा ‘विशिष्ट लेखक पुरस्कार’ घोषणा

नेपाली लेखक संघको काठमाडौंमा बसेको दोस्रो पूर्ण बैठकले नेपाली साहित्यमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने एक जना स्रष्टालाई एक लाख राशिको विशिष्ट लेखक पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ।
नेपाल समय
फिल्म

तीन दशकअघि 'दिवाना'ले जन्माएको सुपरस्टार

अरमान कोहलीले छाडेको ‘दिवाना’ फिल्ममा पहिलोपल्ट इन्ट्री पाएका बलिउड वादशाह शाहरुख खानको फिल्मी किस्सा।
नेपाल समय
फिल्म

त्यसैले साउथ रिमेकको जादू चल्न छाड्यो बलिउडमा

अहिले भारतभरि साउथका स्टारहरू चर्को स्वरमा बोलिरहेका बेला तमिल–तेलुगु–मलयालम–कन्नडका ओरिजिनल सुपरहिट फिल्महरू हिन्दी शैलीमा हेर्दा के अनौठो होला भन्ने प्रश्न उठिरहेको छ।
नेपाल समय
कला/साहित्य

प्रज्ञाको कविता प्रतियोगितामा टीका आत्रेय प्रथम

बिहीबार सार्वजनिक नतिजाअनुसार आत्रेयको संकल्प शीर्षकको कविता प्रथम भएको हो।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • महाप्रबन्धक
    जीवन तिम्सिना