सोमबार, असोज ४, २०७८
  • गृहपृष्ठ
  • अर्थ
  • पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’, बुधबारदेखि खर्च गर्न नपाउने अवस्थामा सरकार

पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’, बुधबारदेखि खर्च गर्न नपाउने अवस्थामा सरकार

शर्मिला ठकुरी  |  काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८

शर्मिला ठकुरी

शर्मिला ठकुरी

मंगलबार, भदौ २९, २०७८, काठमाडौं

नेपाल समय

काठमाडौं- नेपालमा पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’ हुने भएको छ। मंगलबार बसेको प्रतिनिधिसभाको बैठकले बजेट पास गर्न नसकेपछि नेपालमा पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’ हुने पक्का भएको हो।

यससँगै बुधबारदेखि सरकारी कोषबाट एक रुपैयाँ पनि खर्च गर्ने अधिकार सरकारलाई हुँदैन। अघिल्लो सरकारले अध्यादेश मार्फत ल्याएको बजेटको समयावधि भदौ ३० गतेसम्म हो। त्यसपछि सो 'मृत'सरह हुन्छ। 

संविधानको धारा ११४ (ग) अनुसार अध्यादेशमार्फत् ल्याइएको बजेट प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभा बसेको ६० दिनभित्रमा पास हुनुपर्छ, यदी पास नभएमा सो अध्यादेश स्वतः निष्क्रिय हुनेछ। 

कानुनविद् ओमप्रकाश अर्यालका अनुसार बुधबारदेखि सो अध्यादेशले दिएको सम्पूर्ण अधिकार खारेज हुनेछ। संविधानमा अध्यादेशमार्फत ल्याएको बजेट खारेज भएपछि ऋण लिन नपाउने, संघीय कोषबाट खर्च गर्न नपाउने व्यवस्था रहेको छ। त्यस्तै अध्यादेश खारेज भएपछि राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति समेतले तलब तथा भत्ता पाउने छैनन्।

अधिकार अर्यालका अनुसार अब सरकारी कोषबाट रकम बुझ्‍ने कर्मचारीदेखि प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिको समेत तलबभत्ता रोकिने छ। संविधानको धारा ११८ मा उल्लेख भएअनुसारका पद धारण गरेको सम्पूर्ण पदाधिकारीहरुको तलबभत्ता रोकिने छ भने धारा ११६ मा उल्लेख भएको संघीय सञ्‍चित कोषबाट हुने सम्पूर्ण रकम रोक्का हुनेछ।

संघीय सरकारको इतिहासमा पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’ भएको पूर्वअर्थसचिव रामेश्वर खनाल बताउँछन्। सरकारी खर्च गर्न रोक लागे पनि राजश्व संकलन गर्न अवरोध छैन। आर्थिक विधेयक संसदमा पेस भइसकेकाले सामयिक कर असुली ऐन २०१२ प्रयोग गरेर पुरानो व्यवस्था अनुसारको कर संकलन हुनेछ। तर विनियोजन विधयेकमा परिर्वतन गरेको कर भने संकलन गर्न नपाइने उनको भनाइ छ। 

संवैधानिक निकायको खर्च, आन्तरिक तथा बाह्य ऋण भुक्तानी पनि रोकिँदैन। यी खर्च भने संशोधित बजेट अनुसार नै गर्न पाइने पूर्वअर्थसचिव खनालले बताए। तर ती निकायका कर्मचारीहरुको तलव भने रोकिने छ। 

सरकारी कार्यालयले आकस्मिक खर्च भने सापटी र धरौटीमार्फत चलाउन सक्छन्। स्वास्थ्य सेवा लगायत अत्यावश्यक सेवा प्रवाह गर्ने कार्यालय भने ‘बजेट होलिडे’का कारण प्रभावित हुन सक्छन्।

त्यस्तै अर्का पूर्वअर्थसचिव सुमन शर्माका अनुसार नेपालमा पहिलो पटक ‘बजेट होलिडे’ भएकोले कसरी सरकारले काम गर्छ त्यो हेर्न बाँकी छ। तर अमेरिकामा भएको बजेट होलिडेमा भने सरकारी कार्यालयहरु पूरै बन्द थियो। 

उनका अनुसार सरकारले पेस्की बजेट ल्याएर पनि खर्च गर्न सक्थ्यो तर त्यो पनि संसदबाट वा अध्यादेशमार्फत् आउनुपर्छ। तर संसद असोज ४ गतेसम्मको लागि स्थगित भएकोले अध्यादेशमार्फत पेश्‍की बजेट आउन पनि नसक्ने शर्माको दाबी छ।

त्यस्तै कानुनविद् अर्यालका अनुसार आगामी दिनमा बस्‍ने संसद्‌ले बजेट होलिडेको अवधिको पनि सम्बोधन गर्नुपर्ने दाबी गर्छन्। उनी भन्छन्, 'अब संसद्ले बजेट पास नगरुञ्‍जेलको अवधिलाई कानुनले चिन्दैन। त्यसैले सो अवधिलाई पनि विधेयकमा समेट्नुपर्छ नत्र यो अवधिको कुनै पनि खर्च सरकारले गर्न पाउँदैन।'

यो पनि

यो पनि


प्रकाशित: September 14, 2021 | 15:26:57 काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८
शर्मिला ठकुरी

शर्मिला ठकुरी

काठमाडौं, मंगलबार, भदौ २९, २०७८

थप समाचार

माउन्टेनमग कफीको आउट्लेट विस्तार

प्राकृतिक सुन्दरता र हिमश्रृंखलाको अवलोकन गर्न सकिने पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र श्रीनगर हाइटमा तानसेनस्थित होटल श्रीनगरसगको साझेदारीमा सो आउटलेटको सुरुवात गरिएको हो।

सोमबार बजेट पारित हुने निश्‍चित

प्रतिनिधि सभाको सोमबारका लागि बोलाइएको बैठकमा शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले अध्यादेशलाई प्रतिस्थापन गर्ने गरी ल्याएको बजेटमा पारित हुने भएको छ।

पदयात्राको वातावरण बनाउन व्यवसायीको माग

पदयात्रामा जान चाहने विदेशी पर्यटकले ७२ घण्टाको पीसीआर परीक्षण नेगेटिभ रिपोर्ट पनि लिएर आउने भएकोले क्वारेन्टाइन बस्नु नपर्ने व्यवस्था गरेर पदमार्गमा जाने पर्यटकलाई खुकुलो बनाउनुपर्ने पथप्रदर्शक दुर्गा राईले बताए।

मोटरहेडका बाइक नेपाली बजारमा

मोटरहेड मोटरसाइलको नेपालका लागि अधिकृत विक्रेता एसएलआर टेक्नो एण्ड ट्रेड प्रा.लि. (एसजी समूहको एक सहायक कम्पनी)ले विश्वमै परिचित अफ रोड मोटरसाइकलहरु चीनबाट आयात गरेर नेपालमा बिक्री गर्दै आएको छ।

बजेट बनाउने सिस्टम डरलाग्दो र योजना बनाउने प्रचलन कहालीलाग्दो रहेछ : अर्थमन्त्री शर्मा

उनले देशलाई कति सडक चाहिने हो? कुन सडक कति लेनको हुनुपर्ने हो? भन्ने विषयम कुनै मापदण्ड पालना नभएको बताए। उनले भने, ‘जो आयो त्यसले आफ्नै मनमौजी तरिकाले सडकको बजेट हाल्ने गरेको पाइयो।’

असोज १० गतेदेखि अग्रिम टिकट बुकिङ खुला

शुक्रबार यातायात व्यवस्था विभाग, व्यवसायी, ट्राफिक प्रहरी र प्रशासनबीचको बैठकले ओज १० गतेबाट टिकट बुकिङ खुल्ला गर्ने सहमति गरेको हो।

ट्रेंडिंग

नेपाल समय
राजनीति

भीम रावलले लिएको त्यो यु–टर्न, जसले उनलाई यता न उताको बनायो

पार्टीभित्र अन्तरसंघर्ष चर्काएर पार्टी फुटाउन उद्यत उनै रावल ओलीको दौराको फेर समाएर एमालेमै बसेका छन्। माधवकुमार नेपाललगायतले नयाँ पार्टी खोल्दा रावल पछि हटे।
नेपाल समय
श्रृंखला

कंगोमा कुटाइ खाएका नमराजको बयानः सेनाका क्याप्टेनहरूले मलाई फुटबल बनाएर हाने

फेरि पनि मलाई हान्न आउँदा मैले हात खडा गरी 'सर! मेरो गल्ती भए सजाय दिनुस्, यसरी नकुट्नुस्' भन्दा पनि 'तँ बढी बोलिस्' भनेर मलाई सहसेनानी (क्याप्टेन) इन्द्रबहादुर थापा र सहसेनानी सुबास हुमागाई (क्याप्टेन)ले फुटबल खेलेजस्तो गरी हान्नुभयो।
नेपाल समय
शिक्षा

तलबभत्ता निकासा नभएपछि देशभरका ईसीडी शिक्षक र विद्यालयका कर्मचारी आन्दोलित

स्थानीय तहले सरकारले तोकेबमोजिम ईसीडी शिक्षक (बाल विकास सहजकर्ता) र विद्यालय कर्मचारीको वृद्धि भएको तलब निकासा नगरेको भन्दै आन्दोलनमा उत्रिएका छन्।
नेपाल समय
संवाद

राष्ट्र बैंकको पैसा वाणिज्य बैंकमा सार्नेबित्तिकै तरलताको समस्या हट्छ : भुवनकुमार दाहाल [अन्तर्वार्ता]

बैंकहरुको आइडल फन्ड राष्ट्र बैंकमा छैन। उनीहरुले विभिन्न ऋणपत्रमा लगानी गरिरहेका छन्। आफूसँग आइडल रकम नभएपछि बैंकहरुले ऋणपत्र धितो राखेर ५ प्रतिशतमा राष्ट्र बैंकबाट ऋण लिनुपर्‍यो। बैंकहरुमा अहिले तरलताको अभाव नभएर आइडल फन्डको दबाब मात्र हो।
नेपाल समय
श्रृंखला

अनियमितताबारे हुनुपर्ने सेनाको अनुसन्धान किन मोडियो सूचनाको स्रोततिर?

जसको जागिर गुम्यो, उनीहरुलाई ‘कोर्ट अफ इन्क्वायरी’को टोलीले बयान नलिनुले नै छानबिन कतिसम्म फितलो र पूर्वाग्रही थियो भन्ने प्रष्ट देखाउँछ।

सूचना विभाग दर्ता नं.

८५८-२०७५/७६

सम्पर्क

House -138, Suruchi Marg, New Baneshwor, Kathmandu, Nepal
फोन : +977-1-4790242 / +977-1-4790040
इमेल : info@nepalsamaya.com nepalsamayanews@gmail.com
  • प्रबन्ध निर्देशक
    तरुणप्रताप शाह
  • सम्पादकीय निर्देशक
    मुमाराम खनाल
  • प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
Copyright © 2021. Design & Development by Cn’C